ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

181ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1997

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 11073 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
52 ἀπό 81
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Πότε έγινε η Αργοναυτική Εκστρατεία — ΓΕΩΡΓΑΛΑΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    ἀρχή: σελ. 11073 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 181

Κείμενο φύλλου

ΓΕΩΡΤΙΟΣΚ.ΤΕΩΡΙΓΑΛΑΣ Πότε ἔγινε ἡ ̓Αργοναυτικὴ ἐχστρατεία; Ι. Μυθολογία καὶ Ἱστορία Ἡ Ἑλληνικὴ Μυθολογία δὲν εἶναι παρα-μυθολογία. Οἱ ἀναφερόμενοι σὲ ἱστορικὰ γε” γονότα “μῦθοι (Ξλόγοι) της ἀφηγοῦνται μὲ τρόπο ποιητικό, ποὺ προσιδιάζει στὸν προφορικῶς μεταδιδόμενο λόγο, πραγματικὰ γεγονότα. Ἐπειδῆ ὅμως αὐτὰ περιθάλλονται ἀπὸ ποιητικὲς εἰκόνες, ποὺ ἔχουν ὑπερθολές, ὑπερφυσικὲς παρεμδάσεις κ.λπ., χρειάζεται ἐργασία γιὰ τὴν ἀποκατάστασι τῆς πραγματικῆς μορφῆς τους. Ὃ Πλάτων (“ Τίμαιος”) μᾶς δείχνει τὴν μέθοδο, ἐξηγώντας ὅτι ὁ μῦθος τοῦ Φαέθοντος ἀφηγεῖται μία παράλλαξη τῆς τροχιᾶς τῶν οὐράνιων σωμάτων, ἡ ὁποία συνέδη πράγματι στὸ μακρυνὸ παρελθόν. Ἢ σύγχρονη ἐπιστήμη δέχεται, ὅτι πράγματι αὐτὸ συνέδη, ὀφειλόμενο σὲ μετακίνηση τοῦ γήινου ἄξονος. Ὃ Θουκυδίδης ἐπίσης δέχεται ὡς ἀληθινὸ γεγονὸς τὸν Τρωϊκὸ πόλεμο, ἀφαιρώντας ἀπὸ τὶς σχετικὲς ἀφηγήσεις τὶς παρεμδάσεις θεῶν, τὰ ὑπερφυσικὰ γεγονότα (ἄλογα ποὺ μιλοῦν κ.ἄ.) καὶ τὸν Δούρειο Ίππο (ποὺ προφανῶς συμθολίζει ἰσχυρὴ πολιορχητικὴ μηχανή σὲ συνδυασμὀὸ μὲ μία «πέμπτη φάλαγγα», ποὺ ἔδρασε στὸ ἐσωτερικὸ τῆς Τροίας). Παρόμοια μέθοδο ἐφάρμοσαν ὁ Πλούταρχος, ὁ Παυσανίας, ὁ Εὐήμερος (λέγει, ὅτι οἱ “θεοὶ” ἦσαν ἡγέτες, ποὺ εὐεργέτησαν τοὺς ἀνθρώπους) κ.ἄ. Αὐτὴ ἡ ἀποκάλυψις τοῦ ἱστορικοῦ πυρῆνος τῶν “μύθων” εἶναι σχετικῶς εὔκολη. Προκύπτουν ὅμως δύο ἄλλες δυσκολίες: ἡ τοποθέτησις τοῦ ἀποκαλυπτόμενου γεγονότος στὸν χῶρο χαὶ στὸν χρόνο. Στὸν χῶρο, ἐπειδὴ οἱ ὀνομασίες τῶν τόπων ἄλλαξαν πολλὲς φορές, ἐνῶ ἡ ἴδια ὀνομασία ἀποδίδεται εἴτε ταυτοχρόνως εἴτε διαδοχικῶς σὲ διαφορετικοὺς τόπους. Καὶ στὸν χρόνο, ἐπειδὴ ἡ Μυθολογία εἶναι μὲν Ἱστορία, ἀλλὰ ἄχρονη. Ἢ τοποθέτησις τῶν γεγονότων στὸν χώρο ὁδηγεῖται ἀπὸ τὴν περιγραφὴ τῶν ἄναφερομένων τόπων καὶ ἀπὸ στοιχεῖα ποὺ δίδονται γιὰ τὰ ταξίδια ἢ τὶς ἐκστρατεῖες, ποὺ ἓξιστοροῦνται. Στὴν Οδύσσεια” λ.χ. ὁ Ὅμηρος ἀναφέρει κατὰ κανόνα τὴν κατεύθυνση, ποὺ ἀκολουθεῖ ὁ ἥρωάς του (ὅπως “τὸν ἔσπρωχνε ὁ δυνατὸς ἄνεμος”) καὶ τὴν διάρκεια τοῦ πλοῦ. Ἔχοντας ὑπ ̓ ὄψιν μας τὴν μέση ταχύτητα τῶν ἱστιοφόρων τῆς ἐποχῆς, τὴν κατεύθυνσι καὶ τὴν διάρκεια τῆς συγκεκριμένης διαδρομῆς, Ορίσκουμε, ποῦ περίπου πρέπει νὰ ἔφθασε κάθε φορὰ ὁ ̓Οδυσσεύς. Μετά, μὲ δάση τὴν περιγραφὴ τοῦ τόπου, ἡ ὁποία κατὰ κανόνα εἶναι ἀκριθὴς καὶ λεπτομερής, προσδιορίζουμε ἀκριθέστερα τὸ σημεῖον ἀφίξεως. Δυσχερέστερη εἶναι ἡ χρονολόγησις τῶν ἐξιστορουμένων. Ἐδῶ ὑπεισέρχονται πολλοὶ δυσμενεῖς παράγοντες. Ἔτσι ὑπάρχουν πολλοὶ ἥρωες μὲ τὸ ἴδιο ὄνομα, πού, ἐνῶ ζοῦν σὲ διαφορετικὲς ἐποχές, οἱ περιπέτειές τους συγχωνεύονται. Τὰ κατορθώματα τοῦ Ἣραχλέους ἀσφαλῶς ἀνήκουν σὲ περισσότερους ἥρωες μὲ αὐτὸ τὸ ὄνομα. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὶς περιπέτειες τοῦ Διονύσου. Ἐπίσης εἶναι φανερό, ὅτι ἐξερευνητικὰ ταξίδια μὲ πλοῖα τύπου “ ̓Αργὼ" πραγματοποιήθηκαν πολλά, ἀλλὰ τελικῶς οἱ ἀφηγητὲς τὰ συγχώνευσαν σὲ μία ἐκστρατεία. Ἔξ ἄλλου οἱ μεγάλες οἰκογένειες ἤθελαν νὰ ἔχουν ἡρωϊχκοὺς προγόνους, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐντάσσουν κάποιους ἀπ ̓ αὐτοὺς σὲ γεγονότα, στὰ ὁποῖα ἴσως δὲν μετέσχαν. Π.χ. ὅλοι ἤθελαν νὰ ἔχουν κάποιον πρόγονο ̓Αργοναύτη, ἐνῶ ἄλλοι θεωροῦσαν πρὀγονό τους τὸν Ἡρακλη (Ἡρακλεῖδες) ἢ τὸν Θησέα (Θησεῖδες). Ἔτσι οἱ γενεαλογίες μπερδεύονται καὶ δυσχεραίνουν τὴν χρονολογικὴ τοποθέτησι τῶν γεγονότων -- ἰδοὺ μία αἰτία γιὰ τὶς τόσο διαφορετικὲς χρονολογήσεις τῶν Τρωϊκῶν.
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →