ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
25ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1984
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η αλήθεια και το ψέμμα στην ιστορία — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ
Κ τὶ πόσον ἡ ἀλήθεια ἐπηρεάζει
τὴν πορεία τῆς ἀνθρωπότητας
καὶ ὑπαγορεύει τὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι;
Καί, ἀντίστοιχα, κατὰ πόσον τὸ ψέμ-
μα; Μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι ἱστορικὸ
εἶναι τὸ ἀληθινό, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἀνθρώ-
πινη τροχιὰ διὰ μέσου τοῦ Χρόνου εἴ-
ναι ὑποχρεωτικὰ συνισταμένη δυνάμε-
ὧν καὶ ροπῶν ὑπαρκτῶν ἐξ ἀντικειμέ-
νου; Ἤ πρόκειται γιὰ μιὰ αὐθαιρεσία
ἀνθρώπινη ἤ μιὰ ἰδιοτροπία τοῦ Κο-
σμογονικοῦ Νόμου --ὅπως θέλετε,
πάρτε το--- ποὺ παρεκκλίνει στὴν πε-
ρίπτωση αὐτὴ ἀπὸ τὶς «συνήθειές»
του, ποὺ «πειραματίζεται» μὲ τὸν ἑαυ-
τό του, γιὰ νὰ «παίξη» μέσα στὸν
Χρόνο--- «αἰὼν παῖς παίζων ἀεὶ πετ-
τεύων», γιὰ νὰ θυμηθοῦμε τὸν 'Ἡρά-
κλειτο--- ἀγνοώντας κι ὁ ἴδιος τὸ ἀπο-
τέλεσμα τοῦ παιχνιδιοῦ; Συνηθίζεται
στὴ νεώτερη φιλοσοφία τοῦ Πνεύμα-
τος καὶ τοῦ Πολιτισμοῦ ἡ ἀντιπαραβο-
λὴ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἱστορίας, ἡ θεώ-
ρηση τῆς δεύτερης ὡς ὑπερβάσεως ἤ
ἀρνήσεως τῆς πρώτης. Ἔτσι ὁ δρῶν ἱ-
στορικὰ ἄνθρωπος ἐμφανίζεται σὰν ἕ-
να εἶδος ἐπαγγελματικοῦ ἀντίζηλου
τοῦ φυσικοῦ νόμου, ποὺ καταπιάνεται
καὶ φτιάχνει πράγματα ποὺ ἡ φύση ὄχι
μόνο δὲν θὰ ἔκανε μόνη της ποτέ, ἀλ-
λὰ καὶ ἀντιτίθεται ριζικὰ σὲ τέτοιες
δραστηριότητες καταστρέφοντας τὰ
ἀποτελέσματά τους μὲ τὸ νόµο της, τὸ
σιδερένιο νόµο τῆς φθορᾶς. Κατὰ κά-
ποιο τρόπο ἡ θεώρηση αὐτὴ εἶναι ἀλη-
θινή, ἀφοῦ ὁλόκληρη ἡ ἱστορία δὲν εἷ-
ναι τίποτ᾽ ἄλλο ἀπὸ δηµιουργία καὶ
καταστροφή, ἀπὸ γέννηση καὶ θάνατο
ἔργων, καταστάσεων καὶ ἰδεῶν, ἀπὸ
ἀκμὴ καὶ παρακμὴ ὅλων τῶν ἀνθρώ-
πινων, ὅλων τῶν ἱστορικῶν πραγµά-
των. Κατὰ προέκταση, ἄν δεχθοῦμε τὴ
σκοπιὰ αὐτὴ ὡς ὀρθὸ τρόπο θεωρήσε-
ως τοῦ ἱστορικοῦ γίγνεσθαι, βρισκό-
µαστε μπροστὰ σ᾽ ἕνα ἀδυσώπητο
διαζευκτικὸ σχῆμα: Ἢ ὁλόκληρη ἡ ἵ-
στορία εἶναι παραβίαση τῆς φυσικῆς
ἀλήθειας, ἐξ οὐ καὶ τὸ φθαρτό, δηλαδὴ
ψευδὲς ὅλων τῶν ἀνθρωπίνων ἔργων ἤ
ὁλόκληρη ἡ ἱστορία εἶναι ἀληθινή, -εἷ-
ναι σύνταξη καὶ συμμόρφωση πρὸς τὴ
φυσικὴ ἀλήθεια, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλη ἀ-
πὸ τὸ νόμο τῆς φθορᾶς, τῆς ἐναλλα-
γῆς, τῆς ἀέναης μεταβολῆς καὶ τῆς ᾱ-
τέρµονης ροῆς. Ποιὸ ἀπὸ τὰ δυὸ συμ-
βαίνει;
έβαια ἡ θεωρία τοῦ γίγνεσθαι, ἡ
διαλεκτικὴ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἵ-
στορίας, μὲ τὴ μόνη πραγματικὴ
«σταθερὴ» ποὺ προτείνει, τὴν «σταθε-
ρὴ τῆς ἀστάθειας», δίνει κάποιο «νόμο
γιὰ τὴν ἑρμηνεία ὅλων τῶν φαινοµέ-
νων ἐκτὸς ἀπὸ ἕνα: τὴν ἴδια τὴ «στα-
θερότητα τῆς ἀστάθειας»: ἀφοῦ ἡ ἁλή-
θεια ταυτίζεται μὲ τὴν ἀστάθεια, πῶς ἡ
ἀστάθεια αὐτὴ εἶναι σταθερή; Δὲν ἀ-
ποτελεῖ τοῦτο ἄρση, διάψευση καὶ κα-
τάργηση τοῦ προτεινόµενου νόµου,
δὲν συνιστᾶ τὴν ἀπόδειξη ὅτι ὁ νόμος
τῆς μεταβολῆς δὲν εἶναι καθολικῆς ἱ-
σχύος ---ἄρα εἶναι ψευδὴς καὶ αὐθαίρε-
τος; Σίγουρα, ναί... Γιαυτὸ καὶ τὸ
πρόβλημα τῆς σχέσεως τῆς ἀλήθειας
μὲ τὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι παραμένει θε-
ωρητικὰ ἅλυτο γιὰ ὅλους τοὺς δογµα-
τικοὺς τῆς νεώτερης διαλεκτικῆς. Κι
ὄχι µόνο θεωρητικὰ ἄλυτο, ἀλλὰ στὴν
πράξη παίρνει καταστρεπτικὲς µορ-
φές, γίνεται κίνητρο κι ἐλατήριο δΟΥ-
µατοποιήσεως τῆς ἱστορικῆς ἀλή-
θειας, ψευτίσµατος τῆς ἴδιας τῆς ἱστο-