ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
196ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Διονυσιακόν πνεύμα — ΚΟΥΚΟΒΙΣΤΑΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
Κείμενο φύλλου
12212
ΔΑΥΛΟΣ/196, Ἀπρίλιος 1998
Μωσαϊκὸν δάπεδον εἰκονίζον τὴν κεφαλὴν τοῦ Διονύσου εἰς τὸ κέντρον διακοσμητικοῦ σχεδίου
μεταφερθὲν ἐκ τῆς ἀρχαίας Κορίνθου ἀπόκειται εἰς τὸ Μουσεῖον Κορίνθου. Ἡ δημοσιευομένη
ἐδῶ εἰκὼν τοῦ δαπέδου ἐλήφθη ἀπὸ τὸ βιβλίον τοῦ N. Παπαχατζῆ «Ἀρχαία Κόρινθος»,
σελ. 87. Τὸ μωσαϊκὸν εὑρέθη εἰς αἴθουσαν ἐπαύλεως. Ἡ ἀκριβὴς χρονολογία τῆς κατασκευῆς
τῆς ἐπαύλεως δὲν εἶναι γνωστή, ἀνάγεται ὅμως εἰς τοὺς ρωμαϊκοὺς χρόνους. Δυστυχῶς δὲν
ἐστάθη δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν περισσότερα ἀρχαιολογικὰ στοιχεῖα. Διὰ τῆς παρούσης ἐρεύνης
ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ σχέδιον δὲν εἶναι διακοσμητικόν, ἀλλὰ φέρει ἀποτυπωμένας θεολογικὰς
καὶ πλανητικὰς γνώσεις.
Ἡ Θεολογία εἰς τὸ σχέδιον
Τὸ σχέδιον ὁριοθετεῖται ἀπὸ ἕνα
τετράγωνον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου σχηματίζονται
τρεῖς εὐδιάκριτοι κύκλοι.
Κεφαλὴ
Διονύσου
Ὁ μὲν κύκλος συμβολίζει τὸ θεῖον,
τὸ δὲ τετράγωνον τὴν μορφοποιηΚύκλος
μένην ὕλην τῶν 4 ὀντολογικῶν στοιΠερσεφόνης/
Διὸς
χείων (γῆ, ὕδωρ, ἀήρ, πῦρ) συμφώνως
πρὸς τὴν ἀρχαιοελληνικὴν
Κύκλος
ὀντολογικὴν σκέψιν.
Σεμέλης/Διὸς
Οἱ τρεῖς κύκλοι δηλοῦν τὴν τριφυῆ
φύσιν τοῦ Διονύσου (Σχ. 2):
«ὄργιον ἄρρητον, τριφυές, κρύφιον
Διὸς ἔρνος...» [σὺ εἶσαι μυστήριον
ἀπερίγραπτον,
μὲ τρεῖς φύσεις, κρυφὸ βλαστάρι τοῦ
Σχέδ. 2.
Διός...]. (Ὀρφικὸς Ὕμνος Τριετηρικοῦ,
στ. 5).
Εἰς τὸ κέντρον τοῦ πρώτου κύκλου εἶναι τοποθετημένη ἡ κεφαλὴ τοῦ Διονύσου. Εἶναι ὁ Διό-
Διονυσιακὸν πνεῦμα
Ὁ «ρασιοναλισμός», ποὺ ἐπέβαλε ὁ Εὐρωπαϊκὸς Διαφωτισμὸς τοῦ 17ου καὶ 18ου
αἰῶνος, ὡδήγησε σ’ ἕναν ἄκρατον ὠφελιμισμό, ποὺ στερεῖ ὅμως ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο τὴ
χαρὰ ν’ ἀπολαμβάνῃ τὰ «μὴ ὠφέλιμα» καὶ νὰ διαταράσσεται ἔτσι ἡ ψυχική του ἰσορροπία.
Ἡ Ἀναγέννησις δὲν ἦταν οὐσίᾳ ἀναγέννησις, ἀφοῦ δὲν κατέληξε στὴν ἐξισορρόπησιν
τῶν ἀνθρώπινων λειτουργιῶν. Δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸν ἀνθρωπισμὸν (οὑμανισμὸν)
ὁ ἀκρωτηριασμὸς τῆς ἀνθρώπινης φύσεως. Ὁ μεσαίωνας δὲν εἶχε μόνο αἴτιο
τὸν κατατρεγμὸ τῆς ἐπιστήμης. Ὁ κατατρεγμὸς ἐν μέρει (ὅσον ἐξυπηρετεῖ τοὺς ἐξουσιαστὲς)
ἤρθη, οἱ ἐπιστῆμες προοδεύουν· ὅμως ἡ ψυχὴ παραμένει ἀκόμα δέσμια ἑνὸς
πλέγματος ἀπαγορεύσεων, ποὺ ἑδράζονται εἴτε στὸν ὠφελιμισμὸ εἴτε στὴν χριστιανικὴ
ἠθική, ποὺ εἶναι κι αὐτὴ μὲ τὴν σειράν της ἕνα ἄλλο εἶδος ὠφελιμισμοῦ· μάλιστα
πολὺ σκληρότερου, ἀφοῦ τὸ ὠφέλιμον πλέον εἶναι ἡ ἀπαίτησις τῆς πλήρους ὑποταγῆς
τῆς ψυχῆς σὲ μία ἐξωκοσμικὴ ἠθική, ποὺ διαστρέφει καὶ ἀκρωτηριάζει τὴν
φύσιν της. Ἔχουν παρέλθει χιλιάδες χρόνια, ποὺ ἡ ψυχὴ ἔχει παύσει νὰ καταδύεται
στὸ ἐσωτερικό της. Αἰῶνες ἔχουν παρέλθει, ποὺ ἡ ψυχὴ δὲν ἔχει φθάσει στὸν Ἅδη,
τόπο αἰώνιας κατοικίας της καὶ ἀναλήψεώς της. Καὶ ὁ κάτω κόσμος εἶναι ὁ κόσμος