ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
195ΜΑΡΤΙΟΣ 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο αφορισμός των Κλεφτών από το Πατριαρχείο το 1805 — ΚΟΥΚΟΒΙΣΤΑΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΙΚΟΥΚΟΒΙΣΤΑΣ
'ὉΟ ἀφορισμὸς τῶν ΓΚλεφτῶν
ἀπὸ τὸ Γζατοιαοχεῖο τὸ 1805
ΠΡΟΛΟΓΟΣ. ᾽Απὸ τὸ κίνημα καὶ τὸν θάνατο τοῦ Ρήγα τὸ 1798 ἕως τὴν ἔκρη-
ἕξιν τῆς Ἐπαναστάσεως τὸ 1821 συνέθησαν πολλὰ καὶ σημαντικὰ γεγονότα, ποὺ
ἐσημάδευσαν τὶς ἱστορικὲς ἐξελίξεις καὶ εἶναι μᾶλλον ἄγνωστα στὸ εὐρὺ κοινόν.
Ὃ Τάκης Κανδηλῶρος γράφει γιὰ τὴν περίοδο αὐτή: «Ατυχῶς ἡ πρὸ τοῦ 182]
ἱστορία τοῦ Ελληνισμοῦ ἐλάχιστα µέχρι τοῦδε ἐμελετήθη, ἀπειρία δὲ πλανῶν ἐν
μεγίστῳ χρονολογικῷ συμφυρμῶ κυκλοφορεῖ εἰς τὰ ἱστορικὰ ἔργα καὶ εἰς τὸ
᾿Εγκυκλοπαιδικὸν Λεξικόν µας, παρέργως δὲ πάντοτε θίγοντα τὰ πρὸ τοῦ Αγῶνος
γεγονότα, ἅτινα ὅμως ἔχουν ὑψίστην σημασίαν ὡς πρὸς τὴν ἐξέλιξιν τοῦ 6ίου
τοῦ ΄Ἔθνους µας» (περιοδικὸν «Μαλεθός», τ. 36, 1924, εἰσαγωγικὸ σημείωμά του
στήν παρουσίασιν ἀφοριστικοῦ πατριαρχικοῦ ἐγγράφου κατὰ τῶν χλεφτῶν τῆς
Πελοποννήσου τὸ 1805). Σημαντικὸ γεγονὸς τῆς περιόδου αὐτῆς ἦταν ἡ κατα-
δίωξις τῶν χλεφτῶν καὶ ἡ καταστροφή τους (1801-1806) μὲ αἰχμὴ τὸν πατριαρ-
χικὸ ἀφορισμὸ τοῦ 1805. Ἡ περίοδος αὐτὴ συμπίπτει χρονικὰ μὲ τὴν πρώτη πα-
τριαρχεία τοῦ Καλλίνικου Ε΄. Καὶ διαθάξοντας μὲ προσοχη τὸν ἀφορισμὸ δια-
πιστώνουµε, πὼς δὲν εἶναι τὸ πρῶτο του ἔγγραφο ἐναντίον τῶν κλεφτῶν.
Ὃ πατριάρχης στὸ παραπάνω ἔγγραφο ὑπενθυμίζει στὸν ἐπίσχοπο Δημητσά-
νας, ὅτι ὁ σουλτᾶνος ἔχει στείλει πολλὲς διαταγές, γιὰ νὰ περισταλῇ ἡ δρᾶσις
τῶν κλεφτῶν, καὶ συνεχίζει: «Πολλὰς φορὰς καὶ ἡμεῖς μὲ ὑψηλὴν προσκυνητὴν
προσταγὴν ἐγράψαμεν καὶ εἰς τὴν ἀρχιερωσύνην σου καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς συ-
ναδέλφους ἀρχιερεῖς τοῦ Μωρέως καὶ εἰς ἄλλους κατὰ τόπους προεστῶτας καὶ
ἡγουμένους, ὁποῦ εἶναι τοῦ κλήρου καὶ τῆς τάξεώς μας. Καθὼς ὁμοίως ἐγρά-
ψαμεν καὶ εἰς τοὺς κοτζαμπασίδες, δημογέροντας προεστῶτας καὶ λοιποὺς κα-
τοικοῦντας εἰς τὸν Μωρέα φανερώνοντας εἰς ὅλους τους πατρικῶς καὶ ἐκκλη-
σιαστικῶς τὰ πρέποντα εἰς ἐσᾶς καὶ τὰ συμφέροντα, παρακινοῦντες σας ὅλους εἰς
τὸ νὰ ἔχετε μεγάλην προσοχὴν, νὰ φυλάττετε ἀπαρασάλευτα ὅσα προστάζεσθε
μὲ κάθε ὁμόνοιαν καὶ μὲ μεγάλην δουλικὴν κλίσιν καὶ νὰ ἐμποδίζετε μὲ κάθε τρό-
πον καὶ μὲ ὅλην σας τὴν δύναμιν κάθε κίνημα, ὁποῦ εἶναι ἐναντίον εἰς τὰς ὄασι-
λικὰς (σουλτανικὰς) προσκυνητὰς προσταγὰς καὶ ὡς αἴτιον κάθε παιδεύσεως
καὶ πικρᾶς τιμωρίας εἰς ἐκείνους ὁποῦ ἀποτολμοῦν νὰ εὐγοῦν ἀπὸ τὰ ὅριά τους».
Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ περὶ «μεγάλης δουλικῆς κλίσεως», ποὺ γράφει ὁ Καλλίνικος Ε΄, πα-
ρατηροῦμε σαφῶς, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ πρῶτον ἀποσταλὲν ἔγγραφο ἐναντίον τῶν
χλεφτῶν. Ἴσως δὲ ἀπ᾽ αὐτὸ τὸ γεγονὸς νὰ παρεσύρθη ὁ ᾿Αμόρόσιος Φραντζῆς,
ποὺ ἔγραψε στὴν Ιστορία του, ὅτι ὁ ἀφορισμὸς ἔγινε τὸ 1804, καὶ ποὺ τὸ υἱοθε-
τεῖ καὶ ἡ ᾿Ιστορία τοῦ Ελληνικοῦ "Εθνους» τῆς «Ἐχδοτικῆς ᾿Αθηνῶν». ᾿Αλλὰ τὴν
περίοδο αὐτὴ συνέδη γενικώτερη καταδίωξις τῶν κλεφτῶν ὄχι μόνον στὴν Πε-
λοπόννησο.
ΟΙ ΚΛΕΦΤΕΣ. Ο Γιάννης Βλαχογιάννης στὸ θιθλἰοτου «Οἱ κλέφτες τοῦ Μω-