ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
194ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Οι σταυροί και οι άκάνθινοι στέφανοι στον σηκό της θόλου της Επιδαύρου — ΑΛΤΑΝΗ
Κείμενο φύλλου
ΑΛΙΑΝΗ
Οἱ σταυροὶ καὶ οἱ ἀκάνθινοι στέφανοι
στὸν σηκὸ τῆς Θόλου τῆς Ἐπιδαύρου
ΟΕΣΤΑΥΡΦΟΜΕΝΟΣΔΙΟΝΥΣΟΣ2ΖΑΙΕΓΡΕΥΣ
Ἕνα μνημεῖον τῆς ἀξίας τῆς Θόλου τῆς Ἐπιδαύρου λόγῳ τῆς θαυμασίας της
διακοσμήσεως, τοῦ σπανἰου κάλλους της ἀκόμη καὶ διὰ τὴν κλασσικὴν ἐποχήν.
ἐποχὴν φιλοσοφικῆς σκέψεως, ἁρμονίας καὶ κάλλους, διδάσκει. Τὸ μάθημα θὰ
πρέπει νὰ εἶναι πλῆρες εἰς τὸ φυσικὸν πεδίον, προκειμένου ὁ νοῦς νὰ δυνηθῇ νὰ
εἰσχωρήσῃ εἰς τὰ δαθύτερα ἰδεατὰ ἐπίπεδα, εἰς τὰ ὁποῖα προορίζεται νὰ ἔντρυφήσῃ.
Ἢ φαινομενικὴ πορεία τοῦ Ηλίου μὲ τὴν μυθολογικὴν προσέγγισιν τοῦ τροχοῦ
τοῦ ἅρματος τοῦ Ηλίου καὶ τῶν 70 ἀκτίνων του ἀνεγνωρίσθη ὡς ὁ στέφανος
τῆς ὀροφῆς τῆς Θόλου καὶ μάλιστα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μεταξὺ τοῦ σηκοῦ καὶ
τῶν 26 Δωρικῶν κιόνων («Δαυλός»,τ. 187). Τὴν γνῶσιν τῆς φαινομενικῆς πορείας
τοῦ Ἡλίου κατεῖχε ὁ μέσος ἄνθρωπος τῆς κλασσικῆς ἐποχῆς καὶ αὐτὴ ἐξετίθετο
εἰς τὴν κοινὴν θέαν. διότι ἡ πρόσδασις εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ μνημείου δὲν ἦτο
ἐλευθέρα. Τὸ δάπεδον ἐντὸς τοῦ τοίχου τοῦ σηκοῦ παρέδωσε εἰς τὰς ἐπερχομένας
γενεὰς τὸ πλανητικὸν πρότυπον μὲ ἀποτυπωμένην εἰς αὐτὸ τὴν ἰδέαν τοῦ
ἡλιοκεντρισμοῦ. Ἡ στρογγύλη λευκὴ πέτρα ἐξεπροσώπει τὸν Ἥλιον καὶ αἱ πέοιξ
αὐτοῦ ρομθοειδεῖς τροχιαὶ τοὺς πλανήτας («Δαυλός», τ. 179). Ἡ φιλοσοφικὴ
διάστασις τῆς ἰδέας τοῦ ἡλιοκεντρισμοῦ ἦτο ἐπιμελῶς κρυμμένη εἰς τὸ ἐσωτεοικὸν
τοῦ μνημείου διὰ τοὺς μεμυημένους, τοὺς ἱεροφάντας καὶ τοὺς ὑπηρετοῦντας
τὸ μνημεῖον.
Αἱ δύο ἀνωτέρω ἀπεικονίσεις, τῆς φαινομενικῆς πορείας καὶ τοῦ ἡλιοκεντρισμοῦ,
δὲν θὰ εἶχαν λόγον ὑπάρξεως, ἐὰν ἡ πορεία τοῦ Ἡλίου. προκειμένου περὶ
τῆς φαινομενικῆς πορείας του, καὶ ἣ πορεία τῶν πλανητῶν, προκειμένου περὶ τοῦ
ἡλιοκεντρισμοῦ, δὲν καθωρίζοντο ἐπακριθῶς ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν μοιρῶν τοῦ
κύκλου. Τότε ἡ εἰκόνα, πλήρης, θὰ ἐξησφάλιζε εἰς τὰς ἐπερχομένας γενεὰς τὴν
θεθαιότητα, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ διακοσμήσεων ἀλλὰ περὶ κεκρυμμένων γνώσεων
χαραγμένων μὲ γλυπτὰς συμθολικὰς παραστάσεις, αἱ ὁποῖαι συμπληροῦνται
ὑπὸ τῆς μυθολογικῆς ἑρμηνείας καὶ τῆς γνώσεως τῆς ἀριθμοσοφίας, διότι ὁ ἀριθμὸς
ἀνάγει τὸν νοῦν εἰς τὰς πλέον ὑψηλάς, καθαρὰς ἀφῃρημένας ἐννοίας, ὡς
κατ ̓ ἐπανάληψιν τονίζει ὁ Πλάτων εἰς τοὺς Νόμους του. Μέσῳ τῶν μαθηματικῶν