ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

195ΜΑΡΤΙΟΣ 1998

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 12147 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
70 ἀπό 81
Πηγή κειμένου
ψηφιακό κείμενο τοῦ PDF
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Χριστιανισμός και Φιλοσοφία — ΔΕΠΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ
    ἀρχή: σελ. 12147 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 195

Κείμενο φύλλου

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ KAI ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ (Τί θὰ ἔλεγαν οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες φιλόσοφοι, ἂν ζοῦσαν πέντε - δέκα αἰῶνες ἀργότερα) Εἶναι γνωστό, πὼς Ἑλληνισμὸς καὶ Χριστιανισμὸς ὑπῆρξαν δύο διαφορετικὰ ρεύματα στὴν Παγκόσμια Ἱστορία, ποὺ δὲν γεννήθηκαν ταυτόχρονα. Ὁ Ἑλληνισμός, ποὺ ὁ πυρῆνας του εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ Φιλοσοφία, ἀναπτύχθηκε αἰῶνες πρίν. Οὔτε ὁ Παρμενίδης ἢ ὁ Ἡράκλειτος, οὔτε ὁ Δημόκριτος καὶ οἱ μεγάλοι Σοφιστές, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὁ Σωκράτης, ὁ Πλάτων ἢ ὁ Ἀριστοτέλης ἐκφράσθηκαν ποτὲ πάνω στὸ χριστιανικὸ φαινόμενο. Παρακάτω γίνεται προσπάθεια νὰ στοιχειοθετηθῇ μὲ βάση τὶς ἀρχές της, ποιά θὰ ἦταν ἡ ἀντίδραση τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Φιλοσοφίας στὴ διείσδυση τοῦ Χριστιανισμοῦ... Ἂν βέβαια αὐτὸς εἶχε προηγηθῆ ἢ ἐμφανιζόταν παράλληλα. 1) Ἡ ἀπὸ τὸ τίποτα (ex nihilo) δημιουργία τοῦ Κόσμου Κατὰ τὸν Ἀριστοτέλη θεὸς - δημιουργὸς τοῦ Κόσμου δὲν ὑπάρχει. Ὁ Κόσμος ὑπῆρχε πάντα καὶ σὰν ὕλη καὶ σὰν λειτουργία. Μπορεῖ νὰ ὑπῆρξε ἄλλοτε θεός, ἀλλὰ μόνο στὴν περίπτωση ποὺ τυχὸν κάτι ἔβαλε σὲ κίνηση τὴν ἐγκαταστημένη ἀνέκαθεν μηχανὴ τοῦ Κόσμου, ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἦταν ἀκίνητη. Κι αὐτὸ ἴσαμε νὰ πάρῃ ἐμπρός. Τότε αὐτὸ τὸ κάτι θὰ ἦταν «τὸ πρῶτον κινοῦν ἀκίνητον, ποὺ μερικοὶ τὸ ὀνομάζουν Θεό». Ὑπόθεση δηλαδὴ ἑνὸς δευτερόλεπτου. Μετὰ ὁ «θεὸς» χάθηκε. Κατὰ τὸν Πλάτωνα μόνο τὸ μισὸ τοῦ Κόσμου εἶναι ὁ «Θεός». Δηλαδὴ τὸ σχέδιο, ἡ παγκόσμια τάξη. Ἡ ἁρμονία τοῦ Σύμπαντος κάτω ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ Ἀγαθοῦ· ἀπ’ ὅπου ἐκπορεύονται καὶ τὰ πρότυπα τῶν πραγμάτων: οἱ ἀφηρημένες ἔννοιες (ἰδέες) καὶ οἱ συνδυασμοί, ποὺ τὰ ἐκφράζουν. Τὸ ὑπόλοιπο, ποὺ μένει, εἶναι ἡ ἄμορφη ὕλη, τὸ χάος καὶ τὸ ἄτακτο, ποὺ βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὴ δικαιοδοσία τοῦ Θεοῦ καὶ ποὺ διχάζει τὴν ὕπαρξη. Στὸν Παρμενίδη, τὸν Ἡράκλειτο καὶ τὸν Δημόκριτο δημιουργὸς θεὸς δὲν ὑπάρχει καὶ δὲν ὑπῆρξε ποτέ· γιὰ τὸν ἁπλούστατο λόγο ὅτι τὸ Σύμπαν ὑπῆρχε ἀνέκαθεν καὶ κατὰ συνέπεια δὲν χρειάστηκε κανένας θεός, γιὰ νὰ τὸ φτειάξῃ. Πρέπει δὲ νὰ προστεθῇ καὶ γενικώτερα, ὅτι ὁ βαθύτερος, ὁ γενεσιουργὸς λόγος τῆς ἐμφάνισης καὶ ἀνάπτυξης τῆς Φιλοσοφίας, αὐτοῦ τοῦ πρωτότυπου ἱστορικοῦ φαινομένου, ποὺ γεννήθηκε καὶ πῆρε ὅλη του τὴν ἀνάπτυξη στὴν Ἑλλάδα, ἦταν ἀκριβῶς ὁ πόλεμος ἐναντίον τῶν διαφόρων θρησκειῶν καὶ προλήψεων. Γιὰ τοῦτο καὶ ὅλοι σχεδὸν οἱ φιλόσοφοι καταδιώχθηκαν ἐπίμονα στὴν ἐποχή τους. 2) Ἡ ἀνεξήγητη παρουσία τοῦ Κακοῦ στὸν Κόσμο Ὁ προγενέστερος καὶ πάνω ἀπὸ τὸν Κόσμο θεός, ὁ «δημιουργός» του (ὁ «ποιητὴς οὐρανοῦ καὶ γῆς»), πρέπει νὰ εἶναι μαζὺ καὶ ὑπεύθυνος κάθε κακοῦ, ἀφοῦ ὁ Κόσμος δὲν εἶναι μὲ κανένα τρόπο τέλειος. Κανένας δὲν ἀμφιβάλλει, ὅτι εἶναι σὲ πολὺ μεγάλο βαθμὸ ἄσχημος, ἐλαττωματικός, ἀσυμπλήρωτος. Καὶ χωρὶς φανερὸ σκοπό. Ὑπάρχουν λοιμοί, λιμοί, καταποντισμοί, σεισμοί, θύελλες, τρικυμίες, πλημμύρες, ξηρασίες· ἀτομικές, ὁμαδικές, ταξικὲς καὶ ἐθνικὲς συγκρούσεις· πόνος, ἀρρώστιες, ἀσθένειες, ἀναπηρίες,κακοσυνταίριασμα στὰ ζευγάρια, χωρισμοὶ φίλων, σφάλματα, στενοχώριες, ἐγκλήματα, καταδιώξεις καὶ φόβοι (πραγματικοὶ καὶ φανταστικοί)· ὑπερόπλα, ἐξάντληση τοῦ ἐδάφους καὶ τῶν πηγῶν ἐνέργειας, ὑπερπληθυσμός· καὶ πάνω ἀπ’ ὅλα μία ἕτοιμη καταδίκη σὲ θάνατο γιὰ τὸν καθένα ἀπὸ ἐμᾶς μὲ ἀπόφαση βγαλμένη τὴν ἴδια τὴν ὥρα τῆς γέννησής μας. Μοιάζουμε ἔτσι σὰν ἀρνιά, ποὺ θὰ πᾶνε ὁπωσδήποτε ἀπὸ μαχαίρι. Ἀπέναντι σ’ αὐτὴ τὴν πραγματικότητα ἡ λογικὴ καὶ ἡ θεωρία λέει, ὅτι ὁ θεὸς ἢ εἶναι μικτὸς (καλὸς καὶ κακὸς μαζὺ) ἢ ὅτι τὸν μοιράζεται τὸν Κόσμο μαζὺ μ’ ἕναν ἰσοδύναμο Θεὸ τοῦ Κακοῦ,ποὺ εἶναι συνδημιουργὸς
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →