ΟΙ ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ α. Θαλῆς ὁ Μιλήσιος ̓ ̓Απαλλαγμένος ὁ Θαλῆς κάθε ἀνεξέλεγκτής θελήσεως καὶ κάθε σκοποθεσίας, ποὺ ἐχτρέπουν τὸν ἄνθρωπο, μποροῦσε ν ̓ ἀπορῇ σὰν παιδὶ γιὰ τὰ τόσα θαυμάσια, ποὺ συμθαίνουν στὰ πέριξ μας. Τὰ τείχη ποὺ ἀνεπαισθήτως μᾶς ἔκλεισαν ἀπὸ τὸν κόσμο ἔξω, καθὼς λέγει ὁ ποιῇ τής, δὲν εἶχαν ἀκόμη ὑψωθῆ καὶ τὸ ἀντιλαμδανόμενο ὑποκείμενο μποροῦσε νὰ διαλέγεται μὲ τὰ ἀντιληπτὰ ἀντικείμενα, συγκομίξοντας ἀκριδεῖς ἐ ἐμπειρίες. Μιὰ τέτοια ἐμπειρία τοῦ κατανοοῦντος Θαλῆ ἦταν κι ἡ ἀνακάλυψι ὅτι τὸ σύμπαν δὲν εἶναι ἄ-λογο καὶ ἄναρχο, ἀλλὰ λειτουργεῖ ὡς πολύπλοκος μη ανισμὸς μ’ αὐστηροὺς νόμους καὶ διαδικασίες. Οἱ θεοί, οἱ δαίμονες καὶ τὰ πνεύματα, ποὺ ἐνεργοῦν αὐθαίρετα κι ἀνάλογα μὲ τὶς διαθέσεις τῆς στιγμῆς, παρακινούμενοι ἀπὸ πάθη, θελήσεις καὶ σκοποθεσίες καὶ ποὺ χρειάζονται ἐξευμενισμούς, θυσίες καὶ ἐξορκισμούς, ἀποδάλλονται ἀπ’ τὴν περιγραφικὴ εἰκόνα τοῦ κόσμου, παραχωρώντας τὴν θέσι τους στὸν ἐπιστημονικὸ τρόπο θεωρήσεὡς τῶν ὄντων. Ἔχουν παρέλθει δυόμιση χιλιετίες καὶ ὁ στόχος τοῦ Θαλῆ οὐδόλως κατακτήθηκε. Η δεισιδαιμονία κι οἱ δαιμονισμοί, ὁ φόδος Κυρίου κι οἱ προλήψεις δὲν χαρακτηρίξουν τοὺς καθυστερημένους μόνον λαοὺς ἀλλὰ καὶ μέγα πλῆθος ἐπιστημόνων καὶ φιλοσόφων, πολιτικῶν ἡγετῶν καὶ ἄλλων προσωπικοτήτων. ̓Αρκεῖ νὰ θυμηθοῦμε τὸν δεισιδαίμονα ΑΥ. δεπορεπμαμογ, τὸν μυστικιστὴ Φο. Νίτσε, τὸν ὀρίποσα, τὸν [,οἆρε, τὸν ΚΙΙΚο κ.ἄ. «Θαλῆς νοῦν τοῦ κόσμου τὸν θεόν, τὸ δὲ πᾶν ἔμψυχον ἅμα καὶ δαιμόνων πλῆρες φησί». ̓Απ’ τὸ κοσμοείδωλο τοῦ Θαλῆ ὁ θεὸς ἀπουσιάζει, δὲν ἓ ἔχει θέσι καὶ κανένα δὲν διαδραματίξει θόλο, γι) αὐτὸ καὶ «οὗτος δοκεῖ ἄθεος γεγονέναι». Ὅμως, ἂν ὁ θεὸς δὲν ἔἔχει