ΔΗΜ.ΕΚ. ΜΑΡΤΕ ΤΗΣ. Ὃ μονοθεϊσμὸς στὶς ἀντιλήψεις τῶν ᾿Ορφικῶν καὶ ἢ ἑρμηνεία τοῦ ἐν Δελφοῖς συµθόλου «Ε]» α.Ο ΜΟΝΟΘΕΊΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΡΦΙΚΩΝ Ἢ ἰδέα περὶ ἑνὸς καὶ μόνου θεοῦ Φαίνεται, ὅτι ὑπῆρξε τόσον παλαιὰ εἰς τοὺς Ἕλληνες, ὥστε χάνεται εἰς τὰ δάθη τῶν αἰώνων. Εἰς τὰ διασωθέντα ἀποσπά- σματα τῶν ᾿Ορφικῶν γίνεται λόγος πολλὲς φορὲς περὶ ἑνὸς καὶ μόνου θεοῦ, ὅπως θὰ ἀναφέρωμε κατωτέρω. Τὴν ἰδέαν αὐτὴν περὶ ἑνὸς καὶ μόνου θεοῦ ἀπετύπω- σαν μὲ τὸ «μόριον» «ΕΙ» εἰς τὴν εἴσοδον τοῦ Μουσείου τῶν Δελφῶν ἢ ὀρθότερον εἰς τὸν Ναὸν τοῦ ᾿Απόλλωνος. Ἡ ἔννοια ἢ σημασία τοῦ «ΕΙ» ἐνομίσθη, ὅτι εἶναι ἁπλοῦν σύμόολον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔγινε προσπάθεια ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους χρόνους νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις ἢ ἑρμηνεία, ὅμως ἡ ἀλήθεια ἦτο ὅτι μόνον οἱ μεμυημένοι εἰς τὰ μυστήρια ἠδύνα- ντο νὰ γνωρίζουν τὴν σημασίαν του. Διὰ τοῦτο μόνον ὁ Πλούταρχος, ποὺ ἦτο ἀρχιερεὺς ἢ πρωθιερεὺς τοῦ ᾿Απόλλωνος εἰς τοὺς Δελφοὺς καὶ ἦτο μεμυημένος εἰς τὰ μυστήρια, εἰς τὴν ὑπ᾽ αὐτοῦ γραφεῖσαν πραγματείαν μὲ τὸν τίτλον «Περὶ τοῦ Ε τοῦ ἐν Δελφοῖς» ἔδωσεν κεκαλυμμένην πως τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τοῦ «ΕἸ» ἢ «Ε», διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, οἱ μεμυημένοι εἰς τὰ μυστήρια δι’ ὅρκου σιωπῆς ἀπηγορεύετο αὐστηρῶς νὰ ἀποκαλύπτουν τὰ εἰς αὐτὰ τελούμενα καὶ λεγόμενα. Μετὰ τὸν Πλούταρχον δὲν φαίνεται νὰ προσεπάθησαν ἄλλοι νὰ ἑρμηνεύσουν τὸ «ΕἸ», παρὰ μόνον εἰς τὸ πρόσφατον παρελθὸν ἠσχολήθη ὁ Ἕλλην ἰατρὸς Στέ- φανος Καραθεοδωρῆς, ὁ ὁποῖος ἐξέδωσεν ἐν Κωνσταντινουπόλει τὸ ἔτος 1847 τὴν πραγματείαν του «Περὶ τοῦ ἐν Δελφοῖς ΕΙ». (Ἡ ἐν λόγῳ πραγματεία ἀνετυπώ- θη προσφάτως ἀπὸ τὸ ὀιόλιοπωλεῖον Διονυσίου Νόνη Καραόθία, Αθήνα 1990). Ὃ ἰατρὸς Καραθεοδωρῆς, ἐνῷ ἔδωσεν ὀρθὴν κατὰ τὴν ἄποψίν μου ἑρμηνείαν τοῦ «Ε!» τοῦ ἐν Δελφοῖς, ὅτι δηλ. δηλώνει τὸν ἀληθινὸ θεό, ὑποστηρίζει ἐν ταὐτῷ, ὅτι οἱ Ἕλληνες παρέλαθον τοῦτο ἀπὸ τοὺς Ἑδραίους, ἀκολουθῶν τὴν γνώμην τοῦ Εὐσεόίου. Λέγει δὲ κατὰ λέξιν τὰ ἑξῆς ἐν σελίδι 24 τῆς πραγματείας του: «... “Ὅτι ἀναμφιλέκτως οἱ ἐθνικοὶ ἢ ἐμμέσως ἢ ἀμέσως παρὰ τῶν ᾿Εόραίων, ἀλλ᾽ οὐχ οἱ Εθραῖοι παρὰ τῶν ᾿Εθνικῶν ἔλαδον πάμπολλα τῆς πίστεως. Τὰ περὶ εὐσεθεί- ας ἑνὸς τοῦ περὶ πάντων Θεοῦ, λέγει ὁ Εὐσέόιος (“ Προπαρασκευή Εὐαγγελικτ” 1 α΄), τά τε περὶ τῶν μάλιστα ζητουμένων εἰς ψυχῆς ὠφέλειαν δογμάτων, ἃ δὴ καὶ συνεκτικώτατα γένοιτ᾽ ἄν τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ λόγων, οὐκ ἄλλοθεν εἶεν ἄν, ἢ παρὰ µόνον Εδραίων πεπορισμένοι». Ὅμως τὰ ᾿ρφικὰ κείμενα διαψεύδουν τόσον τὸν Εὐσέδιον ὅσον καὶ τὸν ἡμέτερον Καραθεοδωρῆν. ᾿Ιδοὺ μερικὰ ἐκ τῶν πολλῶν ἀποσπασμάτων τῶν ᾿Ορφικῶν, τὰ ὁποῖα διδάσκουν τὸν ἕνα καὶ μόνον ἀληθινὸ θεὸν τῶν Ἑλλήνων. Τὰ ἐν λόγῳ ἀποσπάσματα εὑρίσκονται τόσον εἰς τὴν ἔκδο- σιν τῶν ᾿Ορφικῶν Λειψίας (Ταιομη(, 1829) ὅσον καὶ εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ Οτίο Κετη, «Ορφικὰ Αποσπάσματα», 1972. Ἐπίσης καὶ εἰς τὰ «Ορφικὰ» τοῦ Ἰωάν- νου Πασσᾶ, Αθήνα. α. «Θεὸν μὲν τὸν δημιουργὸν σαφῶς, παλαιὸν δὲ λόγον λέγει τὸν ᾿Οροφικόν, ὃ