Δρ. ΓΕ(ΟΡΓΙΟΣ ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ Ἢ ἐπίδραση τῶν Ἑλλήνων τραγικῶν στὸ δραματικὸ ἔργο τοῦ Σαίξπηρ Ἕνας ἀπὸ τοὺς πλέον ἐνημερωμένους σαιξπηρολόγους, ὁ Α.Ο. ΒταάϊθΥ, ὑποστηρίζει στὸ ἔργο του «Σαιξπήρια Τραγωδία» τὴ θέση, ὅτι: «Ὁ τραγικὸς ἄνθρωπος ἐμφανίξεται σὲ κάποιο δαθμὸ ἡ “αἰτία” τῆς συμφορᾶς, ποὺ ὑφίσταται, μολονότι προθάλλει συχνὰ καὶ ὡς “φοδερὰ ἄτυχος”, καὶ αὐτὴ ἡ “αὐτοκαταοστροφὴ” (αιμοςαΙαδΙγορᾖε) ὀφείλεται σὲ μιὰ ἢ πολλὲς παράλογες πράξεις. ̓Η αὐτοκαταστροφὴ συνίσταται στὸ γεγονός, ὅτι κάθε παραλογία γίνεται κινητήρια δύναμη, ἡ ὁποία ὠθεῖ τὸ ἀνθρώπινο δουλητικό, ἐπιθυμητικὸ καὶ κυρίως τὸ νοητικὸ στὴν τραγικὴ ἄόυσσο τῆς αὐτοκαταστροφῆς. Θολωμένη ἔτσι ἡ ἀνθρώπινη σκέψη, δούληση, συνείδηση ὁδηγεῖται ὡς πρόδατον ἐπὶ σφαγὴν στὸν δωμὸ τοῦ Μολὼχ τῆς ἀνθρώπινης μοίρας... Καὶ γιὰ ν ̓ ἀναφερθοῦμε στὸν “Ελληνα τραγικὸ ποιητικὸ λόγο, εἶναι αὐτός, ὁ ὁποῖος ἔφερε πρῶτος στὸ τραγικὸ θεατρικὸ παγκόσμιο προσκήνιο δύο στοιχεῖα: α) Τὴν Εἱμαρμέγη. 6) Τὸν ἀπὸ μηχανῆς θεό, τὸν σιδερένιο ρόλο τῆς μοίρας ὡς ἐξάγγελο κάθαρσης». Τέλος, ἂν καὶ πρῶτα πηγαίνῃ στὸ ἔργο τοῦ Α.Ο. Βταάί6γ (“5ΠαΚεςρεατεαπ Ίταρεαγ”), ἡ σημασιολογικὴ ἀξία καὶ σκοπιμότητα τῆς περιρρέουσας ἀτμόσφαιρας τῆς Λονδρέζικης κοινωνίας τοῦ τέλους τοῦ 16ου καὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ 17ου αἰώνα, ἡ διάχυτη Ἑλληνολατινικὴ «κουλτούρα» στὴ μέση ἀστικὴ τάξη, ἡ ἀσπαίρουσα ̓Αναγέννηση μπολιάζουν τὴν ἀστικὴ ἀνησυχία τοῦ πρώην ἐπαρχιώτη Ἠ]μαπι 5μακοορεαγ μὲ θαυμασμὸ γιὰ τὸ ἔργο τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων τραγικῶν καὶ ἰδιαίτερα τοῦ Σοφοκλῆ καὶ τῆς ̓Αντιγόνης του. Αὐτὴ κατ ̓ αὐτὸν ὑπῆρξε ““16 γννοπιαῃ {ΟΥ αἱ! 5εα5ομς”, δηλαδὴ ἡ γυναῖκα - πρότυπο γιὰ ὅλες τὶς ἐποχές. Καὶ δέδαια δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχυρισθῇ κανείς, ὅτι ὁ Σαίξπηρ γνώριζε τόσο καλὰ τὰ Ἑλληνικὰ τῆς ̓Αττικῆς διαλέκτου, ὥστε ν ̓ ἀποστηθίζῃ τὰ κείμενα τῶν Ἑλλήνων τραγικῶν, ἄλλωστε κι ἂν μποροῦσε τοῦτο τὸ ἀκατόρθωτο νὰ τὸ πράξῃ, τὶ νόημα θὰ εἶχε, ὅταν γνωρίζουμε, ὅτι ἡ παγκόσμια παιδευτικὴ ἐμπειρία διδάσκει, ὅτι τὸ γράμμα τῶν κειμένων «ἐν πολλοῖς ἀποκτείνει, τὸ δὲ πνεῦμα ζωοποιεῖ». Πάντως πάγκοινη εἶναι ἡ ὁμολογία, ὅτι ὁ εὐφυέστατος Αγγλος ποιητής, τραγωδὸς καὶ θεατρογράφος γνώριζε ἀρκούντως Ἑλληνικά. Οἱ Ἑλληνολατινικὲς γνώσεις τοῦ Σαίξπηρ Ἡ θρησκευτικἡ μεταρρύθμιση τοῦ Λουθήρου ὑπῆρξε ἡ κύρια αἰτία μαζὶ μὲ τὴν τυπωμένη Βίδλο νὰ διαδοθοῦν καὶ τὰ Ἑλληνικὰ στὴν ̓Αναγεννησιακὴ Εὐρώπη. Θεολογικές, φιλοσοφικὲς σχολὲς καὶ σεμινάρια ἄρχισαν ν ̓ ἀναζητοῦν τὰ θιθλικὰ κείμενα στὸ «πρωτότυπο», γι’ αὐτὸ τὰ Εὐρωπαϊκὰ κέντρα μαθήσεως ἵδρυσαν ἕδρες ἀποχλειστικῆς διδασκαλίας τῆς Κοινῆς ̓Αλεξανδρινῆς Γλώσσας, τὴν ὁποία ὕστερ ̓ ἀπὸ ὑπόδειξη τοῦ Ἐράσμου ὀνόμαζαν «οοίπε», δηλαδὴ κοινή, δημοτικὴ γλῶσσα τοῦ λαοὔ τῆς ̓Αλεξανδρινῆς ἐποχῆς. Οἱ Αγγλοι λοιπὸν τῆς Αναγεννησιακῆς ἐποχῆς, γιὰ ν ̓ ἀντιδράσουν στὴν ἀντιαγγλικὴ προπαγάνδα ἐκ μέρους Γερμανῶν καὶ κυρίως Γάλλων, οἱ ὁποῖοι τοὺς χαραχτήριζαν ἄξεστους, ἔδαλαν στὰ σχολεῖα τους ὡς ὑποχρεωτικὲς γλῶσσες μετὰ τ’