ΣΠΥΡΟΣ ΝΟΝΙΚΑΣ Ἑλληνικότητα καὶ Οἰκονομισμὸς Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι τὸ ἀδιέξοδο στὸ ὁποῖο ἔχει περιέλθει σήμερα ἡ ἀνθρωπότης ὀφείλεται κατὰ μεγάλο ποσοστὸ στὴν περίφημη οἰκονομικὴ ἀνάπτυξη. ̓Ακόμη, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ἐξουσιαστικὴ καταπίεση ποὺ ἀσκεῖται ἀπὸ ἄτομο αὲ ᾱτομο, ἀπὸ κράτος σὲ κράτος, ἀπὸ κοινότητες κρατῶν πάνω σὲ ἄλλες κοινότητες καὶ τέλος ἡ νεφελώδης παγκόσμια ἐξουσία ποὺ τελικὰ εἴμαστε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι (καὶ συνυπεύθυνα συμμετέχουμε στὴν διατήρηση καὶ διόγκωση τῆς ἐξουσίας αὐτῆς) ὀφείλεται στὸν ἀχαλίνωτο οἰκονομικὸ εὐδαιμονισμό, ποὺ πολὺ μοιάζει μὲ τὸ πιθάρι τῶν Δαναΐδων καὶ τὴν μυθολογικὴ ἀσθένεια τοῦ Μίδα. Ὁ ̓Αριστοτέλης (στὰ Πολιτικά, Α) ἀναπτύσσει ἀναλυτικά, καὶ μὲ κάθε λεπτομέρεια, τὸ εἶδος τῆς οἰκονομίας ποὺ χρειάζεται ὁ ἄνθρωπος γιὰ μίαν ἄρτια ζωή. Ἣ οἶκονομία αὐτὴ λειτουργεῖ στὰ πλαίσια τῆς οἰκογενείας καὶ τῆς αὐταρκείας (οἰκιακὴ οἶκονομία), ποὺ σκοπὸ ἔχει νὰ ἀποκτήσει τὰ ἀναγκαῖα τοῦ βίου πράγματα (τροφή, ἔνδυση, ὑπόδηση, σπίτι), γιατὶ τὰ ὄρια μίας καλῆς ὑλικῆς ζωῆς εἶναι πεπερασμένα καὶ καθόλου ἀπεριόριστα. ̓Αντιθέτως, καθὼς ὁ Σόλων εἶπε: «πλούτου δ ̓ οὐθὲν τέρμα πεφασμένου ἀνδράσι κεῖται», δηλαδὴ στὸν πλοῦτο δὲν ὑπάρχει ὅριο καὶ κορεσμός. Ἣ οἰκιακὴ αὐτὴ οἰκονομία ἐξασφαλίζει τὰ ἁπαραίτητα ὑλικὰ ἀγαθὰ στὴν οἰκογένεια καὶ παραπέρα ἀνταλλάσσει ὅ,τι τῆς περισσεύει μὲ κάτι ποὺ τῆς λείπει, ὅπως λάδι μὲ στάρι κλπ. Εἶναι ὁ λεγόμενος «ἀντιπραγματισμός». Αὐτὴ ἡ οἰκονομία κατὰ τὸν ̓Αριστοτέλη εἶναι ἡ «κατὰ φύσιν» οἰκονομία, ποὺ βασίζεται στὴν αὐτάρκεια, γιατὶ ὑπάρχει καὶ ἡ «παρὰ φύσιν». Πράγματι ὁ ̓Αριστοτέλης, ἀναλογιζόμενος τὸ χάλι στὸ ὁποῖο μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει ὁ ἄμετρος πλουτισμός, φρόντισε νὰ ὀνομάσει τὸ διὰ νομίσματος διεξαγόμενο ἐμπόριο, τὸ χρηματιστικό, καπήλικόν, καὶ τοὺς ἐμπόρους καπήλους, ποὺ ἀντικειμενικὸ σκοπὸ ἔχουν τὴ συναποκόμιση τοῦ μεγίστου κέρδους. