ΓΕΩΡΤΙΟΣΜΟΥΣΤΑΚΗΣ Ὃ διωγμὸς τοῦ Ν. Καξαντζάκη ἀπὸ τὴν Εκκλησία τῆς Ἑλλάδος ᾽Αρχίζουμε τὴν πραγµάτευση τοῦ θέµατός µας μὲ τὰ δη- μοσιογραφικὰ ρεπορτάξ, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν δεκαετία 1950- 1960 κάλυψαν τὸ συγγραφικὸ ἔργο τοῦ Νίκου Καζαντζάκη. Ὅταν ὁ λογοτέχνης- «συγγραφέας δη μοσίευσε τὸν «Καπετὰν Μι χάλη» καὶ τὸν «Τελευταῖο Πειρασμό», ἡ ὀρθόδοξη ἔκκλη- σιαστικῆ ἱεραρχία κυριολεχτικὰ ξεσηκώθηκε. Ἡ ταραχὴ καὶ ἀναταραχὴ στὴν ποιμαντικὴ δεσποτικὴ κορυφὴ ἔφερε τὸν πανικὸ στὴν λαϊκὴ δάση τῆς ἐκκλησιαστικῆς πυραμίδας. Ἡ ἀθηναϊκὴ ἐφημερίδα «Ἑστία» φιλοξένησε πύρινα ἄρθρα δια- φόρων ἐκχλησιαστικῶν ἀνδρῶν. Ὁμόφωνα ζητοῦσαν τὴν κε- φαλὴ τοῦ διανοούμενου-συγγραφέα ἐπὶ πίνακι. Οἱ σοφὲς κατὰ τ᾽ ἄλλα, πλὴν ὅμως γεμᾶτες ἀπὸ ἐμπάθεια κεφαλὲς τό- σο τοῦ ὀρθόδοξου ὅσο καί τοῦ ἑτερόδοξου ἐκκλησιαστικισμοῦ ἐκφράσθηκαν ἐπιθε- τικὰ ἐναντίον τῶν ἔργων τοῦ συγγραφέα. Οἱ Ἑλληνορθόδοξοι ἀρχιεπίσκοποι ᾿Αθηνῶν, Κύπρου, ᾽Αμερικῆς μὲ δηλώσεις τους σὲ ἀθηναϊκὲς ἐφημερίδες ἔστειλαν «εἰς τὸ πῦρ τὸ ἐξώτερον» τὸ ἔργο τοῦ Νίκου Καζαντζάκη «Ὃ τελευταῖος πειρασμός» (ἐφημερίδες «Βραδυνή», «Ἑστία», «Ἐθνικὸς Κήρυξ», Χριστούγεννα 1954). Ἐκεῖνος ὁ ὅμως, ὁ ὁποῖος ὑπερέθη κάθε λογικὴ καὶ κάθε μέτρο τοποθέτησης ἐ ἐναντίον ὄχι μόνον τῶν κειμένων ἀλλὰ καὶ τοῦ ἴδιου τοῦ προσώπου τοῦ συγγραφέα, ἦταν ὁ τό- τε ἱεροκήρυξ τῆς ᾿Αρχιεπισχκοπῆς ᾿Αθηνῶν Αὐγουστῖνος Καντιώτης, τότε ἀρχιμαν- δρίτης (καὶ νῦν μητροπολίτης Φλωρίνης). Ὃ κληρικὸς αὐτὸς ἔγραψε στὸ ὀιδλίο του «᾿Αντιολασφημικὸς ᾿Αγῶνας», ᾿Αθήνα 1955, (σελ. 97): «Θὰ ἔλθῃ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ᾿Ελληνικὸς λαὸς θὰ τελέσῃ κοινωνικὸν ἐξαγνισμὸν καίων δημοσίως τὰ 6ι- δλία τοῦ ἀντιχρίστου Καξαντξάκη ». Βέδαια ἐπειδὴ πᾶσα προφητεία μετὰ Χριστὸν εἶναι πολὺ ἀμφίόολη, ἔτσι καὶ στὴν περίπτωση τοῦ κ. Αὐγουστίνου Καντιώτη ἔχει νὰ ἔπιση μάνῃ ὁ κάθε παρατη ρητής, ὅτι 40 χρόνια μετὰ τὸν διωγμὸ τοῦ Νίκου Καζαντζάκη κάπου 100 δρόμοι σ᾽ ὁλόκλη- ρη τὴν Ἑλλάδα φέρουν τ᾽ ὄνομά του καὶ πολλὲς προτομὲς χοσμοῦν διάφορες πλατεῖες τῆς ἑλληνικῆς ἐπικράτειας, τὸ δὲ καύχημα τοῦ Κρητικοῦ ἐπιθατικοῦ στόλου χωρη- τικότητας 1.800 ἐπιδατῶν ἀκούει στ᾿ ὄνομα «Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ». Ποῦ πῆγαν λοιπὸν οἱ Καντιωτικὲς προφητεῖες; Δυστυχῶς ὅμως τὸ ἀντικαζαντζακικὸ κροῦσμα τοῦ ἱεροκήρυκα τῆς ᾿Αρχιεπισκοπῆς ᾿Αθηνῶν Αὐγουστίνου Καντιώτη δὲν ὑπῆρξε ἕνα μεμονωμένο φαινόμενο. Ἐντελῶς ἀντίθετα οἱ ἔρευνες δείχνουν, ὅτι ὁ ἱεροκήρυξ: μὲ τὶς θρη σκευτικολαϊκὲς μετωπικὲς ὀργανώσεις, ποὺ εἶχε ὁ ἴδιος κατασκευάσει, γιὰ νὰ «σιγοντάροῦυν» τὶς περιπετειώδεις ἐπιθέσεις του ἐναντίον τοῦ Καρναθάλου τῶν Πατρῶν, τῶν ἀθηναϊχκῶν καλλιστείων, τῶν Τεκτονικῶν ὀργανώσεων, τῶν Ἑθραϊκῶν συναγωγῶν, τῶν Μαρτύρων τοῦ Ἰε- χωδᾶ, ἀλλὰ καὶ ἐναντίον τῶν «Λάιονς», «Ρόταρυ», Προσκόπων κ.ἄ., ὄχι μόνο τὸ ἔπι- διωκόµενο ἀποτέλεσμα, δηλαδὴ νὰ μειωθοῦν, ἀλλ᾽ ἀντίθετα πολλαπλασιάσθηκαν οἱ ἐκτὸς χριστιανισμοῦ ὀργανώσεις. Τὸ πλήρωμα αὐτῶν τῶν Καντιωτικῶν ὀργανώσε- ων («Μέγας ᾿Αθανάσιος», «Σταυρός», «Αντιθλασφημικὸς ᾽Αγών»), προερχόμενο ἢ συνεργαζόμενο μὲ παρακρατικὲς ὀργανώσεις ὠργάνωσε μπροστὰ στὸν Καθεδρικὸ --