Πατριαρχεῖο καὶ Ελληνισμὸς Σὲ προηγούμενο τεῦχος τοῦ «4» μὲ ἀφορμὴ τὸ πρὸ καιροῦ πραγμματοποιηθὲν 'Ομογενειακὸ Συνέδριο στὴν Θεσσαλονύκη εἶχε γίνει ἀναφορὰ στὴν καταφανῆ προσπάθεια τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως καὶ τοῦ περιθἀάλλοντός του νὰ παρουσιασθῇ τὸ Φανάρι ὡς κεφαλή τοῦ Ελληνικοῦ Ἓθνους. Τόσο ἡ συγκεκριμένη ἐπιδίωξη ὅσο καὶ ἡ γενικώτερή τακτικὴ τοῦ Πατριαρχείου εἶναι θεδαίως δεδήηλωμένες καὶ γνωστὲς ἐδῶ καὶ αἰῶνες. Τὸ μόνο ποὺ κατὰ καιροὺς ἀλλάζει εἶναι οἱ ἑκάστοτε συνθήκες, κάτω ἀπὸ τὶς ὁποῖες τὸ Πατροιαρχεῖο δρίοκει τὴν εὐκαιοία νὰ ὑπενθυμίσῃ τὴν προοπτικἡ αὐτή, δρομολογῶντας ποικίλες ἐνέργειες μέσα ἀπὸ τοὺς μηχανισμοὺς τῶν δημοσίων σχέσεών του. Ωστόσο, πέρα ἀπὸ τὸ τί πιστεύει ὁ καθένας ἢ τὸ ἐὰν καὶ τὸ πῶς ἅποδέχεται τὴν θέση αὐτή, τὸ θέμα εἶναι ὄχι ἁπλῶς ὑπαρκτὸ ἀλλὰ καὶ ἐξαιοετικὰ σοθαρό. Η πραγμάτευσή του ἀπαιτεῖ τὴν προόολ) δύο καιρίων ἐρωτημάτων. Πρῶτον, ἐὰν τὸ Πατροιαρχεῖο ἀποτελῇ ἕνα πνευματικὸ ἵδρυμα προσηλωμένο στὶς ἀρχὲς μιᾶς συγκεκριμένης θρησκευτικῆς παραδόσεως, ποὺ σκοπὸ ἔχει τὴν πνευματικὴ καὶ ἠθικὴ ὁμοιοστασία τῶν ̓Όρθοδόξων Χριστιανῶν. 4εύτερον, ἐὰν τὸ Πατριαρχεῖο μὲ δεδομένη τὴν δομὴ καὶ τὶς ἱστορικὰ δεδαιωμένες ἐμφανεῖς καὶ ἀφανεῖς δραστηριότητές του ἐκφροάζῃ τοὺς Ελληνες καὶ ἐργάζεται γιὰ τὸ ἐθνικὸ καὶ πολιτισμικὸ συμφέρον τους. “ὥς πρὸς τὸ πρῶτο ἐρώτημα, ἢ ἀπάντηση δύναται νὰ δοθῇ μὲ ἀσφάλεια ἀπὸ τὴ μελέτη τῆς ἀμείλικτης ἱστορικῆς πραγματικότητας. Εἶναιγεγονὸς ὅτι ἀπὸ ἱδρύσεως τῆς ̓Ανατολικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας ἢ ἐκκλησιαστικὴ ἕδρα τῆς «Νέας Ρώμης» ἀποτελοῦσε τὸν ἕτερο πόλο ἐξουσίας στὴν Βυζαντινὴ ἐπικράτεια. Ἢ δι’ ἐγκλημάτων, δολοπλοχιῶν, ὁασανισμῶν καὶ ἄλλων «θεαρέστων» πράξεων --στρεφομένων ὅλων κατὰ τοῦ “Ελληνικοῦ Πολιτισμοῦ-- κραταίωση τῆς ἐπίσημης θρησκείας ἑνὸς συγκεντρωτικοῦ κράτους ἐξυπηρετοῦσε τὴν κατ ̓ ἐπίφασιν ἀθώα καὶ εὐαγγελικῶς ἐπιδεδλημένη οἰκουμενικὴ συνείδηση καὶ προοπτικὴ τῆς νέας θρησκείας. Μετὰ τὴν “Αλωσὴη θὰ ἀνέμενε κανεὶς τὴν διάλυση τοῦ θρησκευτικοπολιτικοῦ προηγουμένου καθεστῶτος ἀπὸ τὸν ἑτερόθρησκο κατακτητή. "Όμως, μολονότι τὸ πολιτικὸ σκέλος τῆς ἐξουσίας ἀντικαταστάθηκε ἀπὸ τὸν σουλτανικὸ θρόνο, τὸ θρησκευτικὸ παρέμεινε ἀλώδητο. Γιατί; Διότι ἀσφαλῶς ἐξυπηρετοῦσε τοὺς σκοποὺς τῆς ὀθωμανικῆς κυριαρχίας. Αὐτὸ φάνηκε εὐκρινέστερα κατὰ τὰ μεταγενέστερα χρόνια, ὁπότε καὶ ἡ ἔκρη ξη καὶ ἔκδαση τῆς -τοεῖς φορὲς ἀφορισθείσης ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο-"Ελληνικής ̓Επαναστάσεως συνετέλεσαν καταλυτικὰ στὴν πτώση τῶν προσωπείων, ἡ ὁποία ἀπέκτησε μεγαλύτερη δραματικότητα μὲ τὴν ἀνακήρυξη τοῦ Αὐτοκεφάλου τῆς ̓Εκκλη σίας τῆς Ελλάδος, τὸν Νεοελληνικὸ Διαφωτισμὸ καὶ τὸ θέμα τῶν ἐκκλησιῶν τῶν «Νέων Χωρῶν»