ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
181ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1997
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Εξουσία εναντίον Πολιτισμού — ΛΑΜΠΡΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
᾿Εξουσία ἐναντίον Πολιτισμοῦ
Καθὼς ὁ 4 ιεθνὴς ᾿Εξουσιασμὸς ἐπιδίδεται σήμερα στὴν δημιουργία τῆς νέας «φυ-
σιογνωµίας» του, ἐκείνης τῆς μιᾶς καὶ ἑνιαίας παγκόσμιας νοοτροπίας καὶ ὀργανώ-
σεως, ἐχμη δενίζοντας τὴν µία μετὰ τὴν ἄλλη τὶς ἕως τώρα ἰσχύουσες κατὰ τόπους
ἑστίες διαφορετικῶν ἰδεολογιῶν, τρόπων ζωῆς καὶ πολιτισμῶν, τὰ πρῶτα θύματά του
σημειώνονται μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων τῆς διανοήσεως, τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς ἔρευνας:
Οἱ διανοούμενοι πλέον σύρονται στὴ σιωπὴ ἢ τὸν συµόιδασμό, οἱ ἐπιστήμονες ἐξα-
γοράξονται καὶ ἐγχλείονται στὰ ἀσφυχτικὰ ὅρια τῶν κρατούντων ἐπιστημονικῶν δογ-
μάτων καὶ οἱ ἐρευνητές, ἐξαρτημένοι ἐντελῶς οἰκονομικὰ ἀπὸ τὸν ἐξουσιαστικὸ κορ-
θανᾶ, ἐρευνοῦν µόνον καὶ ὅ,τι ἐνδιαφέρει τὴν ᾿Ισχύ, γιὰ νὰ αὐξάνη τὴν τεχνολογική,
οἰκονομικὴ καὶ ὀργανωτική της δύναμη. Ἢ σκοτεινὴ αὐτὴ διεθνὴς ἀτμόσφαιρα προ-
καλεῖ πληθώρα παρενεργειῶν σὲ πρακτικοὺς τομεῖς, ὅπως ἡ τέλεια ἐξαχρείωση τῆς
Παιδείας, ἡ ἀναξιοπιστία καὶ δολιότητα τῆς Ενημερώσεως, ὃ ἐκφυλισμὸς τῆς Τέχνης
καὶ πρὸ παντὸς ἡ κατολίσθηση τοῦ Στοχασμοῦ (λογοτεχνίας, φιλοσοφίας, θεωρίας)
στὸν γκρεμὸ ἑνὸς ἀδιεξόδου, ὅπου ἡ ἀνούσια, ἀνυποψίαστη καὶ ἀνόητη φλυαρία ἐπέ-
χει θέσιν «πνευματικῆς δημουργίας».
κ. Χ Ἑ
Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ στὴν “Ἱστορία, ποὺ ἐμφανίζεται ἡ ἡ ἐξουσιαστικὴ μονοκρα-
τορία, οὔτε εἶναι πρωτοφανὴς ἡ ἐπιχείρηση ἰσοπεδώσεως μὲ σκοπὸ τὴν ἐγκαθίδρυση
«ἑνὸς Θεοῦ», πιστῆς εἰκόνας τοῦ «ἑνὸς ᾿Εξουσιασμοῦ». Θὰ περιορισθοῦμε ἐδῶ στὴν
ἀναφορὰ στοὺς τελευταίους αὐτοκρατορικοὺς χρόνους τῆς Ρώμης, ὁπότε ἡ ἀναζή τη-
ση ἑνὸς καὶ ἑνιαίου πολιτικοῦ, πνευματικοῦ καὶ πρακτικοῦ «μοντέλου», κοινοῦ γιὰ
ὅλους τοὺς ὑπηκόους τῆς μιᾶς ᾿Εξουσίας, ἦταν ἐπίμονη ἐπιδίωξη τῆς καὶ τότε μονα-
δικῆς ἑστίας δυνάμεως -ἐπιδίωξη, τῆς ὁποίας ἀποτρόπαιο ἐπίτευγμα ήταν τὸ χιλιό-
χρονο ἔρεδος τοῦ Μεσαίωνος. Καὶ τότε ἡ ἀκμάζουσα ( Ελληνικὴ) ἐπιστήμη ἀφωρί-
σθηκε καὶ ἐξαφανίσθηκε, ἡ (Ελληνικὴ) φιλοσοφία λιθοδολήθηκε καὶ ἀντικαταστά-
θηκε ἀπὸ μιὰ ἀπερίγραπτης γελοιότητας θεολογική ἀδολεσχία καὶ ἡ (Ελληνική) ἔρευ-
να ἀπαγορεύθηκε ἐπὶ ποινῇ καύσεως ἐπὶ τῆς πυρᾶς. Ὡς παιδεία, ἐνημέρωση καὶ τέ-
χνη ἐπεδίωσε ὅ,τι ὑπηρετοῦσε τὸ ἐπιδλη θὲν δογματικὸ πρότυπο καὶ ἡ πρόοδος τῆς
ἀνθρωπότητας ἆ ἀνεκόπη σὲ τέτοιο δαθμό, ὥστε εἶναι δέδαιον, ὅτι οὔτε σήμερα μποροῦμε
νὰ ποῦμε, ὅτι ἔχουμε κερδίσει τὸν χαμένο χρόνο ἀπὸ τὸν μεσαιωνικὸ θάνατο τοῦ [Πο-
λιτισμοῦ.
κ κ
Εἶναι φανερό, ὅτι καὶ πάλι οἱ ἀντίπαλοι εἶναι οἱ ἴδιοι: Απὸ τὴ μιὰ μεριὰ ἡ ἐλεύθε-
ϱη, ἀδογμάτιστη, ἔλλογη ἀναξζήτηση τοῦ ἀληθινοῦ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη ἡ δίψα τῆς δύ-
ναμης. Δύο ἀντίθετες θεωρήσεις τῆς ζωῆς καὶ τοῦ κόσμου, ποὺ ποτὲ δὲν συμόιδά-
σθηκαν, ποτὲ δὲν συνεργάσθηκαν καὶ ποτὲ δὲν ταυτίσθηκαν. Καὶ εἶναι τῷ ὄντι πολὺ
ἐμφαντικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Πλάτων, ποὺ πρῶτος συνειδητοποίησε τὸ φαινόμενο αὐτό,
ἐνῷ στὰ πρῶτα του ἔργα ἤλπισε, ὅτι κάποτε ἴσως φιλοσοφήσουν οἱ δασιλεῖς ἢ όασι-
λεύσουν οἱ φιλόσοφοι, στήν ὡριμότητά του («Νόμοι») ἀπέδαλε τὴν ἐλπίδα αὐτὴ ὡς
φρούδη καὶ οὐτοπική. Εὐχῆς ἔ ἔργο εἶναι, νὰ συνειδη τοποιήσουν, ὅσο εἶναι καιρός, καὶ
οἱ σημερινοὶ διανοούμενοι (μὲ τὴν εὐρεῖα ἔννοια τοῦ ὅρου), ὅτι καταντῶντας «θερα-
παινἰδες» τῆς ᾿Εξουσίας αὐτοκαταργοῦνται, αὐτοαναιροῦνται καὶ αὐτοκτονοῦν ὡς
πνευματικοὶ ἄνθρωποι καὶ δημιουργοί. Οἱ πυρὲς τοῦ Μεσαίωνα δὲν πρέπει νὰ λη-
σμονηθοῦν ποτέ. ΑΙΑ