σσ ἘΠΙΣΤΟΛΩ͂Ν ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ Ἢ φράση «σπέρμα τοῦ ᾿Αὐραάμ» τοῦ ᾿Αποστόλου Παύλου ᾿Αγαπητὲ κύριε ᾿Ατταδύριε, Στὸ «Δαυλό», τεῦχ. 182 (Φεόρ. 1997), σελ. 11140, εἶδα νὰ ἀπορρίπτετε τὴν ἄπο- ψη, ὅτι ὁ Παῦλος κηρύττει τὴν ἰσότητα με- ταξὺ ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, Ἰουδαίων καὶ Ἑλλήνων, ἐλευθέρων καὶ δούλων (Γαλ. Γ', 28). Πραγματικὰ ἔχετε δίκιο, φοδᾶμαι ὅμως, ὅτι κάνετε κι ἐσεῖς τὸ ἴδιο λάθος μὲ πολλοὺς ἄλλους ἀποσυνδέοντας καὶ ἀπο- μονώνοντας τὴν παράγραφο 28 ἀπὸ τὴν προηγούμενη (27) καὶ τὴν ἑπόμενη (29), μὲ τὴν ὁποία καὶ ὁλοκληρώνεται ἡ πρό- ταση ἀλλὰ καὶ τὸ νόημα τῆς φράσης τοῦ Παύλου. Γιὰ νὰ ἑρμηνεύσουμε σωστὰ τὶς παραγράφους, ποὺ προαναφέραμε, εἶναι ἀπαραίτητο νὰ προσδιορίσουμε τὴν ἔννοια τριῶν λέξεων τοῦ Παυλικοῦ κειμέ- νου: 1) Τὸ ἀριθμητικὸ εἷς, ποὺ σημαίνει φυ- σικὰ ἕνας καὶ δὲν ἔχει καμμιὰ σχέση μὲ τὸ ἐπίθετο ἴσος (-η, -ον), ποὺ ση- μαίνει ὁ αὐτὸς στὸ ποσό, στὸ μέγεθος ἢ στὴν ἀξία μὲ ἄλλον. 2) Τὴν πρόθεση ἐν, ποὺ σημαίνει: α) Τὴν ἐν τόπῳ στάση (π.χ. ἐν Θεσσαλο- νίκῃ). 6) Τὸ ὄργανο ἢ τὸ μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου γίνεται κάτι (π.χ. ἐπέρασε τοὺς αἰχμα- λώτους ἐν στόματι μαχαίρας). γ) Τὸν χρόνο ποὺ γίνεται κάτι (π.χ. ἐν καιρῷ). δ) Τὴν κατάσταση στὴν ὁποία θρίσκεται τὸ ἄτομο (π.χ. ἐν ἀφασίᾳ, ἐν στολῇ). Στὴν περίπτωσή μας ἡ πρόθεση ἐν ἔχει τὴν (6) ἔννοια καὶ τὸ «ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» σημαίνει «διὰ τοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ». 3) Τὸν συμπερασματικὸ σύνδεσμο ἄρα, ποὺ σημαίνει ἑπομένως. Τώρα ποὺ ξεκαθαρίσαμε τὶς ἔννοιες τῶν «εἷς», «ἐν» καὶ «ἄρα», ἂς ἑρμηνεύ- σουμε τὸν Παῦλο: 27. «Γιατὶ ὅσοι δαπτιστήκατε στὸ Χρι- στὸ ἔχετε ἐνδυθῆ τὸ Χριστό. 28. Δὲν ὑπάρχει πλέον ᾿Ιουδαῖος οὔτε “Ελληνας, δὲν ὑπάρχει δοῦλος οὔτε ἐλεύθερος, δὲν ὑπάρχει ἀρσενικὸ καὶ θηλυκό, γιατὶ ὅλοι ἐσεῖς εἶσθε ἕνας (ὄχι ἴσοι) ἄνθρωπος διὰ τοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ. 29. Εὰν δὲ εἶσθε τοῦ Χριστοῦ (ποὺ ἀσφαλῶς εἶσθε, ἀφοῦ ἔχε- τε ἐνδυθῆ τὸν Χριστό), ἑπομένως εἶσθε ἀπόγονοι τοῦ ᾿Αόραὰμ καὶ κληρονόμοι θάσει ὑποσχέσεως». Ἐπὶ τέλους λυτρωθήκαμε. Αὐτὸ ποὺ ἤθελε νὰ πῇ ὁ Παῦλος τόση ὥρα, τὸ εἶπε ἀπερίφραστα μὲ ὑπερόιλικὸ κυνισμὸ καὶ ἰταμότητα! ὅτι δηλαδὴ ὅλοι σας, ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ γίνατε Χριστιανοί, εἶσθε Ἑδθραῖοι. Αὐτὸ δὲν σημαίνει «σπέρμα τοῦ ᾿Αόραάμ»; Ἕνας ποὺ κατάγεται ἀπὸ τὸ σπέρμα τοῦ ᾿Αδόραάμ, μπορεῖ νὰ εἶναι Ἕλληνας, Λάπωνας, Κινέζος, Ἰνδιάνος ἢ Πυγμαῖος; "Οχι δέδαια. Εἶναι Ἑδθραῖος. Αὐτὸ ἤθελε νὰ πῇ ὁ Ἑθραῖος Παῦλος καὶ τὸ εἶπε ὠμὰ καὶ σταράτα. Τὰ περὶ ἰσότητας λοιπὸν τῆς γυναίκας πρὸς τὸν ἄνδρα πᾶνε περίπατο, ὅπως καὶ τὰ περὶ ἰσότητας ἐλευθέρων καὶ δούλων, ποὺ ἀναφέρονται στὴν αὐτὴ παράγραφο. Ὃ Παῦλος ὄχι μονάχα δὲν καταργεῖ τὴ δουλεία, ἀλλὰ ἀναδεικνύεται στυλοθάτης της. Αὐτὰ ὅμως τὰ ἐπισημαίνετε κι᾽ ἐσεῖς μὲ μεγάλη ἐμόρίθεια καὶ σαφήνεια. Τελειώνοντας σᾶς παρακαλῶ, ἂν κρί- νετε, ὅτι κάπου κάνω λάθος, νὰ μὲ διορ- θώσετε. Μὲ τιμὴ Βασίλης Μπανιωτόπουλος Θεσσαλονίκη