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι στὴν νεοελληνικὴ γλώσσα κάπηλος σημαίνει: α) ἐμποράκος καὶ β) ὁ ἰδιοτελῶς ἐκμεταλλευόμενος κάποιο ἰδεῶδες. Πόσο δίκιο εἶχε ὁ ̓Αριστοτέλης, φάνηκε ἰδιαίτερα στὶς μέρες μας, ὁπότε τὸ κέρδος, ὁ ἄμετρος πλουτισμός, ἡ μονοδιάστατη ἀντιμετώπιση τῆς ζωῆς μὲ κοινὸ παρονομαστὴ τῶν πάντων τὴν καταναλωτικὴ κοινωνία, τὸν πλουτισμό, τὶς πάσης φύσεως μπίζνες καὶ τὴν δογματικὴ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξη κάτω ἀπὸ τὸν μανδύα τοῦ καπιταλομαρξισμοῦ, στένεψε τοὺς ὁρίζοντες γιὰ ἀληθινὴ ἐλευθερία τοῦ ἀτόμου καὶ ὁδήγησε σὲ πνευματικὸ καὶ ὑπαρξιακὸ ἀδιέξοδο. Γιαυτὸ καὶ ὁ ̓Αριστοτέλης ἀπέρριψε τὴν χρηματιστικἡὴ ἐμπορικὴ δραστηριότητα ποὺ ἀσκεῖται ἀπὸ ἐπαγγελματίες (ἐμπόρους) καὶ μαζὶ μ ̓ αὐτὴ ἀπέρριψε κάθε ἄλλη ἐπιχειρηματικὴ δραστηριότητα, γιατὶ μοιραίως κυριαρχεῖται ἀπὸ τὴ χρηματικὸ κέρδος, τὴ συσσώρευση χρηματικοῦ πλούτου καὶ κατ ̓ ἀκολουθίαν δημιουργεῖται ἡ ἔννοια τοῦ τόκου, ἀπὸ τὸν δανεισμὸ τῶν χρημάτων, δηλαδὴ πράγμα «ἐντελῶς ἀντίθετο πρὸς τὴν φύση». Μὲ αὐτὰ τὰ ὀλίγα περὶ οἰκονομίας (αὐτάρκης οἰκιακὴ καὶ οἰκονομία σὲ πεπερασμένα πλαίσια ἀναγκῶν) ὁ ̓Αριστοτέλης ἐξάντλησε τὸ θέμα καὶ ἔκλεισε τὰ βιβλία του. Ὁ Ξενοφώντας στὸν «Οἰκονομικόν» του καὶ στὸ «περὶ Πόρων ἡ περὶ Προσόδων» του συμπληρώνει τὸν ̓Αριστοτέλη καὶ ἀσχολεῖται μὲ τὰ δημόσια οἰκονομικὰ καὶ κυρίως μὲ τὰ ταμιακὰἀ ἔσοδα τῆς πολιτείας, χωρὶς νὰ ἀγγίζει θέματα φορολογικῆς πολιτικῆς, ἐπιδοτήσεων, δημοσίων ἐπενδύσεων καὶ ἄλλα «ἠχηρὰ παρόμοια» τῆς σήμερον ἡμέρας. ̓Απλῶς συνέστησε πῶς νὰ ἀξιοποιοῦνται καλύτερα τὰ χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ ἀφιερώματα τῶν ναῶν, γιὰ τὴν χρηματοδότηση σπουδαίων ἀναγκῶν τῆς Πολιτείας, ὅπως ἡ κατασκευὴ στόλου γιὰ ἄμυνα τῆς πόλεως κλπ. ̓Ακόμη προσπάθησε νὰ ἐρεθίσει τὸ θρησκευτικὸ συναίσθημα τῶν πολιτῶν, γιὰ νὰ κάνουν περισσότερα ἀφιερώματα στοὺς