ΣΠΥΡΟΣ ΝΟΝΙΚΑΣ Μαζοποίηση καὶ Οἰκονομισμός: Οἱ δύο πληγὲς τοῦ σύγχρονου πολιτισμοῦ ̓Αναρωτιέμαι, ἄν τὴν ἐποχὴ ποὺ ἄρχισε ἡ «βιομηχανικὴ ἐπανάσταση», ποὺ μέσω τῆς διαδικασίας τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ὁδήγησε στὸ σημερινὸ ψυχολογικὸ ἀδιέξοδο, οἱ τότε ἄνθρωποι εἶχαν ὑπόψη τους τὸ τίμημα τοῦ ᾱχαλίνωτου οἰκονομισμοῦ ποὺ θὰ πλήρωναν καὶ ἄν στὴν περίπτωση αὐτὴ θὰ ἔκαναν τὴν ἐπιλογὴ ποὺ ἔκαναν ἤ θὰ ἔβαζαν ὅρους. Γιατὶ τὸ τίμημα τῆς εὐημερίας ἦταν ὄχι μόνο ἀκριβὸ ἀλλὰ καὶ ὀδυνηρό. Πληρώθηκε καὶ πληρώνεται μὲ ἀπώλεια ἐλευθερίας. Καὶ εἶναι πράγματι τραγικὸ δίλημμα ἡ βελτίωση τῶν οἱκονομικῶν ὅρων ζωῆς νὰ πληρώνεται μὸ ἀπώλεια ἐλευθερίας καὶ πολλὰ ἄλλα μαζί. Ὅμως, τί ἀκριβῶς εἶναι ἐκεῖνο ποὺ τελικὰ στραγγαλίζει καὶ ἐξουθενώνει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς οἰκονομικῆς ἀνάπτυξης, δηλαδὴ τί φταίει, ὥστε κανεὶς νὰ μὴν εἶναι εὐχαριστημένος, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπολαμβάνουμε ἕνα οἰκονομικὸ ἐπίπεδο ζωῆς ἄνευ προηγουμένου στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας; Τὸ περίεργο εἶναι, ὅτι, ἐνῶ ὅλοι χλευάζουμε τὴν καταναλωτική μας κοινωνία, ᾱναπόσπαστο μέρος τῆς ὁποίας εἶναι ὁ καθεὶς ἐξ ἡμῶν, οὐδεὶς εἶναι διατεθειμένος νὰ ἐγκαταλείψει τὶς ἀνέσεις του καὶ νὰ γυρίσει στὸν ἀγροδίαιτο βίο τῆς οἰκιακῆς οἰκονομίας, τῆς αὐτάρκειας, ποὺ περιγράφεται ἀπὸ τὸν ̓Αριστοτέλη ἤ καὶ ἀπὸ τὸ 'Ἡσίοδο ἀκόμη στὸ σοφὸ ἐγχειρίδιό του « Ἔργα καὶ Ημέρα». Ἢ ἀπάντηση στὸ τί φταίει σήμερα, ἔχει αἰτίες ποὺ ξεκινᾶνε ἀπὸ τά βάθη τῶν αἰώνων: καὶ χρειάστηκε ὁ οἰκονομισμὸς τῆς ἐποχῆς μας, μὲ τὸ εἰδικό βάρος ποὺ κουβαλάει, γιὰ νὰ ὁλοκληρωθοῦν οἱ παράμετρες τοῦ ἀδιεξόδου καὶ νὰ δώσουν τὸ συνολικὸ ἀποτέλεσμα, ποὺ κοινὸ παρονομαστὴ ἔχει τὸ ᾱπάνθρωπο τέρας ποὺ φέρει τὸ ὄνομα: Μαζοποίηση. Μιὰ ἔννοια ὄχι μόνο ἀνύπαρκτη στὰ πλαίσια τῆς ἑλληνικότητας, ἀλλὰ καὶ διαμετρικὰ ἀντίθετη. Γιατί, ἄν κάτι μᾶς δίδαξε ἡ ἑλληνικότητα καὶ τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα, εἶναι ἡ ἆκεραίωση τοῦ ἀτόμου, ἐπὶ αὐθυπάρκτου βάσεως, σὲ πλαίσια ἐλεύθερης συνεργασίας στὴν κοινωνία καὶ ἡ ἀπόρριψη κάθε ἔννοιας ὀχλοποίησης καὶ κοπαδοποίησης τοῦ ἀνθρώπου. Γιατὶ ἡ μαζοποίηση μοιραίως μάχεται τὶς ἀχρονικὲς καὶ αἰώνιες ἀξίες τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀλήθειας, κάτω ἀπὸ δογματικοὺς καὶ ἐξουσιαστικοὺς μανδύες πάσης φύσεως (θρησκευτικούς, πολιτικούς, πολιτιστικούς, οἰκονομικούς, κομματικούς κλπ.). Ἔτσι στὸ φαῦλο κύκλο: δόγμα-ἐξουσία-οἰκονομικὴ μαζοποίηση-ἀνάπτυξη-οἰκονομισμὸςἀνελευθερία-άναλήθεια, χαλκεύτηκαν τὰ δεσμὰ τοῦ σημερινοῦ ὑλικοπνευματικοῦ ἀδιεξόδου τοῦ ἀνθρώπου. ̓Αλλὰ ἄς δοῦμε πιὸ ἀναλυτικὰ τοὺς συντελεστὲς τῆς μαζοποίησης στὴν ἐξέλιξη καὶ διαδικασία τῆς ἱστορίας. "Αν ἐξαιρέσουμε τὸ ἀρχαῖο ἑλληνικὸ Πάνθεο, ποὺ στηριζότανε στὴν ἐλευθερία, καὶ ὅπου οἱ σχέσεις ἀνθρώπουθεῶν δὲν κυριαρχοῦνταν ἀπὸ δογματικὲς «ἀποκαλύψεις» καὶ ἀνεξιχνίαστα μυστήρια μὲ ἀπαγορευμένη τὴν ἔρευνα πρὸς ἀνεύρεση τῆς ἀλήθειας, ὅλες οἱ ἄλλες θρησκεῖες ποὺ διαδέχτηκαν τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ λατρεία ἦσαν καὶ εἷναι δογματικὲς καὶ μοιραίως ἐξουσιαστικές. Οἱ θρησκεῖες αὐτές, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τυχὸν τελετουργικές, κοσμοθεωρητικὲς καὶ δογματικὲς διαφορές, συν-