ΜΑΡΙΟΣ ΔΠΜΟΙΠΙΟΥΛΟΣ-ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ Τὸ ᾿Ωὸν στὴν κοσμολογία τοῦ Ορφέως Τὸ Ὠὸν στοὺς ᾿ΟὈρφικοὺς συμόολίζει τὴν ἀρχικὴ περἰοδο τοῦ σύμπαντος πρὸ τῆς μεγάλης ἐκρήξεως”. Κατὰ τὴ γνώμη µου δασικὴ θέσι στὴν κοσμογονικὴ ἀντί- ληψι τῶν ᾿Ορφικῶν εἶχε τὸ Ὠόν, διότι μ᾽ αὐτὸ τὸν τρόπο ἤθελαν νὰ δηλώσουν τὶς πεπερασμένες διαστάσεις τοῦ σύμπαντος. Σημειωθήτω, ὅτι σύμφωνα! μὲ τὶς σύγχρονες θεωρίες οἱ διαστάσεις τοῦ σύμπαντος εἶναι πεπερασμένες. Οἱ Ὄρψι- κοὶ παρουσίαζαν τὸ σύμπαν σφαιρικό, ἐφ᾽ ὅσον σφαιρικὸ εἶναι καὶ τὸ ποσμικὸν Ὠόν, ποὺ ἔχει συμπεριλάθει τὴν πρωτοῦλη τοῦ σύμπαντος στήν ἀρχική του κα- τάστασι («σφαιροειδὲς πανταχόθεν συνειλήθήη κύτος... ὥσπερ ᾠὸν τὰ πάντα πε- οιέχοντα σφαιροειδῆ ἀπεκύησεν οὐρανόν»: ᾽Απίων, Ὃμιλ. ΝΙ 4.5). Ὃ ᾿Αριστο- τέλης λοιπὸν ἔρχεται δεύτερος, ὅταν δηλώνῃ, ὅτι τὸ σύμπαν: «ἀνάγκη καὶ διά ταῦτα σφαιροειδές εἶναι...» (Περὶ Οὐρανοῦ Β’ 4), ὅπως καὶ ὁ Πλάτων, ὅταν γράφῃ. ὅτι τὸ σύμπαν ἔχει: «σχῆμα... σφαιροειδὲς» (Τίμαιος 330). Μὲ δάση τὰ στοιχεῖα μπορεῖ νὰ χρίνῃ κανεὶς τὴν ἀθασιμότητα τῶν ἰσχυρισμῶν διαφόρων προκατει- λημμένων συγγραφέων, ὅπως: «ἡ ἀρχαία κοσμολογία καὶ κοσμογονία δὲν ἑδρά- ζεται ἐπιστημονικὰ καὶ οἱ ἀντιλήψεις τῶν προσωκρατικῶν εἶναι φαντασίες», ἄποψι ποὺ ἀναφέρει Ὀ.Ε. ΕἰοΚς στὴ σελίδα 7 τοῦ διόλίου του «ἢ πρώιμη ᾿Ελλη- νικὴ ᾿Αστρονομία» (ἐκδ. 1991), ἐνῶ στὴ σελίδα 38 τοῦ ἴδιου διόλίου γράφει: «δὲν ξέρουμε τίποτα γιὰ τὴν κατάσταση τῆς ἀστρονομικῆς γνώσης στοὺς μινωϊκοὺς καὶ μυκηναϊκούς χρόνους...»! ἘΒλ. «Δαυλόν».τ. 175. σελ. 10663. ᾿Αντιλήψεις τῶν ᾿Ορφικῶν γιὰ τὸ Σύμπαν ᾿Αγαπητὲ κ. διευθυντά, 4 ιαθάξοντας κείµενα ἀρχαίων συγγραφέων καὶ ἔχοντας ὑπ’ ὄψη τὴ σύγχρονη ἐπι- στήμη καὶ ἰδίως τὴν ἀστροφυσικὴ ᾿µένουμε ἔχπληκτοι, καθὼς διαπιστώνουμε, ὅτι πολλὲς ἀπὸ τὶς σύγχρονες αὐτὲς γνώσεις ἦταν γνωστὲς καὶ εἶχαν διατυπωθεῖ μερικὲς χιλιετίες παλαιότερα. Πρὶν ἐμφανισθοῦν οἱ ἱ Αἰγύπτιοι, Χαλδαῖοι καὶ Βαδυλώνιοι, οἱ ᾿Ορφικοὶ εἶχαν διατυπώσει τὶς θεωρίες τους γιὰ τὸ Σύμπαν, τὴ Φύση, τὴ Ζωή, τὸ Μο- νοθεϊσμὸ (δαίμων - δημιουργὸς) κ.λπ. ταν ἡ ἐποχή, ποὺ ἡ γνώση ἦταν αὐτοσκο- πός. ᾿Απὸ τὶς γνώσεις καὶ θεωρίες τῶν ᾿Ορφικῶν προῆλθαν οἱ πρῶτες ἀρχὲς τῆς κο- σµολογίας, τῆς φιλοσοφίας, τῆς φυσιολογίας, τῆς θεολογίας, ποὺ διετύπωσαν ἀργό- τερα οἱ γίγαντες τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος, Θρᾶκες σοφοὶ καὶ ποοσωκρατικοὶ δια- νοητές, ποὺ ἦταν πολυγραφότατοι (οἱ ἀρχαῖοι Θρᾶκες ἔγραφαν σὲ ξύλινες πινακί- δες), ἀλλὰ τὰ περισσότερα χείµενά τους κάηκαν καὶ καταστράφηκαν κατὰ τὴν ἐπέ- λαση τῶν ἐσχατολογικῶν θρησκειῶν. 4ιασώθηκαν ἐλάχιστα ἀποσπασμάτια σὲ ἔργα μεταγενέστερων συγγραφέων (Σιµπλίκιος, ᾿Αέτιος, Ερμείας, Κικέρων, Πλίνιος, Τά- τιος, Θέων Σμυρναῖος, Πλούταρχος, Διογένης “αέρτιος, Σουΐδας, Πρόκλος, Συρια- γός, 4αμάσκιος), ποὺ εἶναι ἐκπληκτικῆς σαφήνειας ὡς πρὸς τὴν ἐπιστημονικήὴ δια-