Οἱ Ὀλυμπιακοὶ Ἀγῶνες τοῦ 2004: Μοναδικὴ εὐκαιρία ἐξαγνισμοῦ τους Μὲ ἀφορμὴ τὴν ἀνάθεση στὴν πόλη τῶν Ἀθηνῶν τῆς διεξαγωγῆς τῆς Ὀλυμπιάδας τοῦ 2004 ἐπανῆλθε καὶ πάλι στὸ προσκήνιο ἡ ἀναζήτηση τοῦ αὐθεντικοῦ νοήματος τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων, ἡ κατανόηση τοῦ ἠθικοῦ καὶ ἰδεολογικοῦ περιεχομένου, ἐκείνου ποὺ ἀποκαλοῦμε Ὀλυμπιακὴ Ἰδέα, Ὀλυμπιακὸ Πνεῦμα. Οἱ περισσότεροι σήμερα σπεύδουν νὰ μιλήσουν γιὰ «ἐκφυλισμὸ» τοῦ Ὀλυμπιακοῦ Πνεύματος καὶ κάποιοι ἄλλοι κάνουν λόγο γιὰ «ἀναγκαία προσαρμογὴ» στὶς νέες καταστάσεις καὶ ἀντιλήψεις τοῦ σύγχρονου κόσμου. Ὡστόσο ὅλες αὐτὲς οἱ ἀπόψεις φαίνεται νὰ ἀπέχουν κατὰ πολὺ τῆς ἀλήθειας, διότι ἀπορρέουν ἀπὸ ἡμιτελεῖς ἢ λανθασμένες θέσεις περὶ ἀρχαιοελληνικοῦ κόσμου καὶ κατ’ ἐπέκτασιν ὁδηγοῦν σὲ ἐσφαλμένες ἐκτιμήσεις τῆς ἰδέας τοῦ Ὀλυμπισμοῦ, τὴν ὁποία αὐτὸς ὁ κόσμος συνέλαβε καὶ πραγμάτωσε πάρα πολὺ νωρίς, κατὰ τὴν αὐγὴ τοῦ πολιτισμοῦ του. Εἶναι λογικὰ καὶ ἱστορικὰ ἀδύνατον νὰ προσεγγίσωμε καὶ νὰ κατανοήσωμε τὴν Ὀλυμπιακὴ Ἰδέα, ὅταν παραγνωρίζωμε δύο καίρια σημεῖα τοῦ ἐν λόγῳ ζητήματος, τὰ ὁποῖα καὶ θὰ ἀναπτύξωμε παρακάτω: A. Τὰ γνήσια νοήματα καὶ οἱ πρωταρχικὲς σημασίες τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἰδέας εἶναι στενὰ συνυφασμένα μὲ τὴν μακρυνὴ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποία ἱδρύθηκαν οἱ Ὀλυμπιακοὶ Ἀγῶνες, καὶ σ’ αὐτὴν ἐμπεριέχεται ἡ αἰτία καὶ ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἵδρυσής τους. Ἡ ἐποχὴ αὐτὴ ἀναμφισβήτητα ταυτίζεται μὲ τὴν ἐποχὴ τοῦ βασιλέως Διός. B. Ἡ Ὀλυμπιακὴ Ἰδέα ἀποτελεῖ γέννημα καὶ ἀναπόσπαστο μέρος τῆς εὐρύτερης ἑλληνικῆς θεώρησης τῆς Ζωῆς καὶ τοῦ Κόσμου, καθὼς καὶ τῶν ἀξιῶν ποὺ πηγάζουν ἀπὸ αὐτήν. ὉΔιόδωρος Σικελιώτης (3,74) ἀναφέρει, ὅτι «ὁ δεύτερος Ἡρακλῆς ἦταν ἕνας ἐκ τῶν Ἰδαίων Δακτύλων τῆς Κρήτης... ποὺ ἵδρυσε τοὺς Ὀλυμπιακοὺς ἀγῶνες». Ὁ Ἰδαῖος Ἡρακλῆς λοιπὸν φέρεται ὡς ὁ ἱδρυτὴς τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων. Τὴν πληροφορία αὐτὴ μεταφέρει καὶ ὁ Παυσανίας («Ἠλειακὰ» α,7): «Οἱ Ἰδαῖοι Δάκτυλοι, οἱ ὁποῖοι ὠνομάζοντο καὶ Κουρῆτες, εἶχαν ἔλθει ἀπὸ τὸ ὄρος Ἴδη