ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

25ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1984

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 1153 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
18 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Η αλήθεια και το ψέμμα στην ιστορία — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
    ἀρχή: σελ. 1153 συμπερασμένος · τέλος: δηλωμένο · τχ. 25

Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση

ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ Κ τὶ πόσον ἡ ἀλήθεια ἐπηρεάζει τὴν πορεία τῆς ἀνθρωπότητας καὶ ὑπαγορεύει τὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι; Καί, ἀντίστοιχα, κατὰ πόσον τὸ ψέμ- μα; Μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι ἱστορικὸ εἶναι τὸ ἀληθινό, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἀνθρώ- πινη τροχιὰ διὰ μέσου τοῦ Χρόνου εἴ- ναι ὑποχρεωτικὰ συνισταμένη δυνάμε- ὧν καὶ ροπῶν ὑπαρκτῶν ἐξ ἀντικειμέ- νου; Ἤ πρόκειται γιὰ μιὰ αὐθαιρεσία ἀνθρώπινη ἤ μιὰ ἰδιοτροπία τοῦ Κο- σμογονικοῦ Νόμου --ὅπως θέλετε, πάρτε το--- ποὺ παρεκκλίνει στὴν πε- ρίπτωση αὐτὴ ἀπὸ τὶς «συνήθειές» του, ποὺ «πειραματίζεται» μὲ τὸν ἑαυ- τό του, γιὰ νὰ «παίξη» μέσα στὸν Χρόνο--- «αἰὼν παῖς παίζων ἀεὶ πετ- τεύων», γιὰ νὰ θυμηθοῦμε τὸν 'Ἡρά- κλειτο--- ἀγνοώντας κι ὁ ἴδιος τὸ ἀπο- τέλεσμα τοῦ παιχνιδιοῦ; Συνηθίζεται στὴ νεώτερη φιλοσοφία τοῦ Πνεύμα- τος καὶ τοῦ Πολιτισμοῦ ἡ ἀντιπαραβο- λὴ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἱστορίας, ἡ θεώ- ρηση τῆς δεύτερης ὡς ὑπερβάσεως ἤ ἀρνήσεως τῆς πρώτης. Ἔτσι ὁ δρῶν ἱ- στορικὰ ἄνθρωπος ἐμφανίζεται σὰν ἕ- να εἶδος ἐπαγγελματικοῦ ἀντίζηλου τοῦ φυσικοῦ νόμου, ποὺ καταπιάνεται καὶ φτιάχνει πράγματα ποὺ ἡ φύση ὄχι μόνο δὲν θὰ ἔκανε μόνη της ποτέ, ἀλ- λὰ καὶ ἀντιτίθεται ριζικὰ σὲ τέτοιες δραστηριότητες καταστρέφοντας τὰ ἀποτελέσματά τους μὲ τὸ νόµο της, τὸ σιδερένιο νόµο τῆς φθορᾶς. Κατὰ κά- ποιο τρόπο ἡ θεώρηση αὐτὴ εἶναι ἀλη- θινή, ἀφοῦ ὁλόκληρη ἡ ἱστορία δὲν εἷ- ναι τίποτ᾽ ἄλλο ἀπὸ δηµιουργία καὶ καταστροφή, ἀπὸ γέννηση καὶ θάνατο ἔργων, καταστάσεων καὶ ἰδεῶν, ἀπὸ ἀκμὴ καὶ παρακμὴ ὅλων τῶν ἀνθρώ- πινων, ὅλων τῶν ἱστορικῶν πραγµά- των. Κατὰ προέκταση, ἄν δεχθοῦμε τὴ σκοπιὰ αὐτὴ ὡς ὀρθὸ τρόπο θεωρήσε- ως τοῦ ἱστορικοῦ γίγνεσθαι, βρισκό- µαστε μπροστὰ σ᾽ ἕνα ἀδυσώπητο διαζευκτικὸ σχῆμα: Ἢ ὁλόκληρη ἡ ἵ- στορία εἶναι παραβίαση τῆς φυσικῆς ἀλήθειας, ἐξ οὐ καὶ τὸ φθαρτό, δηλαδὴ ψευδὲς ὅλων τῶν ἀνθρωπίνων ἔργων ἤ ὁλόκληρη ἡ ἱστορία εἶναι ἀληθινή, -εἷ- ναι σύνταξη καὶ συμμόρφωση πρὸς τὴ φυσικὴ ἀλήθεια, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλη ἀ- πὸ τὸ νόμο τῆς φθορᾶς, τῆς ἐναλλα- γῆς, τῆς ἀέναης μεταβολῆς καὶ τῆς ᾱ- τέρµονης ροῆς. Ποιὸ ἀπὸ τὰ δυὸ συμ- βαίνει; έβαια ἡ θεωρία τοῦ γίγνεσθαι, ἡ διαλεκτικὴ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἵ- στορίας, μὲ τὴ μόνη πραγματικὴ «σταθερὴ» ποὺ προτείνει, τὴν «σταθε- ρὴ τῆς ἀστάθειας», δίνει κάποιο «νόμο γιὰ τὴν ἑρμηνεία ὅλων τῶν φαινοµέ- νων ἐκτὸς ἀπὸ ἕνα: τὴν ἴδια τὴ «στα- θερότητα τῆς ἀστάθειας»: ἀφοῦ ἡ ἁλή- θεια ταυτίζεται μὲ τὴν ἀστάθεια, πῶς ἡ ἀστάθεια αὐτὴ εἶναι σταθερή; Δὲν ἀ- ποτελεῖ τοῦτο ἄρση, διάψευση καὶ κα- τάργηση τοῦ προτεινόµενου νόµου, δὲν συνιστᾶ τὴν ἀπόδειξη ὅτι ὁ νόμος τῆς μεταβολῆς δὲν εἶναι καθολικῆς ἱ- σχύος ---ἄρα εἶναι ψευδὴς καὶ αὐθαίρε- τος; Σίγουρα, ναί... Γιαυτὸ καὶ τὸ πρόβλημα τῆς σχέσεως τῆς ἀλήθειας μὲ τὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι παραμένει θε- ωρητικὰ ἅλυτο γιὰ ὅλους τοὺς δογµα- τικοὺς τῆς νεώτερης διαλεκτικῆς. Κι ὄχι µόνο θεωρητικὰ ἄλυτο, ἀλλὰ στὴν πράξη παίρνει καταστρεπτικὲς µορ- φές, γίνεται κίνητρο κι ἐλατήριο δΟΥ- µατοποιήσεως τῆς ἱστορικῆς ἀλή- θειας, ψευτίσµατος τῆς ἴδιας τῆς ἱστο-
← καθαρισμένο κείμενο