ΑΡΧΚΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙΧΩΡΟΙ-ΣΚΟΥΙΠΔΟΤΟΠΟΙ "Εξω ἀπὸ τὸν ἀρχαιολογικὸ χῶρο τῆς Ἐπιδαύρου... Εἴχαμε καὶ παλαιότερα ἀναφερθῆ ἐπαινετικὰ (τεῦχος 155) στὸ Σωματεῖο Διπλωματούχων Ξεναγῶν καὶ στὶς καταγγελίες του τὶς σχετικὲς μὲ τὴν εἰκόνα ἐγκατάλειψης, ποὺ παρουσιάζουν ὑψίστης ἱστορικῆς σημασίας ἀρχαιολογικοὶ χῶροι ὅπως οἱ Μυκῆνες, ἡ Κνωσός, ἡ Δῆλος κ.ἄ. Αὐτὴ τὴν φορὰ τὸ ἐν λόγῳ σωματεῖο σὲ συνεργασία μὲ τὴν Ομάδα Περιδάλλοντος τοῦ Ε.Κ.Κ.Ε. διεΕήγαγε ἔρευνα σχετικὴ μὲ τὸν δαθμὸ καθαριότητας τῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων καὶ διαδρομῶν πρὸς αὐτούς, τὰ ἀποτελέσματα τῆς ὁποίας -- τῷ ὄντι ἀπογοητευτικά- κοινοποιήθηκαν στὰ καθ ̓ ὕλην ἁρμόδια ὑπουργεῖα, στὶς νομαρχίες καὶ στοὺς Δήμους, ὅπου ὑπάγονται οἱ διάφοροι ἀρχαιολογικοὶ χῶροι. Ἢ ἔρευνα θασίσθηκε στὶς ἐκτιμήσεις 156 ἔμπειρων καὶ μὲ μακρὰ θητεία στὸν χῶρο ξεναγῶν, οἱ ὁποῖες ἐχτιμήσεις ἀποδόθηκαν μὲ τὴν μορφὴ ἀπαντήσεων σὲ σχετικὸ ἐρωτηματολόγιο. Ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τῶν ἐρωτηθέντων θρίσκει τοὺς ἀρχαιολογικοὺς χώρους καὶ τὶς πρὸς αὐτοὺς διαδρομὲς μετρίως ἕως ἀπαράδεχτα ἀχάθαρτους. Ἰδιαιτέρως ἀπαράδεκτη εἶναι ἡ κατάσταση τοῦ ὁδικοῦ δικτύου ποὺ ὁδηγεῖ στοὺς σπουδαιότερους ἀρχαιολογικοὺς χώρους ὅπως στὴν Ἐπίδαυρο, στὶς Μυκῆνες, στὴν Ὀλυμπία καὶ στοὺς Δελφούς: «Οἱ τεράστιοι ὄγκοι σκουπιδιῶν (ἑστίες μόλυνσης καὶ δυσοσμίας) καὶ τὰ συσσωρευμένα μπάζα κατὰ μῆκος τοῦ ἐθνικοῦ καὶ ἐπαρχιακοῦ δικτύου, σὲ εἰσόδους πόλεων καὶ χωριῶν ἀλλὰ καὶ σὲ χαράδρες καὶ ρέματα, τὰ πτώματα ζώων σὲ κατάσταση ἀποσύνθεσης, τὰ ἐρειπωμένα αὐτοχίνήτα καὶ φορτηγά, ποὺ ἔχουν μετατραπῆ σὲ σιδηρόμαξα, κ.λ.π. συνθέτουν δυστυχῶς τὴν εἰκόνα, ποὺ ἀντικρύζει κανείς, καὶ δυσφημεῖ τὴν χώρα μας διαρκῶς καὶ διεθνῶς» (σελ. 1 τῆς ἐν λόγῳ ἔρευνας). Τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἔρευνας ἐξειδικεύονται σὲ κάθε ἕναν ἀπὸ τοὺς σπουδαιότερους ἀρχαιολογικοὺς χώρους καὶ σὲ κάθε μία ἀπὸ τὶς διαδρομὲς ξεχωριστά. Μὲ δάση τὰ παραπάνω πορίσματα τὸ Σωματεῖο Διπλωματούχων Ξεναγῶν διετύπωσε εἴκοσι ἐξειδικευμένες προτάσεις, ποὺ ἀφοροῦν στὴν συνολική ἀναθάθμιση καὶ ἀποκατάσταση τῆς εἰκόνας τοῦ ἀρχαιολογικοῦ τοπίου καθὼς καὶ στὴν εὔρυθμη πραγματοποίηση τῶν ἐπισκέψεων. Π.Λ.Κ.