ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
184ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1997
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Διάλογος για την Ελληνική Μουσική — ΑΣΠΙΩΤΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ
- Σύριγξ: Το αρχαιότερο όργανο — ΒΑΣΔΕΚΗΣ, ΣΤΑΥΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΣΙΔΥΡΟΣ ΒΑΣΔΕΚΗΣ,
κ» Δ κι Α 59)
Σῦριγξ: Τὸ πρῶτο μουσικὸ ὄργανο
Ἡ ἄποψι ποὺ θὰ ἐπιχειρηθῇ νὰ ὑποστηριχθῇ ἐδῶ εἶναι, ὅτι ἡ σῦριγξ, τὸ πνευστὸ αὐτὸ κα-
λαμένιο μουσιχὸ ὄργανο, εἶναι τὸ πρῶτο, ποὺ ἀνεκάλυψε ὕστερα ἀπὸ παρατήρησι φυσικοῦ φαι-
νομένου ὁ Ἕλλην, καὶ ἐπὶ πλέον ὅτι ἐξ αὐτοῦ προέκυψε μακροχρονίως καὶ τὸ ἑπτατονικό, πα-
γχόσμιο σχεδόν, μουσικὸ σύστημα.
ὋὉ χαθένας θὰ μποροῦσε νὰ παρατηρήσῃ, ὅτι, ὅταν φυσᾶ ὁ ἄνεμος ἐπάνω σ᾽ ἕναν ἀνοικτὸ
ἀπὸ τὸ ἕνα ἄκρο σωλῆνα, παράγονται [ἀναλόγως τοῦ μήκους καὶ τῆς διατομῆς τοῦ σωλῆνα,
ἀλλὰ καὶ ἀναλόγως τῆς ἐντάσεως (ταχύτητος) τοῦ ἀνέμου διάφοροι φθόγγοι (νότες)/. ᾿Ιδοὺ
ὅμως καὶ ὁ σχετικὸς μύθος: ὋΟ Πὰν ἀγάπησε μιὰ νύμφη ἀπὸ τὴν ᾿Αρκαδία, τὴν κόρη τοῦ πο-
ταμοῦ Λάδωνα Σύριγγα. Ἡ νύμφη τρομαγμένη ἀπὸ τὴν καταδίωξι τοῦ θεοῦ ἱκέτευσε τὸν Δία
νὰ τὴ σώσῃ. Ἔτσι, τὴ στιγμὴ ποὺ ὁ Πὰν τὴν ἔπιασε, ἐκείνη μεταμορφώθηκε σὲ καλαμιά: τρελ-
λὸς ἀπὸ θυμὸ καὶ ἀπογοήτευσι ὁ Πὰν ἔσπασε τὴν καλαμιὰ σὲ κομμάτια. Γρήγορα ὅμως κατά-
λαθε, πὼς έκοθε τὸ σῶμα τῆς νύμφης καὶ μετανιωμένος ἄρχισε νὰ κλαίῃ καὶ νὰ φιλᾷ τὰ κομ-
μάτια τῆς καλαμιᾶς. ᾿Ακούγοντας τοὺς ἤχους ποὺ ἔδγαιναν, καθὼς φυσοῦσε κλαίοντας, ὁδη-
γήθηκε στὴν κατασκευὴ τῆς σύριγγας.
Ὑπῆρχαν δύο εἴδη σύριγγας: ἡ μονοκάλαμος καὶ ἡ πολυκάλαμος' ΄Αγιοπ. (ΝΊησεπί Νοϊίΐοες
263): «Σύριγγος εἴδη δύο: τὸ μὲν ἐστι μονοκάλαμον, τὸ δὲ πολυκάλαμον, ὅ φασιν εὕρημα Πα-
νός».
νιν
| ο ὁ ϱ9οο |
ΓΕ 5.7
ΕΞ ----" Ροὴ ἀέρος
Διάλογος γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ Μουσικὴ
᾿Επειδὴ τὸ θέμα «Μουσικὴ» μὲ ἐνδιαφέρει ἐδῶ καὶ ἀρκετὰ χρόνια, θὰ ἤθελα νὰ δώ-
σω ὡρισμένες ἀπαντήσεις εἰς τὸ ἐνδιαφέρον κείμενον τοῦ κ. Σταύρου Βασδέκη (“Δαυ-
λός”, τ. 1769):
Κατ᾽ ἀρχὰς συμφωνῶ μὲ τὰ περισσότερα ἀπ᾿ ὅσα γράφει καὶ κυρίως αὐτὰ ποὺ ἀφο-
ροῦν στὴν Κλασσικὴ Μουσική. Δὲν νομίζω, ὅτι «ὁ Νεοέλλην τὸ µόνο ποὺ διατήρησε
εἶναι ἡ ψυχή του: τὸ πνεῦμα του ἁπλώθηκε σχεδὸν ἀνεπανόρθωτα». Ὑπάρχουν πα-
ντοῦ φωτεινὲς ἐξαιρέσεις εἴτε εἰς τὸν λαό εἴτε εἰς τοὺς πνευματικοὺς ἀνθρώπους καὶ
διανοούμενους. Αλλο, ἐὰν δὲν φαίνωνται ἢ ἀποσιωπῶνται ἀπὸ τὸ κατεστημένο. ᾿Αλλὰ
καὶ νὰ μὴν εἶναι ἔτσι, τὸ φταίξιμο τὸ φέρουν κατὰ τὴν γνώμη µου οἱ ἡγέτες. “Οταν ἔχω-
µε πολιτικὴ ἡγεσία Ελληνική μὲ Ελληνικὰ ἰδανικὰ καὶ καθαρῶς 'Ελληνικὴ παιδεία,
τότε αὐτομάτως καὶ ὁ λαὸς ἔχει πνεῦμα ᾿Ελληνικόν, διότι καθοδηγεῖται σωστά. Καὶ
διότι, ὅπως ὁ Ισοκράτης ἔλεγε “τὰ ἤθη ὑπόκεινται εἰς τοὺς νόμους τῆς δαρύτητας: ἐκ