ΔΑΥΛΟΣ/Ι8Ι, Ἰανουάριος 1997 1075 ἐπέφερε στήν τοπογραφία τῆς Θήρας ἡ ἡ ἔχρηξις τοῦ ἡφαιστείου. Τὸ παλαιὸ νησί, ἡ Καλ- λίστη, χομματιάστηκε -- τὰ κομμάτια του εἰναι ἡ Θήρα, ἡ Θηρασιά, ἡ Παλαιὰ Καμένη καὶ τὸ ᾿Ασπρονήσι. Ὑπάρχει καὶ μία παραλλαγή τοῦ μύθου, ποὺ ἀναφέρεται στὰ “᾿Αργοναυτικὰ" τῶν “Ορφικῶν᾽ (στ. 1364-67): “Παιὰν δ᾽ ἄρ᾽ ἐκηδόλος ἀγχόθι ναίων Δήλου ἀπὸ κραναῆς ἧκεν θέλος, ἐκ δ᾽ ἀνέφη γεν μεσσάτιον σποράδην. ᾿Ανάφην δὲ ἑ πάντες ὀπίσσω -- νῆσον χικλήσκουσι περικτίονες ἄνθρωποι”. ὋὉ Παιὰν λοιπὸν ἔρριξε ἀπὸ τὴν Δῆλο ἕνα θέλος καὶ ἀπ᾿ αὐτὸ γεννήθηκε τὸ νησί, ποὺ οἱ μεταγενέστεροι ἀποκαλοῦν ᾿Ανάφη. Ἐκτόξευ- σις λίθων, ἀνάδυσις νήσων λοιπόν, φαινόμενα συνδεόμενα μὲ τὴν ἔκρηξι. Τέλος ἔχουμε τὸν μῦθο γιὰ τὸν χάλκινο γίγαντα Τάλω, ποὺ φρουροῦσε τὴν Κρήτη, δυ- θίζοντας τὰ ἄγνωστα πλοῖα μὲ ὀροχὴ λίθων. Αὐτὸς ἐπεσήμανε τὴν “᾿Αργώ᾽", ὅταν προ- ερχόµενη ἀπὸ τὴν Κάρπαθο ἀγκυροθόλησε στὸν λιμένα Δίκτα τῆς ἀνατολικῆς Κρήτης, ποὺ κατὰ τὸν Ο. ΗιχΙεΥ εἶναι ὁ Κάτω Ζάκρος (Τὸ Απεῖομι Ναπιε οἱ Ζακγο", “Οτβεκ, Κοπιαπ απά Βγ7αΠίΐΠε δίμ ας", ὃ, δ5-δ7). “ΟΙ. δοῆοο (“ ΥμΚαμίςηο µη 5εἰςπίεῃε ΑΚΗνΙίαί 4ος ΑραἰςεΠεη ΜεΘςΡΕΕΚΕΗ5 ἵπι δρίεροε[ 4εΥ ϱγἱοεΠἰσεμε Μγιμοίορίο, ΜΠΕΠΙΟΣΥΠΕ” 5ετ, ΠΠ, νοι. ἵν, 257-94) διατύπωσε τὴν ὑπόθεσι, ὅτι ὁ Τάλως συμθολίζει τὸ ἡφαίστειο τῆς Θήρας, ποὺ “Φρουροῦσε” τὴν Κρήτη. Ὃ “χαλκὸς” εἶναι ὁ τοῖχος τοῦ κρατῆρος μὲ τὸ χάλκινο χρῶμα του, οἱ 6ράχοι, ποὺ πετοῦσε ἐναντίον τῆς “᾿Αργοῦς”, εἶναι τὰ θραύσματα ἀπὸ τὴν ἔκρηξι τοῦ ἡφαιστείου. Οἱ ᾿Αργοναῦτες μὲ τέχνασμα τῆς Μήδειας ἔκαναν τὸν γίγα- ντα νὰ μπερδευτεῖ καὶ νὰ πέσει, ὁπότε ἄνοιξε ἡ φτέρνα του καὶ ἀπὸ ἐκεῖ χύθηκε τὸ “ἰχώρ”, ποὺ εἶχε ἀντὶ γιὰ αἷμα, καὶ ὁ γίγαντας πέθανε. Τὸ πέσιμο, λέγει