ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
196ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Επιστήμες και τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων: Αναφορές της "Θεογονίας", του Ομήρου, του Ηροδότου — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Κείμενο φύλλου
Ἐπιστῆμες καὶ τεχνολογία τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων:
Ἀναφορὲς τῆς «Θεογονίας», τοῦ Ὁμήρου, τοῦ Ἡροδότου
Ἡ ἄποψις ὅτι «οἱ πρὸ τῆς νῦν γενέσεως» Ἕλληνες εἶχον ἀναπτύξει πολιτισμόν,
καὶ μάλιστα πολὺ ὑψηλόν, κερδίζει ἔδαφος ὁσημέραι. Μελετῶντας κανεὶς
τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες συγγραφεῖς, ποὺ πραγματεύονται περὶ τῶν Μυθικῶν
χρόνων, παρατηρεῖ ὅτι ὅλοι σχεδὸν συμφωνοῦν κατὰ τὸν ἄλφα ἢ βῆτα τρόπον,
πὼς πρὶν ἀπ’ τὸν μεγάλο κατακλυσμὸ (τοῦ Ὠγύγου) ὑπῆρξε μέγας πολιτισμός,
ποὺ γεννήθηκε καὶ ἀναπτύχθηκε στὴν Ἑλλάδα, ἐπεκτάθηκε δὲ σ’ ὅλον τὸν κόσμο
ἀπὸ τοὺς Διονύσους, Ἡρακλεῖς, Περσεῖς καὶ λοιποὺς διογενεῖς ἥρωες - σοφούς.
Στὸν πολιτισμὸ αὐτὸ ἀναφέρονται οἱ διάλογοι «Τίμαιος» καὶ «Κριτίας»
τοῦ Πλάτωνος, σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖο οἱ Ἀθηναῖοι, κάνοντας χρῆσιν ὅπλων
ὑψίστης τεχνολογίας, κατενίκησαν τοὺς ὑβριστὲς τῆς ἐλευθερίας Ἄτλαντες καταδιώξαντές
τους μέχρι τὴν πατρίδα τους Ἀτλαντίδα, ἡ ὁποία μετὰ ἀπὸ λίγο
κατεποντίσθη γιὰ ἄγνωστους λόγους σὲ μᾶς.
Ὁ Ἡρόδοτος, ὁ ἱστορικὸς τῶν Περσικῶν, περιγράφοντας μιὰν ἀνάλογη κατάστασι
– διότι καὶ οἱ Μῆδοι ἦσαν ὑβριστὲς τῆς ἐλευθερίας – ἀναφέρει τὴν
χρῆσιν (ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς τοῦ Μαντείου τοῦ ἐν Δελφοῖς, ποὺ ἀναφέρεται
στὸ ἄνω δημοσιευόμενον ἄρθρο του κ. N. Ἀσπιώτη) ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς τοῦ ἱεροῦ
τῆς Ἐλευσῖνος παρομοίων ὅπλων ὑψηλῆς τεχνολογίας. Βέβαια τὰ ὅπλα αὐτὰ
δὲν ἀνῆκαν στὸν πολιτισμὸ τῆς Ἀρχαϊκῆς ἐποχῆς οὔτε στοὺς Ἕλληνες τῆς
Κλασσικῆς ἐποχῆς, ποὺ μόλις τότε ἀνέτελλε· ἦσαν παλαιὲς ἐφευρέσεις καὶ συμπεριελαμβάνοντο
μεταξύ τῶν ἀπορρήτων, τὰ ὁποῖα κατ’ οὐδένα τρόπον ἐκοινοποιοῦντο
στοὺς κοινοὺς θνητοὺς ἢ μὴ μυημένους, κάτι ποὺ γίνεται σαφὲς
καὶ ἀπὸ τὸν Ἡρόδοτο καὶ ἀπὸ τὸν Αἰσχύλο. Οἱ περιστάσεις ὡστόσο τά ’φεραν
ἔτσι τὰ πράγματα, ὥστε πολλοὶ ἀπὸ τοὺς τελευταίους νὰ λάβουν πεῖρα καὶ νὰ
τὰ ἐξιστορήσουν ἐμμέσως ἢ ἄμεσα στὸν ἱστορικό, ὁ ὁποῖος μᾶς τὰ μεταφέρει.
«Ἱστορία» H´ 65:
Ἀφοῦ οἱ Πέρσες πυρπόλησαν τὴν Ἀθήνα, δενδροτομοῦσαν τὴν Ἀττική, πού
’χε ἐρημώσει. Κοντὰ στὸ Ἱερὸν τῆς Ἐλευσῖνος, στὸ Θριάσιον πεδίον, περιφέρονταν
ὁ Δικαῖος τοῦ Θεοδύκους (Ἀθηναῖος, μύστης τῶν Μικρῶν πιθανῶς
Ἐλευσινίων) καὶ ὁ γνωστὸς Δημάρατος (ἐντελῶς ἀδαὴς τῶν Μυστηρίων), ποὺ
ἔγιναν μάρτυρες τῶν παρακάτω:
«...Εἰς τὸ Θριάσιον πεδίον εἶδαν κονιορτὸν ἐρχόμενον ἀπ’ τὴν Ἐλευσῖνα, σὰν
νὰ βάδιζαν 30.000 ἄνθρωποι. Ἐνῷ αὐτοὶ θαύμαζαν γιὰ τὸν κονιορτόν,... ἄκουσαν
μία φωνή, ποὺ ἔμοιαζε μ’ ἐκείνην τοῦ μυστικοῦ Ἰάκχου. Ὁ Δημάρατος,
ἀνίδεος τῶν Ἐλευσινίων Μυστηρίων, ρώτησε τὸν Δικαῖο τί νά ’ναι αὐτὸ ποὺ
φωνάζει, κι ἐκεῖνος τοῦ εἶπε: “Δημάρατε, εἶν’ ἀδύνατο νὰ μὴν ἀκολουθήσῃ κάποια
μεγάλη βλάβη στὸ στράτευμα τοῦ Ξέρξου· διότι, ἀφοῦ ἡ Ἀττικὴ εἶναι
ἔρημη, δὲν μένει ἀμφιβολία, ὅτι αὐτὸ ποὺ φωνάζει εἶναι κάτι τὸ θεῖον. Καὶ ἐὰν
ὁ κονιορτὸς πέσῃ στὴν Πελοπόννησο, ὁ στρατὸς τοῦ Ξέρξου καὶ ὁ ἴδιος κινδυ-