ΟΙ ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ . Εμπεδομκλῆς Ὃ ̓Εμπεδοκλῆς ἀποτελεῖ τὸν ἐκφραστικώτερο τύπο "Ελληνος φιλοσόφου: ”Αριστοκρατικὸς καὶ μεγαλοπρεπής, ὀξυδερκῆς καὶ πολυμερής, ὑπεύθυνος πνευματικὸς ἡγέτης καὶ ῥωμαλέος ἀπέσπασε γρήγορα τὸν θαυμασμὸ τῶν ἀνθρώπων, ποὺ δικαίως τὸν κατέταξαν μεταξὺ τῶν μεγάλων ἡρώων τοῦ πνεύματος καὶ τοῦ πολιτισμοῦ. Τὰ ὄργανα τῆς ἐξ-ουσίας ὡστόσο (θεοκράτες καὶ μυστικιστές), θέλοντας νὰ μειώσουν τὴν αἴγλη του, ἐπενόησαν ἁπλοϊκὰ μυθεύματα, ὅπου τὸν ἐμφανίζουν ὡς θεολόγο καὶ μάγο ἢ σαμάνα - συκοφαντίες ποὺ καθόλου δὲν ἄγγιξαν τὸν ̓Εμπεδοκλή. Ὃ ̓Αριστοτέλης φέρει τὸν ̓Ακραγαντῖνο ὡς φυσιολόγον καὶ ἐπινοητὴ τῆς ῥήτοοικῆς τέχνης’ 'Ο Σουΐδας τὸν ἀναφέρει ὡς φυσικὸν φιλόσοφο καὶ ἐποποιόν: ὃ Δημήτριος τὸν θέλει πολύφημο ἰατρὸ καὶ τραγφδοποιόν' δ ̓ Αθήναιος τὸν θαυμάζει ὡς ὀλυμπιονίκην' ὁ Αἰλιανὸς μᾶς θεδαιώνει, ὅτι ἐντύνετο στὰ χρυσᾶ καὶ φοροῦσε στέμμα" ὁ Διογένης Λαέρτιος ἐξαίρει τὸν ἀνθρωπισμὸ καὶ τὸ δημοκρατικὸ ἦθος τοῦ ἀνδρός, προσθέτοντας μάλιστα ὅτι διέλυσε μιὰν ἄγνωστη κατὰ τὰ ἄλλα ὀργάνωσιν, ποὺ ἄπεχαλεῖτο «Οἱ Χίλιοι»: ὁ Στράδων τέλος μᾶς πληροφορεῖ, ὅτι «καθάλοιτο εἰς τὸν κρατῆρα τῆς Αἴτνης»!. Τὰ ἔργα τοῦ ̓Εμπεδοχλέους, ὅπως κι ὅλων ἐν γένει τῶν προσωκρατικῶν, ἔχουν καταστραφῆ ἢ ἐξαφανισθῆ: ἐκ τῶν διασωθέντων ἀποσπασμάτων ὡστόσο συνάγεται, ὅτι δ ̓ Ακραγαντῖνος ὑπῆρξε αὐστηρὰ ἐπιστημονικός: ἀπέρριπτε ἀσυζητητὶ τὶς εὔκολες θεωρίες καὶ τὶς ἀναπόδεικτες ὑποθέσεις, ἐργαξόταν δὲ μὲ δάσι τὴν παρατήρησιν καὶ τὸ πείραμα πιθανόν. Τὰ ἐπιστημονικά ἐπιτεύγματα τοῦ ἀνδρὸς ὑπῆρξαν ἐκπληκτικά, ἀφοῦ ἔφθασε στὸ σημεῖο νὰ προσδιορίσῃ ἐπακριθῶς τὸ φωτόνιο τῆς συγχρόνου φυσικῆς. Ὃ αἰθὴρ τοῦ φιλοσόφου (Ξ φωτόνια) εἶναι τὸ στοιχεῖο ἐκεῖνο, ποὺ πληροῖ τὸ σύμπαν καὶ τοῦ ἐξασφαλίξει τὴν ἑνότητά του. «Ο αἰθὴρ ἀποτελεῖ μιὰ νέα ἐλπίδα γιὰ τὸ μέλλον, ἀφοῦ ἡ θεωρία τῆς σχετικότητας (ποὺ τὸν ἐξοδέλισε) μπορεῖ νὰ ἔχῃ ἐξαντλήσει πιὰ τὶς ἱκανότητές τῆς», παρατηρεῖ ὃ νομπελίστας φυσικὸς Παῦλος Ντυράκ. Τὰ στοιχεῖα, δηλαδὴ τὰ ἀπώτερα θεμέλια, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ κοσμική τάξις, εἶναι τέσσερα κατὰ τὸν ̓Εμπεδοκλῆ. Λέγονται «διζώματα» καὶ φέρουν τὰ ὀνόματα τῶν σπουδαιοτέρων θεοτήτων: Ζεὺς (ἐκ τοῦ ζέειν' πρόκειται γιὰ τὸ φλογῶδες πῦρ, ποὺ ζωογονεῖ τὰ πάντα), Ἥρα (Ξ γῆ φερέσδιος, ποὺ μέσα της δηλαδὴ φέρει τὴν ζωή), Νῄῆστις (ἐκ τοῦ νάω Ξ ῥέω' πρόκειται γιὰ τὸ ὕδωρ) καὶ ̓Αιδης (ἐκ τοῦ στερητικοῦ ἃ τ ἰδεῖν: πρόκειται γιὰ τὸν ἀόρατο «ἀέρα»). Τὰ τέσσερα αὐτὰ ῥιζώματα προέρχονται 6έδαια ἀπ’ τὸ “Ενα καὶ μοναδικὸ μικροσκοπικὸ σωματίδιο, τοῦ ὁποίου οἱ ἰδιότητες ἔχουν περιγραφῆ σὲ προηγούμενές μας ἐργασίες. Ἢ «διάφυσις» (ἀποδόμησις ἢ διαχωρισμὸς) τῶν ῥιζωμάτων ἐπέρχεται ἐξαιτίας τῆς ἐπενέργειας τοῦ «Νείκους», ποὺ ἐμφωλεύει στὰ σωματίδια, ὅπως ἐμφωλεύει καὶ ἡ «φιλότης», ποὺ «τελειομένοιο χρόνοιο» (Ξ μὲ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου) ἀναλαμθάνει τὸ ἔργον τῆς «συμ-φύσεως» (συδόμησις ἢ συνένωσις). Στὸ σημεῖο αὐτὸ ὁ ἔμπεδοχκλῆς συναντιέται μὲ τὸν ̓Ηράκλειτο -- «Τὸ ἀντίξουν συμφέρον καὶ ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην ἁρμονίαν...» -- ἀλλὰ. καὶ μὲ τὸν ̓Αναξίμανδρο --«...κατὰ τὴν τοῦ χρόγου τάξιν».