ὁ 1. ϑοῆοο, εἶναι ἡ κα- τάρρευσις τοῦ θουνοῦ, στὴν κορυφὴ τοῦ ὁποίου θρισκόταν ὁ κρατήρας! ποὺ κατὰ τοὺς γεωλόγους εἶχε ὕψος 1500µ. καὶ ἰχὼρ εἶναι ἡ λάδα, ποὺ ἔρρευσε, ἕως ὅτου τὸ ἡφαίστειο ἡσύχασε. Κατὰ τὴν μυθολογία ὁ Τάλως ἄφησε ἕνα γιό, τὸν Λεῦκο, ὁ ὁποῖος ἀνέτρεψε τὸν όασι- λέα τῆς Κνωσοῦ ᾿Ιδομενέα, σκότωσε τὴν κόρη του καὶ κατάστρεψε πολλὲς πόλεις τοῦ νη- σιοῦ (Εὐστάθιος, “Σχόλια εἰς Ιλιάδα καὶ ᾿Οδύσσειαν”' ᾿Απολλόδωρος, “᾿Επιτομή᾽,, ΝῚ, 10: καὶ Λυκόφρων, “Α λέξανδρα”). Αν δεχθοῦμε τὴν ταύτισι Τάλω - ἡφαιστείου Θήρας, τότε ὁ Λεῦκος εἶναι μεταγενέστερες ἐχρήξεις τοῦ ἡφαιστείου. ΙΙ. Συμπέρασμα Ὃ συνδυασμὸς τῶν προαναφερθέντων στοιχείων -- αἰφνίδιο σκότος στὸ Κρητικὸ πέ- λαγος, ἀνάδυσις Θήρας, ἀνάδυσις ᾿Ανάφης, Τάλως-Λεῦχκος -- ἐπιτρέπουν κατὰ τὴν γνώ- μη µου τὸν προσδιορισμὸ τῆς ἐπιστροφῆς τῶν ᾿Αργοναυτῶν ἀπὸ τὴν ᾿Αμερικὴ στὸ 1644 π.Χ. Ἡ ἐκτίμησις αὐτὴ συμπίπτει καὶ μὲ ἐκείνην τοῦ Κ. Χασάπη (“Ορφικά᾽, ἐκδ.1. Πασ- σᾶ), ὁ ὁποῖος θάσει τῶν ἀστρονομικῶν παρατηρήσεων, ποὺ ἀναφέρονται στὰ “"Ορφικά”, προσδιόρισε τὴν ἐποχὴ τοῦ ᾿Ὀρφέως (ὁ ὁποῖος μετέσχε στὴν ᾿Αργοναυτικὴ Ἐκοστρατεία) γύρω στὸ 1.600 π.Χ. Ὃ Κ. Χασάπης παρατήρησε, ὅτι: α) Στὸν ᾿Ορφικὸ “Ὕμνον τοῦ ᾿Απόλλωνος» γίνεται λόγος γιὰ ἴση διάρχεια χειμῶνος καὶ θέρους. 6) Στοὺς ὕμνους καὶ στὰ “Διθικὰ ἀναφέρεται, ὅτι ἡ ἐαρινὴ ἰσημερία ἐσημειοῦτο, ὅταν ὁ ἥλιος θρισκόταν στὸν Ταῦρο. Τὰ δύο αὐτὰ φαινόμενα συνέπεσαν στὴ χρονικὴ περίοδο 1841-1366 π.Χ., καὶ ὁ Κ. Χα- σάπης γράφει: “Συνεπῶς καὶ ἡ ἡλικία τῶν Ὕμνων πρέπει νὰ ἀναχθῇ εἰς τὴν περίοδον ταύτην καὶ τὸ πιθανώτερον εἰς τοὺς περὶ τὸ μέσον τῆς περιόδου αὐτῆς χρόνους, δηλ. περὶ τὸ 1600 π.Χ΄." («Τὰ ᾿ρφικά», ἔκδ. ᾿Εγκυκλοπαιδείας «Ἡλίου», σ. 108).