Περὶ «παιδικῶν». «παιδεραστείας καὶ «ἐρωτικῶν» Ἐπειδὴ πολλοὶ χατὰ καιροὺς ἐπεχείρησαν νὰ προσθάλουν τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες καὶ δὴ ἐνίους φιλοσόφους γι ἀνηθικότητα καὶ ἀσέλγειαν, παρεξηγῶντας σχοπίμως ἢ μὴ τὶς λέξεις «παιδικά», «παιδεραστεία» καὶ «ἐρωτικά», παραθέτω παρακάτω δύο κυρίως σχόλια εἰς τὸν «Παρμενίδην» καὶ τὸ «Συμπόσιον» τοῦ Πλάτωνος, μὲ τὰ ὁποῖα ξεκαθαρίζεται πλέον ἡ παρεξήγησις καὶ παρανόησις. Τὸ πρῶτον σχόλιον ἀναφέρεται εἰς τὸν διάλογον τοῦ Πλάτωνος «Παρμενίδης», ὅπου ἡ λέξις «παι- δικὰ» εἶχε κυρίως μεταφορικὴν ἔννοιαν καὶ ἀνεφέρετο εἰς ἐκείνους τοὺς µαθητές, οἱ ὁποῖοι ἐφοίτων καὶ ἐσπούδαζον πλησίον διδασκάλων, καὶ δὲν εἶχε καμμίαν σχέσιν μὲ τοὺς ἀσελγῶς ἐρωμένους ἢ τὴν ἀνηθικότητα. Ἰδοὺ τὸ ἀρχαῖον κείμενον: «Παιδικά, καὶ ἐπὶ θηλειῶν καὶ ἐπὶ ἀρρένων ἡ λέξις εὕρηται, κατὰ μεταφορὰν δὲ τὴν ἀπὸ τούτων χαὶ ἐπὶ πάντων τῶν σπουδαζομένων πάνυ: ὡς καὶ ἐν Φαίδρῳ λέγε- ται: -᾿Εσπούδακας, ὦ Φαῖδρε, ὅτι σου τῶν παιδικῶν ἐπελαδόμην, ἐρεσχηλῶν σε -. Ἡ δὲ λέξις ὡς ἐπὶ τῷ πολὺ ἐπὶ τῶν ἀσελγῶς ἐρωμένων». Ἂν δὲ ὑπῆρχον εἰς τὴν ἀρχαίαν ἐποχὴν ὅπως καὶ σήμερον καὶ πάντοτε εἰς κάθε χοινωνίαν ὡρισμένοι, «ἀσελγῶς ἐρώμενοι», πρέπει δηλαδὴ νὰ γενιχκεύσωμεν καὶ νὰ θεωρήσωμεν, ὅτι ἡ κοινωνία αὐτὴ ἦτο διεφθαρμένη; Ὄχι, δέδαια. Τὸ δεύτερον σχόλιον ἀναφέρεται εἰς τὸ «Συμπόσιον» τοῦ Πλάτωνος, ὅπου ἡ λέξις «Παιδεραστεία» ἔχει τὴν σαφῆ ἔννοιαν τοῦ νὰ ἀγαπᾷ κανεὶς τὴν παιδείαν. Ἰδοὺ τὸ σχόλιον: «Τὸ παιδεραστεῖν ἐπὶ τοῦ παιδείας ἐρᾶν ἀεὶ κεῖται παρὰ Πλάτωνι». (Βλέπε ἀνωτέρω σχόλια στὴν ἔχδοσι Ἁπάντων Πλάτωνος, Ταυομπί(η, Γαρείας 1850, σελίδες 308 και 317, Ίος τόμος). Διὰ τὸν μέγαν φιλόσοφον Σωκράτη, ὁ ὁποῖος εἶχε πάµπολλους µαθητές, μεταξὺ τῶν ὁποίων πολ- λοὶ ἀνεδείχθησαν σὲ μεγάλους φιλοσόφους, ἱστορικούς, μαθηματικούς, πολιτικούς, στρατηγοὺς κ.λπ. ὡς ὁ Πλάτων, ὁ Ξενοφῶν, ὁ Ἀλκιθιάδης, ὁ Κριτίας, ὁ Ἀντισθένης, οἱ Θηθαῖοι Σιμμίας καὶ Κέδης, ὁ Κυρηναῖος Ἀρίστιππος, ὁ Φαίδων, ὁ Εὐκλείδης ὁ Μεγαρεὺς καὶ ἄλλοι, ὁ θιογράφος του λέγει: «τῶν νέων δὲ τῶν πλείστων ἐρωτικῶς πρὸς αὐτὸν σχόντων ἐφθονήθη...», ποὺ σημαίνει, ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν νέων προσήρχοντο πρὸς τὸν Σωκράτη χάριν παιδείας, δι ὃ καὶ ἐζηλοτύπησαν ἄλλοι πολλοὶ ἰδιοχτῆται σχολῶν. Ἐξ ἄλλου τὸ ρῆμα «φθονῶ» σημαίνει: αἰσθάνομαι φθόνον ἢ ζήλειαν' συνεπῶς, ἐὰν ὁ Σω- κράτης ἦτο διεφθαρμένος εἰς τὴν συμπεριφοράν του πρὸς τοὺς νέους, διατί τὸν ἐζήλευον οἱ ἄλλοι (οἱ φθονοῦντες); Διὰ τὴν διαφθοράν του καὶ τὴν ἀνηθικότητά του; Ἀσφαλῶς ὄχι. (Βλέπε θιογραφίαν Σω- χράτους εἰς τὸ διόλίον «Βιογράφοι» ὑπὸ Απί. ἸΜεςίδιπιαηπ, σελὶς 442, ἔκδοσις Βτιηκνίρθε 1845). Καὶ σήμερον ἀκόμη ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα ἔχει διασώσει εἰς τὴν λέξιν «ἔρως» τὴν ἀρχαίαν ἔννοιαν, ὅταν χρη- σιμοποιοῦμε τὴν φράσιν «ἔχω ἔρωτα μὲ τὸ τάδε πρᾶγμα», π.χ. «ἔχω ἔρωτα μὲ τὸ τραγούδι», ποὺ ἀσφαλῶς δὲν σημαίνει, ὅτι συνουσιάζομαι μὲ τὸ τραγούδι, ἀλλ᾽ ὅτι ἀγαπῶ πολὺ τὸ τραγούδι. "Ἔτσι λοιπὸν καὶ ὁ Σωκράτης ἐφθονήθη πολύ, διότι εἶχε πάρα πολλοὺς µαθητές, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀγάπήσει πάρα πολὺ τὴν διδασκαλίαν του καὶ οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ἀργότερα διάσημοι. Βλέπομε λοιπὸν ἀπὸ τὰ τρία ἀποσπάσματα τῶν ἀρχαίων, ποὺ παραθέσαμεν ἀνωτέρω, ὅτι οἱ λέξεις «παιδικά», «ἐρωτικὰ» καὶ «παιδεραστεία» ἔχουν μεταφορικὴν ἔννοια καὶ σημαίνουν τὴν ἀγάπην πρὸς τὴν παιδείαν καὶ τὴν διδασκαλίαν. Τὸ νὰ ἀποδώσῃ κανεὶς διαφορετικὴν ἔννοιαν στὶς λέξεις αὐτές, ὅταν συναντῶνται σὲ σχετικὰ ἀρχαῖα κείμενα, ὑποδηλώνει ἄγνοιαν, ἂν δὲν εἶναι καθαρὰ κακοήθεια. Διε- ρωτᾶται κανείς, πῶς ἦτο δυνατὸν οἱ ἀρχαῖοι μας πρόγονοι καὶ σοφοὶ διδάσκαλοι (φιλόσοφοι, νομο- θέτες, ποιηταὶ κ.λπ., κιλπ.), οἱ ὁποῖοι ἤσκησαν τὶς ἀρετὲς τῆς σοφίας, τῆς φρονήσεως, τῆς ἀνδρείας, τῆς σωφροσύνης, τῆς δικαιοσύνης κιλπ. καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν ἀρετῶν τούτων καὶ τῆς αὐταρκείας των προσήγγισαν περισσότερον παντὸς ἄλλου τὸ τέλειον καὶ τὸ θεῖον, πῶς ἦτο δυνατόν, λέγω, νὰ ἀναόι- 6θάσουν σὲ ἀρετὴν τὴν ἀσέλγειαν καὶ τὴν ἀνηθικότητα, ποὺ εἶναι καθαρὲς καχίες; Ἐπειδὴ ὅμως τὸ ὡραῖον, τὸ ὑψηλόν, τὸ ἀληθινὸν καὶ τὸ αἰώνιον ἀποτελοῦν τὰ χυριώτερα χαραχτηριστικὰ τοῦ ἀρχαι- οελληνικοῦ πολιτισμοῦ μας, ποὺ δὲν μποροῦν νὰ φθάσουν ἄλλοι, διὰ τοῦτο μπροστὰ στὴν δόξαν ἐχεί- νου τοῦ ἀρχαιοελληνικοῦ πολιτισμοῦ μας θὰ συμπορεύεται καὶ ὁ φθόνος καὶ ἡ κακοήθεια. Δημ. Κ. Μαργέτης