ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΑΤΣΙΑΔΡΑΜΗΣ Γυναῖκες διάθαζαν τὸν Δίσχκο τῆς Φαιστοῦ «περιστρέφοντάς» τον μὲ τὰ δύο χέρια [΄Απειρες προσπάθειες καὶ πολλὲς δεκάδες διδλία εἶχαν ὡς ἀντικείμενό τους τν ἀποκρυπτογράφήηση τοῦ «Δίσκου τῆς Φαιστοῦ», ἑνὸς μικροῦ σχεδὸν χυκλικοῦ πήλινου ἀντικειμένου διαμέτρου 0,17 μ., ποὺ δρέθηκε τὸ 1908 σὲ μινωικὸ ἐρείπιο τῆς Φαιστοῦ καὶ φέρει σὲ ἀμφότερες τὶς ὄψεις του σημεῖα γραφῆς ἔντυπα (ὄχι χαραγμένα ἢ ανάγλυφα). "Ολες οἱ προσπά- θειες ἀπέτυχαν καὶ οἱ προταθεῖσες «ἀναγνώσεις» τῆς ἐπιγραφῆς ἀπερρί- Φθησαν. Ὃ «4αυλὸς» εἶχε δημοσιεύσει τὸ 1994 (τεῦχος 156, σ. 9277) ἄρθρο τοῦ συ- νεργάτη του κ. Κ. Ψυχογιοῦ, ποὺ δὲν εἶχε στόχο του τὴν ἀποκρυπτογρά- Φηση ἀλλὰ τὴν λεπτομερειακἠ µελέτη τῶν συμδόλων τοῦ ἀίσκου καὶ τῆς διατάξεώς τους πάνω στὸ ἀντικείμενο, ἡ ὁποία, ὅπως ἀπεδείχθη, σχετίζε- ται μὲ τὸ μινωικὸ ἡμερολόγιο. “Ομοίως ἡ ἔρευνα τοῦ συνεργάτη µας κ. Β. Κατσιαδράμη ποὺ ἀκολουθεῖ -- ὁποία ἀποτελεῖ µέρος μεγάλης ἀνέκδοτης ἐργασίας του σχετικῆς μὲ τὸν 4.Φ.-- δὲν ἔχει ὡς ἀντικείμενό τῆς τὴν ἀποκρυπτογράφηση ἀλλὰ τὴν λε- πτομερειακὴ διερεύνήση καὶ περιγραφὴ τοῦ ἀντικειμένου καὶ τῶν σημεί- ων τῆς ἐπιγραφῆς. Τὰ πορίσματα τῆς ἔρευνας, ποὺ δημοσιεύονται παρα- κάτω, εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐνδιαφέροντα, διότι ἐντοπίζουν καὶ περιορίζουν τὸ πρόθληµα, ἀλλὰ καὶ ἀποχλείουν αὐθαίρετες ἢ ἀνεύθυνες προτάσεις, σ᾽ ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ περιεχόµενο τῆς ἐπιγραφῆς.) Ἢ φορὰ ἀναγνώσεως τοῦ κειμένου τοῦ Δίσκου τῆς Φαιστοῦ, ὡς εἶναι εὐρύτε- ρα παραδεκτόν, εἶναι κατὰ τὴν κίνηση τῶν δεικτῶν τοῦ ὠρολογίου καὶ ἀρχίζει ἐκ τῆς περιφερείας, ὅπου ἡ ἀρχὴ τοῦ κειμένου κάθε πλευρᾶς σηματοδοτεῖται μὲ λιγες χουχχίδες, κατευθυνόμενη πρὸς τὸ κέντρο τοῦ Δίσκου. Ἡ µελέτη τῆς μορφῆς τῶν σπειρῶν καὶ συγκεκριµένα ἐκείνη τῆς πλευρᾶς Α ἀποδεικνύει τὸν διαθέσιμο καὶ περιωρισμένο χῶρο τοῦ γραφέως τόσο γιὰ τὴν γραφὴ τοῦ κειμέ- νου ὅσο καὶ γιὰ τὴν χάραξη τῆς σπείρας. ᾿Αποτελεῖ δὲ εὔλογον ἐρώτημα -καὶ ὑπάρχει σχετικὴ διάχυτη ἀπορία στοὺς ἐρευνητὲς-- ἣ ἐμμονὴ τοῦ γραφέως στὸ συ- γκεκχριμένο μέγεθος τοῦ Δ.Φ. Εὐκόλως μπορεῖ νὰ ὑπολογισθῇ, ὅτι ἕνας ἐλαφρῶς μεγαλύτερος δίσκος κατὰ 10 μόλις χιλιοστὰ θὰ εἶχε ἀπαλείψει τελείως τὰ προ- ὀλήματα χώρου καὶ χαράξεως τῶν σπειρῶν τῆς πλευρᾶς Α. “Ὅμως αὐτὸ δὲν ἔγι- νε. Ἑπομένως προλύπτει τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ γραφεὺς συνειδητὰ δὲν κατε- σχεύασε μεγαλύτερο τὸν Δ.Φ. καὶ ἑπομένως, ἀφοῦ ἤδη γιὰ τὴν πλευρὰν Α διε-