ΕΛΛΟΓΑ ΚΑΙ ΜΑΝΤΙΚΑ Τὸ χαλασμένο ρολόι Μπορεῖ ὅλοι σχεδὸν οἱ λαοὶ τῆς γῆς νὰ χρησιμοποιοῦν τὸ ἑλληνικὸ κοσμοείδωλο (Ξ τὴν ἑλληνικὴ ἐπιστημονική θεώρηση τοῦ κόσμου), ἐλάχιστοι ὡστόσο τὸ ὁμολογοῦν καὶ πολὺ λιγώτεροι τὸ κατανοοῦν, ἐξαιτίας τῶν δραχυκυκλωμάτων, ποὺ τοὺς ὁημιουργοῦν τὰ λογοκρατικὰ δόγματα" δρα χυκυκλώματα, ποὺ προκαλοῦν ἀσυνέχεια στὴν ἀντίληψι τοῦ χώρου καὶ τοῦ χρόνου, μ ̓ἀποτέλεσμα νὰ ὁδηγοῦνται οἱ ἄνθρωποι στὴν πολιτική, κοινωνική, ἐπιστημονικὴ καὶ καλλιτεχνικὴ ἀφασία. Ποιό εἶναι τὸ ἑλληνικὸ - ἄρα πραγματικὸ - κοσμοείδωλο καὶ ποιά ἡ φιλοσοφικο-ἐπιστημονικὴ ἀντίληψις γιὰ τὴν ζωὴ καὶ τὸν κόσμο; Συνοπτικὰ θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ τὸ περιγράψη ὡς ἑξῆς: Τὸ Σύμπαν εἶναι ἕνα καὶ μοναδικό, «ξυνὸν» γιὰ ὅλους καὶ γιὰ ὅλα, ἄπειρο στὸν χῶρο καὶ «αἰεὶ ἐόν». Εἶναι αὐθύπαρκτο καὶ αὐτογέννητο, αὐτοσυντηρούμενο καὶ αὐτόζωο, αὐτοκίγήτο κι αὐτορρυθμιζόμενο. Δὲν ὑπάρχει τίποτε ἔξω καὶ πέραν, πρὶν καὶ μετὰ ἀπ’ αὐτό. Μιὰ ἀτέρμονη συνέχεια τὸ χαρακτηρίζει ὡς ὅλον, μιὰ ἰδιότητα ποὺ χαρακτηρίζει κι ὅλα τὰ ὑποσύνολα καὶ στοιχεῖα τῶν ὑποσυνόλων, ὅπως ὁ ἄνθρωπος. Μιὰ “ἀπέραντη σκηνὴ τραγικοῦ θεάτρου εἶναι ὁ κόσμος μας, ὅπου οἱ ἠθοποιοὶ ἀστέρια, ἄνθρωποι, ζῶα, φυτά, νερὰ καὶ ἄνεμοι - ἐναλλάσσουν μὲ μέτρο τοὺς ρόλους τους, ἐξαιτίας δὲ τῆς συνεχοῦς ἐμφανίσεώς τους στὴν σκηνὴ ταυτίζονται μ ̓ αὐτὴν ἐν τέλει. Οὔτε γένεσις τοῦ ἴἤοντος καὶ τῶν ὄντων οὔτε ἀφανισμὸς δύναται νὰ ὑπάρξη: τὸ παίγνιο τῶν γεννήσεων καὶ τῶν θανάτων, τῶν μεταμορφώσεων καὶ τῶν μεταθολῶν, ποὺ ὁ «αἰὼν παίζει» ἀδιάκοπα, ἐξασφαλίζει τὴν αἰώνια νεότητα τοῦ κόσμου. Ἥ κατανόησις τοῦ ἁπλοῦ σχεδίου αὐτοῦ - καὶ ἁπλοῦν τὸ σοφόν, ἔλεγαν οἱ παλιοὶ - μεταφράξεται σὲ σωφροσύνη καὶ χαράσσει τὰ ὅρια μεταξὺ ἐλευθερίας καὶ ἀνάγκης, ὅρια ποὺ εἶναι ἀπαραδίαστα καὶ ἱερά, ὅσο ἱερὰ εἶναι καὶ τὰ «ἄλλα» ὄντα, ποὺ ἀποτελοῦν τὴν συνέχειά μας στὸν χῶρο καὶ στὸν χρόνο. Συνέχεια στὸν χῶρο, ἀφοῦ ὅλα συνέχονται, καὶ ἀλληλεπιδροῦν, κι ἀλληλοεπηρεάξονται' συνέχεια καὶ στὸν χρόνο, ἀφοῦ τὰ πάντα μεταδάλλονται καὶ μεταμορφώνονται τὸ ἕνα στ’ ἄλλο, γιγνόμενα «κοῦροί τε καὶ κόραι, θάμνοι τ ̓ οἰωνοί τε καὶ ἔξαλοι ἔλλοποι ἰχθεῖς», σύμφωνα μὲ τὸν σοφὸ τοῦ ̓Ακράγαντος. Οἱ Ελληνες, ὅσοι εἶχαν κατανοήσει τὸ κοσμικὸ αὐτὸ σχέδιο, ἔζησαν ἐν εὐδαιμονίᾳ καὶ ἀρετῇ, δημιουργώντας ὅλες τὶς ἐπιστῆμες καὶ τὶς τέχνες, ποὺ ἀποτελοῦν ἐκφράσεις καὶ ἐκδηλώσεις τῆς φύσεως. Οἱ ἐπιστῆμες τους φέρουν τὴν σφραγῖδα τῆς ἐγκυρότητος καὶ τὰ καλλιτεχνήματά τους ἀπεικονίζουν τὴν ἀπέραντη ὀμορφιὰ τῆς συνεχοῦς νέας φύσεως, πού, ἂν καὶ «κρύπτεσθαι φιλεῖ», ἀποκαλύπτει τὴν ἁρμονία καὶ τὴν νομοθεσία της, σ ̓ ὅσους «ἔχουν ἀνοικτὰ καὶ ἄγρυπνα τὰ μάτια τῆς ψυχῆς τους». Ἢ δαθειὰ κατανόησι τοῦ φυσικοῦ γόμου καὶ τῆς μαθηματικῆς συνέχειας, ποὺ χαρακτηρίζει τὰ πάντα, καθιστοῦσε τοὺς “Ελληνες ἔμπεδους στὴ ζωή: ὄντας καλορουθμισμένο ρολόι ἡ φύσις, ἦσαν καλορρυθμισμένα ρολόγια κι αὐτοὶ ὡς συνέχειά της. Οὐδεμία τάσις φυγῆς, οὐδεμία ἐξεναντίωσις, οὐδεμία ἐπιθετικότης. Γνωρίζοντας τὴν σημασία τῆς ἔριδος καὶ τῆς φιλότητος, τῆς ἁρμονίας τῶν ἀντιθέτων, τῶν διαρκῶν ἀλληλεπιδράσεων καὶ μεταδολῶν, τῆς αἰωνίας διατηρήσεὡς τῶν εἰδῶν καὶ μορφῶν, τηροῦσαν στάσι ἀνδρικὴ καὶ φιλοσοφική. Καμμιὰ μανία ἢ ἀγανάκτησι, κανένας φόδος ἢ θρῆνος, τίποτε τὸ ἄρρυθμο ἢ παράλογο. ἔρως ζωῆς τοὺς χαρακτήριζε καὶ θαυμασμὸς τοῦ κόσμου τοὺς συνεῖχε. 4 ὲν νοι-