ΕΘΝΙΚΑ Ἐναλλακτικὲς θεοκρατίες Ἀφορμὴ γιὰ τὴν συγγραφὴ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου στάθηκε ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ σὲρ Richard Livingstone «Ἑλληνικὰ ἰδανικὰ καὶ σύγχρονη ζωή». Μέσα στὰ πολλὰ θέματα ποὺ πραγματεύεται ὁ συγγραφέας σ’ αὐτὸ τὸ βιβλίο, θέματα ποὺ ἀφοροῦν στὸν Ἑλληνικὸ Πολιτισμὸ καὶ κοσμοθεωρία, εἶναι ἡ σύγκριση δύο κόσμων, τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ τοῦ Ἑβραϊκοῦ. Σχετικὰ γράφει: «Γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ πρόβλημα τῆς ζωῆς, οἱ δύο κόσμοι ξεκινοῦν ἀπὸ δύο ἐντελῶς ἀντίθετα σημεῖα. Ἡ Ἑλλὰς ξεκινᾷ ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη ἄκρη. Γιὰ νὰ διαμορφώσῃ τὸ ἠθικό του σύστημα, ὁ Πλάτων ἀρχίζει μὲ τὴν ἀνθρώπινη ψυχολογία, ὁ Ἀριστοτέλης ξεκινᾷ ἀπὸ τὴν ἰδέα τοῦ ἀγαθοῦ μέσα στὴν ἀνθρωπότητα. Προχωροῦν ἀπὸ τὸ ὁρατὸ πρὸς τὸ ἀόρατο. Ἡ Παλαιστίνη ἀρχίζει ἀπὸ τὴν ἄλλη ἄκρη καὶ ἀρχίζει ἀπὸ τὸν Θεό, γιὰ νὰ καταλήξῃ στὸν ἄνθρωπο. Ἐπιφανειακὰ τὰ συμπεράσματα φαίνονται τὰ ἴδια. Οἱ Ἕλληνες ξεκινῶντας ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο εὑρίσκουν τὸν Θεό... Ἡ Βίβλος ἔχει ἄλλη στάση. Γιὰ τὸν Ἕλληνα ὁ Θεὸς εἶναι τὸ συμπέρασμα, γιὰ τὸν Ἑβραῖο ἡ μείζων πρότασις. Γι’ αὐτὸ ἀλλοῦ βάζει τὸ βάρος ἡ Ἑλλὰς κι ἀλλοῦ ἡ Παλαιστίνη. Τὸ πραγματικὸ ἀντικείμενο τῆς ἑλληνικῆς φιλοσοφίας εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Ὑπάρχει καὶ ὁ Θεός, μία μακρυνὴ καὶ μυστηριώδης ὕπαρξις στὸ βάθος τῆς σκηνῆς, ἀλλὰ στὸ προσκήνιο οἱ θεαταὶ βλέπουν νὰ κυριαρχῇ μία πιὸ ἀδύνατη ἀλλὰ πιὸ γνώριμη μορφή... Ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος τὸ κύριο πρόσωπο τῆς Βίβλου εἶναι ὄχι ὁ ἄνθρωπος ἀλλὰ ὁ Θεός, καὶ κάθε σελὶς τὸ δείχνει... Συλλογίζεται καὶ ὁ Ἑβραῖος τὴν θάλασσα καὶ τὴν γῆ, ἀλλὰ μία μορφὴ τὰ ἐπισκιάζει ὅλα: ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, ὁ μεταστρέφων τὴν θάλασσαν εἰς ξηράν. Κάθε τι φέρνει αὐτὴν τὴν μορφὴ στὰ μάτια τοῦ Ἑβραίου. Βλέπει τοὺς οὐρανοὺς καὶ οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ. Τὰ σύννεφα περνοῦν καὶ εἶναι ἡ κόνις τῶν ποδῶν αὐτοῦ». Καὶ ὄντως, ὅπως ἀκριβῶς τὰ περιγράφει ὁ σπουδαῖος αὐτὸς Ἄγγλος ἐπιστήμων, ἔχουν τὰ πράγματα. Καὶ εἶναι σήμερα ἴσως περισσότερο ἀπὸ ποτὲ ἐπίκαιρο τὸ θέμα. Ὁδεύουμε σὲ μία ἀνθρωποκεντρικὴ κοινωνία ἢ σὲ μία θεοκρατικὴ κατ’ ἐπίφασιν κοινωνία; Εἶναι ὁ ἄνθρωπος τὸ κέντρο τῶν ἀναζητήσεών μας ἢ ὁ ἀόρατος θεός, ποὺ ἐξουσιάζει τὶς συνειδήσεις μας ἀκόμα καὶ μετὰ τὸν θάνατό μας; Εἴμαστε καὶ ζοῦμε σὰν Ἕλληνες τελικά, ἢ μήπως μεταφέρουμε δογματικὲς θεοκρατικὲς μνῆμες ἐξουσιασμοῦ στὰ κύτταρά μας, χωρὶς νὰ μποροῦμε νὰ τὶς ἀπορρίψουμε; Ὅλα αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα δὲν θὰ εἶχε τόσο μεγάλη σημασία πρὶν ἀπὸ κάποια χρόνια νὰ ἀπαντηθοῦν, ἀκριβῶς γιατὶ οἱ καταστάσεις δὲν εἶχαν