ΣΙΔΥΡΟΣ ΒΑΣΔΕΚΗΣ, κ» Δ κι Α 59) Σῦριγξ: Τὸ πρῶτο μουσικὸ ὄργανο Ἡ ἄποψι ποὺ θὰ ἐπιχειρηθῇ νὰ ὑποστηριχθῇ ἐδῶ εἶναι, ὅτι ἡ σῦριγξ, τὸ πνευστὸ αὐτὸ καλαμένιο μουσιχὸ ὄργανο, εἶναι τὸ πρῶτο, ποὺ ἀνεκάλυψε ὕστερα ἀπὸ παρατήρησι φυσικοῦ φαινομένου ὁ Ἕλλην, καὶ ἐπὶ πλέον ὅτι ἐξ αὐτοῦ προέκυψε μακροχρονίως καὶ τὸ ἑπτατονικό, παγχόσμιο σχεδόν, μουσικὸ σύστημα. ὋὉ χαθένας θὰ μποροῦσε νὰ παρατηρήσῃ, ὅτι, ὅταν φυσᾶ ὁ ἄνεμος ἐπάνω σ ̓ ἕναν ἀνοικτὸ ἀπὸ τὸ ἕνα ἄκρο σωλῆνα, παράγονται [ἀναλόγως τοῦ μήκους καὶ τῆς διατομῆς τοῦ σωλῆνα, ἀλλὰ καὶ ἀναλόγως τῆς ἐντάσεως (ταχύτητος) τοῦ ἀνέμου διάφοροι φθόγγοι (νότες)/. ̓Ιδοὺ ὅμως καὶ ὁ σχετικὸς μύθος: ὋΟ Πὰν ἀγάπησε μιὰ νύμφη ἀπὸ τὴν ̓Αρκαδία, τὴν κόρη τοῦ ποταμοῦ Λάδωνα Σύριγγα. Ἡ νύμφη τρομαγμένη ἀπὸ τὴν καταδίωξι τοῦ θεοῦ ἱκέτευσε τὸν Δία νὰ τὴ σώσῃ. Ἔτσι, τὴ στιγμὴ ποὺ ὁ Πὰν τὴν ἔπιασε, ἐκείνη μεταμορφώθηκε σὲ καλαμιά: τρελλὸς ἀπὸ θυμὸ καὶ ἀπογοήτευσι ὁ Πὰν ἔσπασε τὴν καλαμιὰ σὲ κομμάτια. Γρήγορα ὅμως κατάλαθε, πὼς έκοθε τὸ σῶμα τῆς νύμφης καὶ μετανιωμένος ἄρχισε νὰ κλαίῃ καὶ νὰ φιλᾷ τὰ κομμάτια τῆς καλαμιᾶς. ̓Ακούγοντας τοὺς ἤχους ποὺ ἔδγαιναν, καθὼς φυσοῦσε κλαίοντας, ὁδηγήθηκε στὴν κατασκευὴ τῆς σύριγγας. Ὑπῆρχαν δύο εἴδη σύριγγας: ἡ μονοκάλαμος καὶ ἡ πολυκάλαμος' ́Αγιοπ. (ΝΊησεπί Νοϊίΐοες 263): «Σύριγγος εἴδη δύο: τὸ μὲν ἐστι μονοκάλαμον, τὸ δὲ πολυκάλαμον, ὅ φασιν εὕρημα Πανός». νιν | ο ὁ ρ9οο | ΓΕ 5.7 ΕΞ ----" Ροὴ ἀέρος Διάλογος γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ Μουσικὴ ̓Επειδὴ τὸ θέμα «Μουσικὴ» μὲ ἐνδιαφέρει ἐδῶ καὶ ἀρκετὰ χρόνια, θὰ ἤθελα νὰ δώσω ὡρισμένες ἀπαντήσεις εἰς τὸ ἐνδιαφέρον κείμενον τοῦ κ. Σταύρου Βασδέκη (“Δαυλός”, τ. 1769): Κατ ̓ ἀρχὰς συμφωνῶ μὲ τὰ περισσότερα ἀπ ̓ ὅσα γράφει καὶ κυρίως αὐτὰ ποὺ ἀφοροῦν στὴν Κλασσικὴ Μουσική. Δὲν νομίζω, ὅτι «ὁ Νεοέλλην τὸ μόνο ποὺ διατήρησε εἶναι ἡ ψυχή του: τὸ πνεῦμα του ἁπλώθηκε σχεδὸν ἀνεπανόρθωτα». Ὑπάρχουν παντοῦ φωτεινὲς ἐξαιρέσεις εἴτε εἰς τὸν λαό εἴτε εἰς τοὺς πνευματικοὺς ἀνθρώπους καὶ διανοούμενους. Αλλο, ἐὰν δὲν φαίνωνται ἢ ἀποσιωπῶνται ἀπὸ τὸ κατεστημένο. ̓Αλλὰ καὶ νὰ μὴν εἶναι ἔτσι, τὸ φταίξιμο τὸ φέρουν κατὰ τὴν γνώμη μου οἱ ἡγέτες. “Οταν ἔχωμε πολιτικὴ ἡγεσία Ελληνική μὲ Ελληνικὰ ἰδανικὰ καὶ καθαρῶς 'Ελληνικὴ παιδεία, τότε αὐτομάτως καὶ ὁ λαὸς ἔχει πνεῦμα ̓Ελληνικόν, διότι καθοδηγεῖται σωστά. Καὶ διότι, ὅπως ὁ Ισοκράτης ἔλεγε “τὰ ἤθη ὑπόκεινται εἰς τοὺς νόμους τῆς δαρύτητας: ἐκ