ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
194ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ανδρόνικος Γ΄ — ΜΑΞΙΜΟΥ, ΠΗΝΕΛΟΠΗ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΤΟ ΑΝΕΚΔΟΤΟ
ΔΙΗΓΗΜΙΑ ΤΟΥ «Δ»
Ἔτος 1326, μήνας Φεθρουάριος. οἱ κάτοι-
χοι τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὄρθιοι ὧρες
τώρα τὴ νύμφη περίμεναν. αὐτοκράτειρά
τους θὰ γινόταν. θά παντρευόταν μὲ τὸν
᾿Ανδρόνικο.
Τὸν ᾽Ανδρόνικο. Τὸν ἔγγονο τοῦ αὐτο-
κράτορα ᾽Ανδρόνιχου Β΄. Εἶχε στασιάσει ὁ
ἔγγονος. τὴ δασιλεία ποθοῦσε. τὸ ἀνώτατο
ἀξίωμα. Εἶχε λοιπὸν καταφύγει στὴν ᾿Αδρια-
νούπολη καὶ πολεμοῦσε τὸν πάππο μὲ ὄοη-
θοὺς καὶ τοὺς Βουλγάρους. Τὴν ἀδελφή του
μάλιστα σύζυγο εἶχε δώσει στὸν ἡγεμόνα
τους, καὶ ἐκτάσεις ἔταξε ουζαντινές. Μὰ καὶ
ὁ πάππος τὸν θρόνο του σχέφθηχε ὁπωσδή-
ποτε νὰ τὸν χρατήσῃ. νὰ μὴν νικηθῇ ὅπωσ-
δήποτε ἀπὸ τὸν ἔγγονο. Καὶ εἶχε καλέσει τοὺς
Σέρϑους νὰ δοηθοῦν. νὰ ἀντιμάχωνται τὸν
ἔγγονο ᾿Ανδρόνικο. Τέλος ἀστροφεγγιά! Ὃ
αὐτοχράτορας ᾿Ανδρόνικος Β΄ πρότεινε τὴ
συμδασιλεία στὸν στασιαστή. γιὰ νὰ παύσῃ
ἡ τόσο καταστρεπτικὴ γιὰ τὴ Χώρα διχόνοια.
Καὶ μὲ λαμπρότητα ἔγινε ἡ στέψις τοῦ ἐγγό-
νου στὸ ναὸ τῆς Αγίας Σοφίας. καὶ ἄρχισε
πιὰ ἡ δασιλικὴ αὐλὴ νύμφη ν᾿ ἀποζητᾷ γιὰ
τὸν συμδασιλέα.
Περίμεναν λοιπὸν οἱ κάτοιχοι τὴ νύμφη.
᾿Απὸ τὴν Ιταλία θὰ ἐρχόταν. Εὐγενικὴ ἡ γε-
νιά της. Ὃ θεῖος της. ὁ κόμης ᾿Αμεδαῖος. τὸν
συμδασιλέα τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας
προτίμησε ἀπὸ ὅλους τοὺς ὑποψήφιους μνη-
στῆρες, ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὸν θασιλέα τῆς Γαλ-
λίας. Κι αὐτὸ δηλώνει δέδαια, ὅτι ἡ αὐτο-
χρατορία αἴγλη διατηροῦσε ἀκόμα.
Καὶ περίμεναν οἱ κάτοικοι. Καλοσυνάτη ἡ
ἡμέρα. Ὡστόσο μὲ διασύνη κατέθαιναν οἱ
ἄνεμοι ἀπὸ τὴ Μαύρη Θάλασσα καὶ κου-
χούλωναν τὴν πρωτεύουσα καὶ τουρτούρι-
ζαν οἱ ἀναμένοντες. ἄνδρες- γυναῖκες. Μὰ καὶ
τὸ χρύο ξέχασαν καὶ τὴν ὀρθοστασία, ὅταν
ἔφθασε ἡ νύμφη. ὅταν εἶδαν τὶς ἀποσκευές
της.
Τί πλοῦτος! Τί πολυάριθμη ἡ ἀκολουθία
τῆς καὶ μεγαλόπρεπη! Τί γραφικές, πρωτο-
θώρετες οἱ ἐνδυμασίες τους! Γνωστὸ δά. ὁ
πλοῦτος. τὰ μεγαλεῖα πολὺ συγκινοῦσαν τοὺς
Βυζαντινούς.
Μὲ τὴν ἴδια εὐχαρίστηση δὲν εἶχαν θαυ-
ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΜΑΞΙΜΟΥ
᾿Ανδρόνικος Γ΄
μάσει καὶ τῆς Γιολάνδας τὰ πλούτη: Τῆς Γιο-
λάνδας. τῆς συζύγου τοῦ ᾿Ανδρόνικου Β! Καὶ
τόσο σχληρὴ φανερώθηκε αὐτή. τόσο αἰσχρὴ
ἡ στάση τῆς. καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα της. καὶ
πρὸς τὴ χώρα. Μὰ οἱ ἄνθρωποι ξεχνοῦν. Ξε-
χνοῦν. Θέλημα θεῖο; Ἴσως.
Τὸ ταξίδι μαχρυνό. Κουραστικό. Καὶ
ἀρρώστησε ἡ νύμφη. Καὶ ἀναθλήθηκε ὁ γά-
μος.
"Οσο γιὰ τὸν νυμφίο. τὸν συμοασιλέα
᾿Ανδρόνικο. αὐτὸς καὶ οἱ φίλοι του. ἂς ξανα-
ειπωθῇ. τὴν δασιλεία ποθοῦσαν. Τὸν θρόνο.
Καὶ ξανάρχισε ὁ ἔγγονος τὸν πάππο νὰ πο-
λεμᾷ. ἐνῷ ὁ θάνατος εἶχε ἀγκαλιάσει τὴν
Προύσα. τὴν Ἑακουστὴ πόλη τῆς Βιθυνίας.
Τέλος τὴν ἴδια χρονιὰ --1326-- θρέθηχε στὴν
κατοχή τῶν ᾿Οσμανιδῶν. τοῦ Οὐρχάν. Καὶ
εἶχε ρίξει αὐτὸς τὰ δίχτυα του στὶς ἄλλες δυὸ
µεγάλες πόλεις τῆς Βιθυνίας. Στὴ Νίκαια καὶ
τὴ Νικομήδεια. ᾿Απὸ τὴν καρπερὴ καὶ τόσο
ἐκτισμένη Μικρά ᾿Ασία μονάχα ἡ Βιθυνία
εἶχε μείνει στὴν αὐτοχρατορία καὶ ἡ πόλις
Φιλαδέλφεια.
᾽Αντιμέτωποι λοιπὸν καὶ πάλι πάππος καὶ
ἔγγονος. Καὶ ἦρθε ἡ ὥρα. ποὺ ὁ ἄλλοτε νέος
μὲ τὸν ἀμέριμνο καὶ ἄσωτο δίο καὶ στασια-
στὴς ᾽Ανδρόνιχος. νικητὴς μπῆκε στὴν πρω-
τεύουσα. Μόνος κυρίαρχος τῆς αὐτοχρατο-
οίας. Εἶναι ὁ ᾿Ανδρόνικος Γ Παλαιολόγος --
1328- 1341.
Τώρα. ἂν ρίξουμε μιὰ ματιὰ στὸ παλάτι. θὰ
δοῦμε τὴν αὐτοχράτειρα. τὴν "Αννα τῆς Σα-
6οΐας, νὰ μὴ συναναστρέφεται παρὰ μὲ τοὺς
᾿Ιταλοὺς καὶ ᾿Ιταλίδες. ποὺ τὴν εἶχαν ἀκο-
λουθήσει ἀπὸ τὴν πατρίδα της. ᾿Επὶ πλέον
στενὲς οἱ σχέσεις της μὲ τοὺς Γενουάτες τοὺς
ἐγκαταστημένους στὸν Γαλατᾶ, ποὺ τοὺς µι-
σοῦσαν οἱ ντόπιοι. Ὡς αὐτοκράτειρα τῆς Βυ-
ζαντινῆς Αὐτοχκρατορίας ὤφειλε νὰ δεχθῇ
τὴν Ορθοδοξία. Μὰ δὲν ἄργησε νὰ γίνῃ ἀντι-
ληπτό. τὴν δέχθηκε. ἐπειδὴ ὤφειλε νὰ τὴν δε-
χθῇ. Καὶ ἰδιαίτερα ἦταν ἐνοχλητικὸ τὸ ὅτι μὲ
σεθασμὸ ἀνέφερε πάντα τὸ ὄνομα τοῦ πάπα.
Καὶ δεδομένου ὅτι δὲν ἐνδιαφερόταν γιὰ ζη-
τήµατα τῆς χώρας. καὶ παντελῶς τῆς ἔλειπε
ἡ μόρφωση, καὶ ἀνίχανη σοθαρὰ νὰ σκεφθῇ,
ἑπόμενο νὰ νοιώθῃ μετατοπισµένη. "Ηταν