ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ Τσιμεντάρισαν τὸν «τάφο τοῦ Ὁμήρου» Ἀξιότιμε κ. διευθυντά, Πολὺς λόγος ἔχει γίνει γιὰ τὸν τόπο γεν- νήσεως καὶ θανάτου τοῦ μεγίστου τῶν ποι- ητῶν, τοῦ ἰσοθέου Ὁμήρου. Διάφορες ἀνα- φορὲς ἀπὸ ἀρχαίους ἱστορικούς, καθὼς καὶ ἄλλους ἀνθρώπους ποὺ κατὰ καιροὺς ἔχουν δείξει ἐνδιαφέρον γιὰ τὸν ποιητή, φανε- ρώνουν στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ μπο- ροῦσαν νὰ περάσουν ἀπαρατήρητα. Ἡ πα- ρατήρηση καὶ ἀνάλυση αὐτῶν ὁδηγεῖ στὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ τάφος τοῦ Ὁμήρου βρί- σκεται στὸ νησὶ τῆς Ἴου. Ἑπτὰ πόλεις εἶχαν ἔλθει σὲ διαμάχη, ὅσον ἀφορᾷ στὸν τόπο γεννήσεως τοῦ Ὁμήρου, μὲ σκοπὸ κάθε μία ἀπὸ αὐτὲς νὰ οἰκειοποιηθῇ τὴν τιμὴ τῆς γεννήσεως τοῦ μεγάλου ποιητοῦ.«Ἑπτὰ πόλεις μάρνανται σοφὴν διὰ ρίζαν Ὁμήρου Σμύρνη, Χίος, Κολοφών, Ἰθάκη, Πύλος, Ἄργος, Ἀθῆ- ναι» ἢ κατ’ ἄλλην ἔκδοσιν:«Ἑπτὰ πόλεις διερίζουσι περὶ τὴν ρίζαν τοῦ Ὁμήρου Σμύρνα, Ρόδος, Κολοφών, Σαλαμίς, Ἴος, Ἄργος, Ἀθῆναι».Ἐκτὸς ἀπὸ τὴ μοναδικὴ αὐτὴ ἀναφορὰ στὴν ἐπιγραφὴ δὲν ὑπάρχει ἄλλο στοιχεῖο, ποὺ νὰ ἀποδεικνύῃ, πὼς ὁ ποιητὴς γεννήθηκε στὴν Ἴο. Ὅμως οἱ ἐνδείξεις γιὰ τὸν θάνατο τοῦ Ὁμήρου εἶναι περισσότερες καὶ ἀναμφι- σβήτητες, καθὼς ἀναδύουν ἀδιάσειστα στοιχεῖα, πὼς ὁ ποιητὴς ἐτάφη στὴν Ἴο. Συ- γκεκριμένα ὁ Ἡρόδοτος στὸ βιβλίο του «Περὶ Ὁμήρου γενέσεως καὶ βιωτῆς»ἀνα- φέρει, ὅτι ὁ Ὅμηρος, ἐνῷ ταξίδευε ἀπὸ Σά- μο γιὰ Ἀθήνα, παρεσύρθη τὸ πλοῖο του στὴν Ἴο, ὅπου ἀρρώστησε καὶ πέθανε. Ἀργότερα οἱ Ἰῆτες ἔκαναν μία ἐπιγραφὴ πρὸς τιμήν του: «... τελευτήσας δὲ ἐν τῇ Ἴῳ, αὐτοῦ ἐπ’ ἀκτῆς ἐτάφη ὁπότε τῶν συμπλε- όντων καὶ τῶν πολιητέων ὅσοι ἐν διαλογῇ ἐγεγένηντο αὐτῷ καὶ τὸ ἐλεγεῖον τόδε ἐπέ- γραψαν Ἰῆται... “Ἐνθάδε τὴν Ἱερὰν κε- φαλὴν κατὰ γαῖαν καλύπτει ἀνδρῶν ἡρῴ- ων κοσμήτορα θεῖον Ὅμηρον”. Ἡ γραφὴ αὐτοῦ τοῦ κειμένου θεωρήθηκε ἀργότερα τοῦ 2ου μ.X. αἰῶνος, ἔτσι ἀμφισβητήθηκε, πὼς ὁ γράφων εἶναι ὁ Ἡρόδοτος, παρ ὅλο ποὺ τὸ ἔργο εἶχε ὑπογραφῆ ὡς «Ἡροδότου Ἀλικαρνασσῆος». Πληροφορίες παίρνουμε καὶ ἀπὸ τὸν Στράβωνα (βιβλ. 10, κεφ. E, παρ. 1): «Ταύ- της(τῆς Θήρας)δ’ εἰς ἑκατὸν(σταδίους) ἀπέχει νησίδιον Ἴος, ἐν ᾧ κεκηδεῦσθαί τι- νές φασι τὸν ποιητὴν Ὅμηρον...». Γιὰ τὴν ταφὴ τοῦ Ὁμήρου στὴν Ἴο ὁμι- λεῖ καὶ ὁ Σκύλαξ:«Αὗται μέν εἰσι Κυκλά- δες, ὑπὸ δὲ ταύταις ἕτεραι νῆσοι αἵδε πρὸς Νότον Ἴος καὶ λιμὴν ἐν ταύτῃ Ὅμηρος τέ- θαπται»(Σκύλακος Καρυανδέως,«Περί- πλους»,τόμος 1, σελ. 46). Ἡ παράδοση ἄλλως τε τῆς ταφῆς ὀφεί- λεται στὸν χρησμὸ τοῦ Μαντείου τῶν Δελφῶν, τὸν ὁποῖο ἀναφέρει ὁ Παυσανίας («Φωκικά», βιβλ. X, κεφ. 24, ἐδάφ. 2): «Θεάσαιο δ’ ἂν καὶ εἰκόνα Ὁμήρου χαλ- κῆν ἐπὶ στήλῃ καὶ ἐπιλέξει τὸ μάντευμα ὃ γενέσθαι τῷ Ὁμήρῳ λέγουσιν. Ὄλβιε καὶ δυσδαῖμον (ἔφυς γὰρ ἐπ’ ἀμφοτέροισι) Πατρίδα δίζηαι μητρὶς δέ τοι, οὐ πατρίς ἐστι Ἔστιν Ἴος νῆσος μητρὸς πατρίς, ἥ σε θα- νόντα Δέξεται, ἀλλὰ νέων παίδων αἴνιγμα φύ- λαξαι». [Στὰ νέα Ἑλληνικά: «Εὐτυχισμένε καὶ δυ- στυχισμένε (διότι ἐγεννήθης καὶ γιὰ τὰ δύο), ζητεῖς πατρίδα, ἀλλ’ ὑπάρχει τῆς μητρός σου πατρίς, ἡ ὁποία δὲν εἶναι πατρίς σου. Ὑπάρ-