ΟΙ ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ κα. ̓Αλκμαίων ὁ Κροτωνιάτης “έγοντας ὅτι ἡ ψυχὴ εἶναι ἀθάνατος -- ὡς «ἀεὶ κινουμένη» -- ὁ ἰατροφιλόσοφος Ἀλκμαίων δὲν πρωτοτυπεῖ, ἀφοῦ τὴν ἴδιαν ἄποψι ἐκφράζουν καὶ ὁ Θαλῆς, καὶ ὁ Ξενοφάνης, καὶ ὁ Ηράκλειτος, καὶ ὁ ̓Εμπεδοκλῆς. ̓Εκεῖνο ποὺ καταπλήττει εἶναι ἡ αἰτιολογία, ποὺ δίδει γιὰ τὸν θάνατο: «Τοὺς ἀνθρώπους, λέγει, ἀπόλλυσθαι, ὅτι οὐ δύνανται τὴν ἀρχὴν τῷ τέλει προσάψαι». Ὃ Ἀλκμαίων ἔφθασε στὸ συμπέρασμα αὐτό, περνῶντας ἀπὸ τὰ ἑξῆς μονοπάτια: Κατὰ τὸν ̓Ηράκλειτο «ξυνόν «ἐστι» ἀρχὴ καὶ πέρας ἐπὶ κύκλου περιφερείας», ἄρα γέννησις καὶ θάνατος δὲν ξεχωρίζουν. Τὸ ἴδιο ἀκριθῶς ἰσχυοίζεται κι ὁ Παρμενίδης, λέγοντας: «ξυνὸν δὲ μοί ἐστιν, ὁππόθεν ἄρξωμαι: τόθι γὰρ πάλιν ἵξομαι αὖθις». Ο Θαλῆς, ὡς γνωστόν, «ἀπεφήνατο πρῶτος τὴν ψυχὴν φύσιν ἀεικίνητον ἢ αὐτοκίνητον»: μόνο ποὺ ἡ κίνησίς τῆς αὐτὴ δὲν εἶναι συνεχὴς καὶ κυκλικὴ ἀλλὰ διαρκὴς μέν, ἄτακτος δὲ («Τίμαιος»). Απο τέλεσμα ἡ σύγχυσίς τής κι ἡ λησμονιά, ἄρα καὶ ἡ ἀνικανότητά τής «προσάψαι τὴν ἀρχὴν τῷ τέλει». ̓Ενῷ λοιπὸν εἶναι δέδαιον τὸ ἀείζωον καὶ ἀεικίνητον, οὐδεὶς ἐνθυμεῖται, ἂν ἴσως ἐγένετο ποτὲ «κοῦρός τε καὶ κόρη, θάμνος τ ̓ οἰωνός τε κι ἔξαλος ἔλλοπος ἰχθύς», ὅπως λέγει ὁ Εμπεδοκλῆς, μιὰ θεωρία ποὺ ἀπέχει κάθε θεολογικῆς ἢ μεταφυσικῆς προεκτάσεως. Μὴ μπορῶντας οἱ ἄνθρωποι νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ἀθανασία, δὲν μένει παρὰ νὰ ἐπιδιώκουν τὴν εὐ-δαιμονίαν τους, μιὰ κατάστασι συνδεδεμένη μὲ τὴν ὑγεία, ψυχοπνευματικήν τε καὶ σωματικήν. Στὸ σημεῖο αὐτὸ ὁ Αλμαίων ἀποδεικνύεται «ἠρακλειτικώτερος» καὶ τοῦ ̓Ιπποκράτους ἀκόμη, τοῦ πατέρα τῆς ἰατρικῆς. «Ἢ ὑγεία, λέγει, εἶναι ἰσονομία τῶν ἀντιθετικῶν δυνάμεων: τοῦ ὑγροῦ καὶ τοῦ ξηροῦ, τοῦ ψυχροῦ καὶ τοῦ θερμοῦ, τοῦ πικροῦ καὶ τοῦ γλυκοῦ καθὼς καὶ ὅλων τῶν ὑπολοίπων. Ἢ μοναρχία σ ̓ αὐτά, ἡ ἐπικράτησις δηλαδὴ ἑνὸς ἐξ αὐτῶν ἐπὶ τῶν ὑπολοίπων, προκαλεῖ τὰ νοσήματα... Η ὑγεία ἀντιθέτως εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς συμμέτρου μίξεως αὐτῶν τῶν ποιοτήτων». Ὃ κάθε ὀργανισμὸς κατὰ τὸν Κροτωνιάτη ἀποτελεῖ ἕνα σύστημα, τοῦ ὁποίου οἱ 6ασικὲς δυνάμεις, ἂν καὶ φαινομενικὰ ἀντίθετες μεταξύ τους, ἀλληλοσυμπληοώνονται καὶ συνεργάζονται μὲ δικαιοσύνη καὶ ἁρμονία μὲ σκοπὸ τὴν διατήρησι τῆς ζωῆς καὶ τὴν πρόδασί της. Ἂν ὡστόσο συμθῇ, μία ἐξ αὐτῶν τῶν δυνάμεων ἢ ποιοτήτων νὰ ἐξεναντιωθῇ καὶ ὑπερδῇ τὰ κανονικὰ μέτρα ἡ ἰσοροοπία τοῦ συστήματος διαταράσσεται καὶ ὁ ὀργανισμὸς νοσεῖ. Σὲ μιὰ τέτοια περίπτωσι ὁ ἰατρὸς ὀφείλει νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν δύναμι ποὺ «ὑπερέδη μέτρα» καὶ νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ στὴν τάξι σύμφωνα μὲ τὴν ἀρχὴ τῆς ἰσονομίας στὴν «πολιτεία» τοῦ ὀργανισμοῦ. Η θεωρία αὐτὴ τοῦ Αλκμαίωνος -- ἡρακλειτικὴ κατὰ θάσιν -- ἐπαναλαμόάνεται αὐτούσια σχεδὸν σ ̓ ὅλα τὰ ἔργα τῶν ἰατρικῶν συγγραφέων καὶ ἰδιαίτερα στὸ « ̓Ιπποκρατικὸ κόρπους»' ἡ ἄποψις, ὅτι τὰ νοσήματα ὀφείλονται στὴν ὑπερδολὴ ἢ στὴν ἔλλειψιν μιᾶς ἐκ τῶν συστατικῶν δυνάμεων τοῦ σώματος -- ὅπως γιὰ παράδειγμα ὁ πυρετός, ποὺ ἑρμηνεύεται ὡς ἐπικράτησις τοῦ θερμοῦ --, ἀποτελεῖ κοινὸν τόπο. Ὃ Ἀλκμαίων πρῶτος ἀνεγνώρισε τὸν πρωταρχικὸν ρόλο τοῦ ἐγκεφάλου ὡς