ΠΠΙΟΚΡΑΤΗΣΤΠ. ΔΑΚΟΓΛΟΥ Ἢ ἀποχκωδικοποίηση τῆς «Τετρακτύος» Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ὅπως εἶναι γνωστόν, ἡ διδασκαλία τοῦ Πυθαγόρου ἐγίνετο μὲ ὅρκο σιωπῆς, ὡς ἐκ τούτου ἦτο ἀπολύτως ἀναγκαῖον γιὰ τὴν μεταξὺ τῶν μαθητῶν ἐπικοινωνία νὰ ὑπῆρχε κάποιος τρόπος, μιὰ εἰδικὴ μέθοδος, γιὰ νὰ δύνανται νὰ ἐκφράζουν κρυφὰ τὰ νοήματά τοῦς, δίχως τὸν φόδον νὰ κατηγορηθοῦν γιὰ ἀσέδεια ἢ γιὰ «καινὰ δαιμόνια», πρᾶγμα ποὺ τελικὰ δὲν τὸ ἀπέφυγαν. (Εἶναι γνωστὴ ἡ κατηγορία τοῦ ̓Αναξιμάνδρου κατὰ τοῦ Πυθαγόρου γιὰ ἀσέδεια καὶ ἡ κατόπιν δίκης ἀθώωσίς του, καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ καταστροφὴ καὶ τὸ κάψιμο τοῦ σχολείουτου ἀπὸ τὸν Κύλωνα κ.λπ.). Ἢ παράδοσις διέσωσε τὴν πληροφορίαν, ὅτι πράγματι ὑπῆρχε ἕνας τέτοιος τρόπος μυστικῆς ἐκφράσεως καὶ συνεννοήσεως, καὶ μάλιστα λέγεται, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Πυθαγόρας ἐδίδασκε σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ τὸν τρόπον αὐτὸν στὸ εἰδικὸ μάθημα τοῦ «συμδολισμοῦ». Ποιός ὅμως ἦτο αὐτὸς ὁ μυστικὸς τρόπος τοῦ «συμδολισμοῦ», ποὺ ἐφήρμοζε ὁ Πυθαγόρας καὶ οἱ Πυθαγόρειοι; Ὕστερα ἀπὸ ἀποτυχημένες ἀναζητήσεις 26 αἰώνων ἐπετεύχθη ἡ εὕρεσις τόσον τοῦ πραγματικοῦ μυστικοῦ κώδικος ὅσον καὶ τοῦ τρόπου ἐφαρμογῆς αὐτοῦ. Ἡ δασικὴ τουλάχιστον ἰδέα τοῦ Πυθαγορείου συμδολισμοῦ ἦτο κατὰ κάποιο τρόπο γνωστὴ στοὺς ἀρχαίους Ἕλληνας ἐρευνητὰς καὶ συγγραφεῖς καὶ ἐνυπάρχει μέσα στὰ κείμενα αὐτῶν, ἐκεῖνο ὅμως ποὺ δὲν ὑπάρχει, εἶναι ὁ τρόπος ἐφαρμογῆς της. Μία περισσότερο προσεκτικὴ ἔρευνα τῶν ἀρχαίων Ἑλληνιχῶν κειμένων ἀποδεικνύει τὴν ἀλήθεια τῆς ἄνω παρατηρήσεως. Στὰ θιθλἰα τοῦ Πλάτωνος καὶ εἰδικὰ στοὺς διαλόγους τοῦ Θεαιτήτου μὲ τὸν Σωκράτη παρουσιάζεται ἄθελά των ἡ θασικἢ ἰδέα τοῦ Πυθαγορείου συμθολισμοῦ: ἐμφανίζουν τὴν εὐχέρεια τῶν Πυθαγορείων μαθηματικῶν νὰ συμδολίζουν τοὺς ἀριθμοὺς μὲ γεωμετρικὰ σχήματα καὶ ἀπ ̓ αὐτὸν τὸν συμόολισμὸν νὰ δικαιολογοῦν διαφόρους ἐννοίας. Ἡ ἀποκαλυπτικωτάτη αὐτὴ στιχομυθία ἔχει οὕτω: «ΘΕΑΙΤΗΤΟΣ: “Ολους τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς χωρίσαμε σὲ δύο, ὅποιος δὲ ἀριθμὸς δύναται νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ ἕνα γινόμενο ἑνὸς ἀριθμοῦ ἐπὶ τὸν ἑαυτόν του, τὸν παρομοιάζουμε, ὡς πρὸς τὸ σχῆμα του, μὲ ἕνα τετράγωνο καὶ τὸν καλοῦμε “τετράγωνον” ἢ “ἰσόπλευρον”. »ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Μπράδο (εὖγε). »ΘΕΑΙΤΗΤΟΣ: Ὅποιος δὲ ἀριθμὸς δὲν εἶναι τετράγωνος, ἀλλὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα γινόμενο δύο ἀνίσων παραγόντων, τοῦ ἑνὸς μεγαλυτέρου τοῦ ἄλλου, τὸν παρουσιάζουμε ὡς πρὸς τὸ σχῆμα του μὲ ἕνα ὀρθογώνιον παραλληλόγραμμον καὶ τὸν καλοῦμε ὀρθογώνιον. »ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Ὑπέροχα. Ὕστερα τί κάνατε; »ΘΕΑΙΤΗΤΟΣ:...καὶ γιὰ τοὺς στερεοὺς ἀριθμοὺς ἐκάναμε κάτι ἀνάλογο. (4 η-