ΤΟ ΑΝΕΚΔΟΤΟ ΔΙΗΓΗΜΑ Ὅταν οἱ κάτοικοι τῆς Κωώνσταντινου- πόλεως τὴν ἠλιόλουστη ἐκείνη ἡμέρα -1326- ὑποδέχονταν τὴ νύμφη, τὴν Αννα τῆς Σαθοΐας, τὴ μέλλουσα σύζυγο τοῦ ᾿Ανδρονίκου, τοῦ ἐγγόνου τοῦ ᾿Ανδρονί- κου Β’, πῶς νὰ φαντασθοῦν, ὅτι αὐτὴ ἡ κοπέλα πάμπολλα δεινὰ ἔσερνε μαζί της γιὰ τὴ χώρα; Ναί. Τώρα, ὅπου ἔκλεισε γιὰ πάντα τὰ μάτια του ὁ ἄνδρας της, ὁ αὐτο- κράτορας ᾿Ανδρόνικος Γ', ἡ αὐτοκράτει- ρα” Αννα στὸ χαμὸ ἔφερνε τὴ χώρα. Ἰταλίδα εἶχε παραμείνει. Ἰταλοὶ - Ἴτα- λίδες γύρω της. Ἡ συντροφιά της ἦταν. Οἱ σύμθουλοί της. Τὴ χώρα ὁ μέγας δο- μέστικος τὴ διοικοῦσε, ὁ Ἰωάννης Κα- ντακουζηνός. Ο᾽ Ανδρόνικος Γ᾽ σ᾽ αὐτὸν εἶχε ἀναθέσει καὶ τὴν κηδεμονία τῶν παι- διῶν του, 9 ἐτῶν ὁ Ἰωάννης, 4 ὁ Μιχαήλ. Καὶ πόσοι ὀρέγονταν τὸ θρόνο! Θρόνο ποὺ θὰ τὸν κατεῖχε αὐτοκράτειρα, ποὺ δὲν ἀγαποῦσε τοὺς ὑπηκόους της, μὰ κι᾽ αὐτοὶ δὲν τὴν εἶχαν κλείσει στὴν καρδιά τους. Ἢ "Αννα μισοῦσε καὶ τὸν Καντακου- ζηνό. Ἐπειδὴ αὐτός, ὁ συνεργάτης. Ὁ ἔμπιστος. Ο φίλος τοῦ ἄνδρα της. Ποιοί οἱ σκοποί του; Τί κρυθόταν στὴν καρδιά του; Δὲν τοῦ ἔλειπε τὸ χρῆμα. Οὔτε ἡ μόρφωση οὔτε ἡ ἱκανότητα γιὰ διοίκη- ση. Καὶ στρατηγὸς ἦταν ἐξαίρετος. Αρχισε λοιπὸν νὰ κυδερνᾷ τὴ χώρα ὁ Καντακουζηνός, ἐνῷ ἡ "Αννα στὸ µονα- στήρι ἔμενε γιὰ τὶς ἐννεάμερες προσευχὲς κατὰ τὰ εἰωθότα. Ἐκεῖ εἶχε ταφῆ ὁ ἄνδρας της. Νὰ ἡ εὐκαιρία γιὰ τὸν πα- τριάρχη καὶ γιὰ τὸν παρακοιμώμενο, τὸν ᾿Απόκαυκο. Τὸν θρόνο ὀρέγονταν καὶ οἱ δύο, καὶ δὲν ἦταν δὰ οἱ μόνοι. Τώρα πα- τριάρχης καὶ ᾿Απόκασυκος κολάκευαν τὴν "Αννα, ὁ καθένας γιὰ λογαριασμό του. ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΜΑΞΙΜΟΥ Ἰωάννης Καντακουζηνὸς (1347 - 1355) Ὃ καθένας τους ἀνυπομονοῦσε, πότε θὰ ἔρθῃ τέλος ἡ ὥρα νὰ 6ρεθῇ στὸ θρόνο. Ὁ πατριάρχης μὲ κόκκινη μελάνη ὑπέγρα- φε, ὅπως οἱ αὐτοκράτορες. Μὲ χρυσάφι καὶ μετάξι στόλιζε τὸ κάλυμμα τῆς κε- φαλῆς του. Δὲν τοῦ ἔλειπαν παρὰ τὰ κοκκοδαφῆ πέδιλα. Ὃ ᾿Απόκαυκος, τα- πεινὴ ἡ καταγωγή του. Μὰ ἰσχυρότατος ἤδη, γιὰ κατάλληλο παλάτι φρόντιζε, τὸ ἔχτιζε καὶ τὸ ἔχτιζε κοντὰ στὴ θάλασσα, φρούριο ἦταν, οὐδεὶς φόδος γιὰ τὴ ζωή του καὶ τὴ διατροφή, καὶ τρανὰ μυστικὰ στὴν καρδιά του. Νὰ κλείσῃ ἐδῶ τὸν νε- αρὸ Ἰωάννη, νὰ τὸν παντρέψῃ μὲ τὴν κό- ρη του, καὶ τότε, ὦ! τότε! δικά του ὅλα! Τὰ πάντα! Πατριάρχης λοιπὸν καὶ ᾿Από- καυκος ὁλοένα στὸ μοναστήρι κοντὰ στὴν "Αννα δῆθεν νὰ τὴν παρηγοροῦν καὶ θυσσοδομοῦσαν κατὰ τοῦ Καντα- κουζηνοῦ, ὅπως καὶ ὁ μέγας δρουγγά- ριος καὶ ὁ μέγας στρατοπεδάρχης καὶ ἄλλοι ἄρχοντες. Ο Καντακουζηνός; Στά- ση ἑτοιμάζει. Κίνδυνος καὶ γι’ αὐτὴν καὶ γιὰ τὰ παιδιά της! Τροµοκρατήθηκε ἢ ἄμοιρη γυναῖκα. Εἶχε ἀγαπήσει τὸν ἄνδρα της. Πῶς δὲν τῆς ἦρθαν στὴν ἀκοὴ τὰ λόγια του; Στὶς τελευταῖες του ὧρες τὴν εἶχε κάνει προσεκτική. Νὰ μὴν ἄπο- µακρυνθῇ ἀπὸ τὸν Καντακουζηνὀ. Τὶς συµόουλές του ν᾿ ἀχολουθῇ. Εἰδάλλως ὀργὴ θὰ πέσῃ καὶ σ᾽ αὐτὴν καὶ στὰ παι- διά της καὶ στὴ Χώρα. Ἣ ἀκοὴ τῆς "Αννας τὰ λόγια τῶν συνωμοτῶν καλο- δεχόταν. Καὶ ἔμπιστος ὁ᾿Απόκαυκος, καὶ ἀμαθὴς ἡ "Αννα, καὶ μὴ νοήμων, καὶ στὸ ἔπακρο φιλόδοξη, εἶχε πεισθῆ. Μὲ τὸν ᾽Απόκαυκο θὰ διοικοῦσε τὴ Χώρα. Φο- θισµένη τώρα. Καὶ ἔφυγε ἀπὸ τὸ µονα- στήρι -ἂν καὶ ἀτελείωτες οἱ προσευχὲς γιὰ τὸν νεκρό-, ταμπουρώθηκε στὸ πα- λάτι.