Δρ. ΚΩ͂Ν. ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Ἢ ἑλληνικὴ ἀντίληψη περὶ ἰατρικῆς Ἢ ἰατρικὴ εἶναι ἐπιστήμη ἑλληνική, ἀφοῦ ἀναπτύχθηκε τὸ πρῶτον στὴν Ἑλλάδα: καὶ πατρίδα της εἶναι ἡ Θεσσαλία. Σπέρματα ἰατρικῆς, ἔστω καὶ ἐμπειρικῆς, ἀνευρίσκουμε στὰ ἰατρομαντεῖα καὶ στοὺς ἰατρομάντεις' κατόπιν παρατηρεῖται μιὰ ἐξελιγμένη μορφὴ τῆς ἰατρικῆς, ἡ ἐμπειρικὴ ἰατρικὴ τῶν ̓Ασκληπιείων, ποὺ διατηρήθηκε στὴν Ἑλλάδα μέχρι τοῦ δευτέρου μ.Χ. αἰῶνα. Παράλληλα, ἀπὸ τοῦ 5ου π.Χ. αἰῶνα, ἀναπτύσσεται ἡ ἐπιστημονικὴ ἰατρική, στὴ νήσο Κῶ, ἀπὸ τὸν Ἱπποκράτη, μιὰ ἀνώτερη μορφὴ ἐπιστήμῆς, μιὰ κατ ̓ ἐξοχὴν φιλάνθρωπος ἐπιστήμη, ποὺ διατηρήθηκε μέχρι σήμερα δυστυχῶς ἐν μέρει μόνο. ὋὉ Ἱπποκράτης ὑπῆρξεν ὁ ἀντιπροσωπευτικώτερος ἰατρὸς τῆς ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος, γιατὶ διεμόρφωσε τὴν ἐμπειρικὴν ἰατρικὴ σὲ ἐπιστημονικὴ καὶ πῆρε τὴν δίκαιη ἐπωνυμία ὁ πατὴρ τῆς ἰατρικῆς καὶ Μέγας, ἀπὸ τὸν ̓Αριστοτέλη (Βλ. ̓Αριστ., Πολιτικά,Ν]] 4, 1326 - Α 15): « Οἷον Ἱπποκράτη οὐκ ἄνθρωπον (ὄχι δηλ. κατὰ τὸ ἀνάστημα) ἀλλ ̓ ἰατρὸν εἶναι μείζω φήσειεν ἂν τις, τοῦ διαφέροντος κατὰ τὸ μέγεθος τοῦ σώματος». Καὶ τὸν ἀποκαλεῖ ἡγεμόνα τῶν ̓Ασκληπιαδῶν: «Ὡς φησιν ὁ τῶν ̓Ασκληπιαδῶν ἡγεμών» (Μεταφυσ., Ε 2, 1027 α 19). Ὃ Ἱπποκράτης «ἔγραψε πολλὰ καὶ πᾶσιν ἐγένετο διάδηλος» (Σουϊδας) . «Καὶ οὕτως αὐτὰς (δηλ. τὰς βίβλους) κατασπάζονται ὡς Θεοῦ φωνάς, καὶ οὐκ ἀνθρωπίνου προελθούσας ἐκ στόματος». . Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ θαυμάζεται στὸν Ἱπποκράτη εἶναι οἱ περὶ τῆς φύσεως τοῦ ἀνθρώπου ἀντιλήψεις του καὶ ἡ διαμόρωση ἑνὸς ἀνωτέρου ἰατρικοῦ συστήματος, θεωρητικοῦ καὶ πρακτικοῦ, ποὺ στηρίζεται στὴν κράση καὶ ἰδιοσυγκρασία τοῦ κάθε ἀτόμου, ἡ ὁποία καθορίζεται ἀπὸ τὴν ἰδία του φύση ἀνάλογα μὲ τὴν ἐπίδραση τῶν χυμῶν καὶ φυσικῶν στοιχείων. Καὶ μὲ τὶς ἀντιλήψεις αὐτὲς καθόρισε ὡς βάση τῆς ἰατρικῆς του καὶ κυρίως τῆς θεραπευτικῆς του τὸ εἶδος τῆς ἰδιοσυγκρασίας τοῦ κάθε ἀνθρώπου καὶ μάλιστα τοῦ κάθε ἀρρώστου: «Εἰδέναι τί ἐστιν ἄνθρωπος καὶ δι ̓ οἵας αἰτίας γίνεται» (βλ. τὸ ἐμὸν, Αρχ. Ιατρικῆς, 2). Καὶ πάλιν: «Φύσιν ἀνθρώπου γνῶναι ἀπὸ τίνων συνέστηκεν» (41., Α. 2 ̓Αρχ. ἰατρικῆς, 18, ἐμῆς ἐκδ.). «Συνέστηκεν. ἐκ τῶν χυμῶν, αἵματος, φλέγματος, χολῆς κιτρίνης (ὀξείας - ξανθῆς) καὶ ἐκ τῆς μελαίνης (μελαγχολικοῦ χυμοῦ)». ̓Ανάλογα λοιπὸν μὲ τὴ κυριαρχία τῶν χυμῶν αὐτῶν πάνω στὸν ἀνθρώπινον ὀργα- ́ νισμόν, καθόρισε, ὅπως καὶ ἡ σύγχρονη ἰατρική, τέσσερις κυρίως τύπους ἰδιοσυστασίας, ἤτοι τὸν μεχαγχολικόν, ἀπὸ τὴν κυριαρχία τῆς μελαίνης χολῆς, δηλ. τοῦ μελαγχολικοῦ χυμοῦ, τὸν φλεγματικὸ (ἐπίδραση φλέγματος), τὸν αἱματώδη (αἷμα) καὶ τὸν χολώδη (χολὴ ξανθή). Κάθε ὀργανισμὸς ἀκολουθεῖ τὸν δικό του ἰδιοσυστατικὸν τύπο, τὴν ἰδιοσυγκρασΐα του, καὶ σὲ τελευταία ἀνάλυση τὴ κράση του. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἡ φύση τοῦ κάθε ἀνθρώπου παρουσιάζεται διαφορετική: «Πρῶτον μὲν αἱ φύσεις τῶν ἀνθρώπων διάφοροι. ἐοῦσαι» (4ιαίτ. Α. 67, ἐμῆς ἐκδ.). Καὶ στὸ π. Μούσων, Α. 25: «Διαφέρει σῶμα σώματος καὶ ἡλικία ἡλικίας καὶ πάθημα παθήματος» (βλ. καὶ Προρρ., Β 21], ἔκδ. [ἡ{ιτό). «Μέγισται οὖν αὐταί, αἱ τῆς φύσιος διαλλαγαί» (Παραγγελίαι, 20). Ἔχομε τὴ γνώμη, ὅτι τοὺς χυμοὺς οἱ ἀρχαῖοι ἐμπνεύστηκαν ἀπὸ τὶς διάφορες στιβάδες τοῦ αἵματος ἐντὸς τοῦ δέρματος. Ἔτσι π.χ. τὴ κοκκινωπή του χροιὰ τὸ δέρμα