O ΚΑΛΑΘΟΣ ΤΩΝ ΑΧΡΗΣΤΩΝ 25η Μαρτίου Πόσο χαίρομαι, σὰν ξημερώνῃ αὐτὴ ἡ μέρα. Πρῶτος πρῶτος τρέχω στὴν παρέλα- ση· πρῶτος πρῶτος τρέχω στὶς δοξολογίες· πρῶτος πρῶτος κάθομαι στὶς καρέκλες, γιὰ ν’ ἀκούσω τὸν πανηγυρικὸ λόγο. Αὐτὸς εἶναι ἑορτασμός. Τσιμουδιὰ ὅμως γιὰ τὰ ὁρά- ματα τῆς ἐπετείου. Τὴν ἑορτάζω κι ἀπὸ πάνω μὲ μία μεγάλη θρησκευτικὴ ἑορτή, καὶ ἅμα βρῆτε συνάφεια ὁραμάτων τοῦ ’21 καὶ ἑορτασμοῦ νὰ μοῦ τρυπήσετε τὴν μύτη. Ἡἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἀγωνίσθηκα σκληρὰ γι’ αὐτό. Βέβαια ἐστάθηκα καὶ λίγο τυχε- ρός. Σύγκρυο μὲ πιάνει στὴ σκέψη, ὅτι μποροῦσε ὁ Κοραῆς νὰ ἦταν νεώτερος κατὰ τριάντα χρόνια καὶ νὰ ἐρχόταν στὴν Ἑλλάδα, ὅταν αὐτὴ ἔγινε ἐλεύθερο κράτος. Ὅσο γιὰ τοὺς ἄλλους, ἐφρόντισα... Ὁ Ἀνδροῦτσος, ποὺ εἶχε ἀλληλογραφία μὲ τὸν Κο- ραῆ, ἐδολοφονήθηκε· ὁ ἀνυπότακτος Καραϊσκάκης τὸ ἴδιο. Ὅσο γιὰ τὸν ἐπιβλαβέ- στατο Καποδίστρια, τὸ τέλος του εἶναι γνωστό. Ἀλλὰ δὲν περίμενα νὰ τὸ βρῶ ἀπὸ ἕνα δικό μου παιδί, ἕναν ἀρχιμανδρίτη. Ἀκοῦς ἐκεῖ ὁ Θεόκλητος Φαρμακίδης νὰ πάῃ νὰ κάνῃ αὐτοκέφαλη τὴν ἑλληνικὴ ἐκκλησία καὶ νὰ τὴν βγάλῃ ἀπὸ τὴν σκέπη τοῦ πατριαρχείου. Κι ὄχι μόνον αὐτό. Ξεφώνισε τοὺς περὶ τὸ πατριαρχεῖο σὰν «νέους Ἰουδαίους ζηλωτὰς» καὶ διαλαλοῦσε «ἀπέχετε τῶν πατριαρχῶν». Ποιῶν; Τῶν πιὸ ἄξιων τέκνων μου. Αὐτῶν ποὺ δὲν ἔκαναν τίποτ’ ἄλλο, παρὰ νὰ μεριμνοῦν γιὰ τὴν μακροημέρευση τοῦ μεσαιωνισμοῦ. Ἔβγαινε κα- νένας Διονύσιος, ποὺ σπούδαζε καὶ φιλοσοφία, ἀλλῃθώριζε τὸ μάτι του κατὰ τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα· τοῦ ἔρριχναν ἕναν ἀφορισμό, τοῦ κολλοῦσαν τὴ ρετσινιὰ τοῦ σκυ- λόσοφου, κι ἔξω ἀπὸ τὴν πόρτα. Παρουσιαζόταν κανένας Ρήγας, νὰ νέος ἀφορισμὸς καὶ ἐντολὴ στὸν Πάριο νὰ γράψῃ βιβλίο ἐναντίον τῶν φιλοσόφων καὶ τῆς παιδείας. Δίδασκαν μαθηματικὰ κάποιοι ἐπίορκοι ἱερεῖς, ἀμέσως οἱ καλοί μου πατριάρχες ὅλο φροντίδα τοὺς ἐτελείωναν.Ποιός κράτησε τὰ ἴσα, ὅταν ἀκόμα καὶ κληρικοὶ εἶχαν ξε- σηκωθῆ καὶ ζητοῦσαν σπουδὲς φιλοσοφίας καὶ μαθηματικῶν; Αὐτὸς ὁ ἀείμνηστος Γρηγόριος E´, μόλις ἔμαθε, ὅτι εἶχε γίνει μόδα νὰ βαπτίζουν τὰ παιδιά τους μὲ ἀρχαι- οελληνικὰ ὀνόματα, ἀμέσως ἔβγαλε ἐγκύκλιο, γιὰ νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ στὴν τάξη. Ὅταν ἡ Ἑλλάδα ἔγινε ἐλεύθερο κράτος, ὁ πατριάρχης ἔστειλε τρεῖς μητροπολίτες, γιὰ νὰ σπείρουν ζιζάνια καὶ νὰ προκαλέσουν ἐμφύλιο πόλεμο. Ποιοί ἔθαψαν τὴν παι- δεία στὴν δούλη Μακεδονία καὶ κατεχρῶντο τὰ λεφτὰ τῶν σχολείων; Μὰ οἱ πα- τριάρχες. Τρελλαίνομαι στὴν σκέψη, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχουν πατριάρχες. Ἔκανα τόσο κόπο νὰ ξεχαστοῦν τὰ ὁράματα τοῦ ’21, νὰ μὴ χάσω καὶ τοὺς πολύτιμους βοηθούς μου. Ξέρε- τε τί τράβηξα, μέχρι ν’ ἀλλάξω τὸ καθηγητικὸ κατεστημένο στὰ πανεπιστήμια; Ἔπρε- πε ν’ ἀπαλλαγῶ ἀπὸ κάτι Ἀσώπιους, Κουμανούδηδες, Μιστριώτιδες, Τωμαδάκηδες καὶ λοιποὺς ἐκνευριστικοὺς δάσκαλους. Δὲν ἔφθασα ἄκοπα στὸν Ντούμα, στὸν Μπα- μπινιώτη, στὸν Κακριδῆ καὶ ὅλη τὴν χορεία τῶν ἐκλεκτῶν μου τέκνων. Νὰ ὅμως τί μοῦ χαλάει τὴν σούπα. Πάλι θὰ βρεθοῦν μερικοὶ νὰ μιλήσουν καὶ νὰ γράψουν, ὅτι τὸ ὅρα- μα τῆς ἀναβίωσης τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἶναι τὸ μήνυμα τοῦ ’21. Πάλι μερικοὶ σὰν κι ἐκεί- νους τοῦ «Δαυλοῦ» θὰ ψάχνουν τί ἦταν ἡ ἀρχαία Ἑλλάδα, ποὺ ἀναζητοῦσε τὸ ’21, καὶ θὰ ξεσκονίζουν τὸ Σάρωθρον