παρουσίαν ἑνὸς κοσμικοῦ ὄντος, εἶναι γιατὶ ἡ ἴδια ἡ θεότητα εἶναι καὶ παρ-ουσία. Ο θεὸς τοῦ Θαλῆ, ὄντας νοῦς, δὲν δρίσκεται πουθενὰ στὸν χῶρο καὶ στὸ χρόνο, ἐπειδὴ ὁ θεὸς-νοῦς εἶναι ἡ πηγὴ τοῦ χώρου καὶ τοῦ χρόνου, τῶν ὁποίων ἡ ὕπαρξι δὲν κρίνεται ἀπαραίτη τη. “Ολόκληρος ὁ ὁ κόσμος κατὰ τὸν Θαλῆ παρὰ τὴν πολυμορφία: του διακρίνεται σὲ τρία-τέσσερα ἁπλᾶ στοιχεῖα, τῶν ὁποίων ἡ πρωταρχικὴ οὐσία εἶναι μία καὶ ἡ αὐτή. Ὅ Θαλῆς ἔφθασε στὴν δεύτερη προσπάθεια κατανοητότητος τοῦ κόσμου. καὶ «ἐκ τῶν κατ’ αἴσθησιν φαινομένων εἰς τοῦτο προήχθη: ὕδωρ ἔλεγεν τὴν ἀρχήν». 4έγοντας ὁ Θαλῆς «ὕδωρ τὴν ἀρχὴν εἶναι», ἀπεῖχε πολὺ ἀπ ̓ τὸ νὰ ἐννοῇ αὐτὸ ποὺ σήμερα ἐννοοῦμε: τὸ Η,Ο, δηλαδὴ τὴν χημικὴ ἕνωσι. Τὸ «ὕδωρ» τοῦ φιλοσόφου εἶχε τὴν ἔννοια τοῦ «ρευστοῦ» ὡς κοσμικοῦ στοιχείου, ποὺ παράγει, καὶ γονιμοποιεῖ, καὶ συντηρεῖ, καὶ τρέφει. Πρᾶγμα ποὺ παναπεῖ, ὅτι οἱ φυσικὲς καταστάσεις τῶν σωμάτων (στερεά, ὑγρά, ἀέρια) δὲν ἦσαν παρὰ δευτερεύοντα χαρακτηριστικά. Δὲν ἀποκλείεται, ὁ Θαλῆς νὰ μὴν ἦταν ἱκανοποιημένος μὲ τὴν ὀνομασία αὐτὴ τῆς πρώτης ἀρχῆς καὶ οὐσίας του, ὅμως θὰ ἦταν λάθος μας νὰ ζητοῦμε ἀπ ̓ τὸν φιλόσοφο τὴν σύγχρονη ὁρολογία. Δὲν ξέρουμε, ἂν ὁ Θαλῆς ἔφθασε στὸ σημεῖο νὰ πιστεύῃ, ὅτι ἡ θεωρία του περὶ τοῦ νεροῦ ἔχει γενικὴν ἰσχύ, ἀπ ̓ τὴν παραδοσιακὴ σοφία, ποὺ ἤθελε, ὡς γνωστόν, τὴν Λητὼ τιμωρημένη ἀπ’ τὴν Ἥρα, νὰ μὴν μπορῇ νὰ γεννήσῃ σὲ κανένα ἀπολύτως γνωστὸ χῶρο-τόπο, ἀφοῦ ὅλη. ἢ γνωστὴ γῆ ἀνῆκε στὴν "Ηρα. ταν ὅμως κι ἡ νῆσος Δῆλος, ποὺ ἔπλεε περιπλανώμενη καὶ κανεὶς δὲν κατεῖχε τοὺς τίτλους κυοιότη τός της. Αὐτὴ προσφέρθηκε στὴν “Λητώ, κι ἐκεῖ γεννή Ίθηκαν οἱ ἱ δίδυμοι ̓Απόλλων καὶ "Αρτεμις, ποὺ γιὰ ἀνάμνησι τῶν γενεθλίων τους κατέστησαν ἀκίνητο τὸ