ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

25ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1984

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 1153 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
18 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Η αλήθεια και το ψέμμα στην ιστορία — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
    ἀρχή: σελ. 1153 συμπερασμένος · τέλος: δηλωμένο · τχ. 25

Κείμενο φύλλου

ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ Κ τὶ πόσον ἡ ἀλήθεια ἐπηρεάζει τὴν πορεία τῆς ἀνθρωπότητας καὶ ὑπαγορεύει τὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι; Καί, ἀντίστοιχα, κατὰ πόσον τὸ ψέμμα; Μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι ἱστορικὸ εἶναι τὸ ἀληθινό, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἀνθρώπινη τροχιὰ διὰ μέσου τοῦ Χρόνου εἴναι ὑποχρεωτικὰ συνισταμένη δυνάμεὧν καὶ ροπῶν ὑπαρκτῶν ἐξ ἀντικειμένου; Ἤ πρόκειται γιὰ μιὰ αὐθαιρεσία ἀνθρώπινη ἤ μιὰ ἰδιοτροπία τοῦ Κοσμογονικοῦ Νόμου --ὅπως θέλετε, πάρτε το--- ποὺ παρεκκλίνει στὴν περίπτωση αὐτὴ ἀπὸ τὶς «συνήθειές» του, ποὺ «πειραματίζεται» μὲ τὸν ἑαυτό του, γιὰ νὰ «παίξη» μέσα στὸν Χρόνο--- «αἰὼν παῖς παίζων ἀεὶ πεττεύων», γιὰ νὰ θυμηθοῦμε τὸν 'Ἡράκλειτο--ἀγνοώντας κι ὁ ἴδιος τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ παιχνιδιοῦ; Συνηθίζεται στὴ νεώτερη φιλοσοφία τοῦ Πνεύματος καὶ τοῦ Πολιτισμοῦ ἡ ἀντιπαραβολὴ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἱστορίας, ἡ θεώρηση τῆς δεύτερης ὡς ὑπερβάσεως ἤ ἀρνήσεως τῆς πρώτης. Ἔτσι ὁ δρῶν ἱστορικὰ ἄνθρωπος ἐμφανίζεται σὰν ἕνα εἶδος ἐπαγγελματικοῦ ἀντίζηλου τοῦ φυσικοῦ νόμου, ποὺ καταπιάνεται καὶ φτιάχνει πράγματα ποὺ ἡ φύση ὄχι μόνο δὲν θὰ ἔκανε μόνη της ποτέ, ἀλλὰ καὶ ἀντιτίθεται ριζικὰ σὲ τέτοιες δραστηριότητες καταστρέφοντας τὰ ἀποτελέσματά τους μὲ τὸ νόμο της, τὸ σιδερένιο νόμο τῆς φθορᾶς. Κατὰ κάποιο τρόπο ἡ θεώρηση αὐτὴ εἶναι ἀληθινή, ἀφοῦ ὁλόκληρη ἡ ἱστορία δὲν εἷναι τίποτ ̓ ἄλλο ἀπὸ δημιουργία καὶ καταστροφή, ἀπὸ γέννηση καὶ θάνατο ἔργων, καταστάσεων καὶ ἰδεῶν, ἀπὸ ἀκμὴ καὶ παρακμὴ ὅλων τῶν ἀνθρώπινων, ὅλων τῶν ἱστορικῶν πραγμά- των. Κατὰ προέκταση, ἄν δεχθοῦμε τὴ σκοπιὰ αὐτὴ ὡς ὀρθὸ τρόπο θεωρήσεως τοῦ ἱστορικοῦ γίγνεσθαι, βρισκόμαστε μπροστὰ σ ̓ ἕνα ἀδυσώπητο διαζευκτικὸ σχῆμα: Ἢ ὁλόκληρη ἡ ἵστορία εἶναι παραβίαση τῆς φυσικῆς ἀλήθειας, ἐξ οὐ καὶ τὸ φθαρτό, δηλαδὴ ψευδὲς ὅλων τῶν ἀνθρωπίνων ἔργων ἤ ὁλόκληρη ἡ ἱστορία εἶναι ἀληθινή, -εἷναι σύνταξη καὶ συμμόρφωση πρὸς τὴ φυσικὴ ἀλήθεια, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλη ἀπὸ τὸ νόμο τῆς φθορᾶς, τῆς ἐναλλαγῆς, τῆς ἀέναης μεταβολῆς καὶ τῆς ᾱτέρμονης ροῆς. Ποιὸ ἀπὸ τὰ δυὸ συμβαίνει; έβαια ἡ θεωρία τοῦ γίγνεσθαι, ἡ διαλεκτικὴ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἵστορίας, μὲ τὴ μόνη πραγματικὴ «σταθερὴ» ποὺ προτείνει, τὴν «σταθερὴ τῆς ἀστάθειας», δίνει κάποιο «νόμο γιὰ τὴν ἑρμηνεία ὅλων τῶν φαινομένων ἐκτὸς ἀπὸ ἕνα: τὴν ἴδια τὴ «σταθερότητα τῆς ἀστάθειας»: ἀφοῦ ἡ ἁλήθεια ταυτίζεται μὲ τὴν ἀστάθεια, πῶς ἡ ἀστάθεια αὐτὴ εἶναι σταθερή; Δὲν ἀποτελεῖ τοῦτο ἄρση, διάψευση καὶ κατάργηση τοῦ προτεινόμενου νόμου, δὲν συνιστᾶ τὴν ἀπόδειξη ὅτι ὁ νόμος τῆς μεταβολῆς δὲν εἶναι καθολικῆς ἱσχύος ---ἄρα εἶναι ψευδὴς καὶ αὐθαίρετος; Σίγουρα, ναί... Γιαυτὸ καὶ τὸ πρόβλημα τῆς σχέσεως τῆς ἀλήθειας μὲ τὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι παραμένει θεωρητικὰ ἅλυτο γιὰ ὅλους τοὺς δογματικοὺς τῆς νεώτερης διαλεκτικῆς. Κι ὄχι μόνο θεωρητικὰ ἄλυτο, ἀλλὰ στὴν πράξη παίρνει καταστρεπτικὲς μορφές, γίνεται κίνητρο κι ἐλατήριο δΟΥματοποιήσεως τῆς ἱστορικῆς ἀλήθειας, ψευτίσματος τῆς ἴδιας τῆς ἱστο-
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →