ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
197ΜΑΙΟΣ 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Δεν μπορεί να ύπαρξη χριστιανική θεολογία χωρίς την Ελληνική Γλώσσα — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΩΜΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ Χριστιανικὴ
Θεολογία χωρὶς τὴν Ἑλληνικὴ Γλῶσσα
Τὸ θρησκευτικό, τὸ ἐκκλησιαστικὸ καὶ γενικὰ τὸ θεολογικὸ λεξιλόγιο ὅλων τῶν εὐρω-
παϊκῶν γλωσσῶν εἶναι στηριγμένο στὸ σύνολό του στὴν Ἑλληνικὴ γλῶσσα. Τὰ πρῶτα με-
ταχριστιανικὰ χρόνια εἶναι ἕνας καθοριστικὸς σταθμός, ὅπου φαίνεται ὁλοκάθαρα, ὅτι ὁ
Εὐρωπαϊκὸς λόγος ἐμπλουτίσθηκε πλουσιοπάροχα ἀπὸ τὴ διείσδυση τῆς Ἑλληνικῆς γλώσ-
σας στὴ Λατινικὴ καὶ ἔτσι ἐμπλουτίσθηκαν οἱ εὐρωπαϊκὲς γλῶσσες στὴν ἐξέλιξή τους σὲ πο-
λιτισμένες ἀλλὰ καὶ πλούσιες γλῶσσες τοῦ κόσμου.
Ἡ διδασκαλία περὶ Θεοῦ καὶ γενικὰ ἡ ἐπιστήμη τῆς ἀνθρώπινης θρησκείας, αὐτὸ ποὺ μὲ
μία ἑλληνικὴ λέξη ὀνομάζουμε Θεολογία, δὲν θὰ μποροῦσε νὰ λέγεται ἐπιστήμη, ἐὰν δὲν εἶχε
ὡς σταθερὴ βάση τὴν Ἑλληνικὴ γλῶσσα. Ὅλοι οἱ κλάδοι τῆς Θεολογίας στηρίζονται γερὰ
στὴν Ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ συνυπάρχουν στὸ οἰκοδόμημα ποὺ χτίσθηκε μὲ γνήσια ἑλληνικὰ
γλωσσικὰ καὶ πνευματικὰ ὑλικά.
Τὸ «ἐξηγητικόν», τὸ ὁποῖο ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἑρμηνεία τῆς Ἁγίας Γραφῆς, δὲν μπορεῖ νὰ
λειτουργήσῃ χωρὶς τὴν Ἑλληνικὴ καὶ κανένας θεολόγος δὲν θεωρεῖται νὰ εἶναι κάποιας
ἀνώτερης μόρφωσης χωρὶς τὴ στοιχειώδη γνώση της. Σ’ ὅλα τὰ κηρύγματα ποὺ ἔχω ἀκού-
σει στὴν Ἀγγλικὴ γλῶσσα οἱ θεολόγοι κήρυκες πιάνονται ἀπὸ τὸ σφρῖγος τῶν πρωτόπλα-
στων ἑλληνικῶν λέξεων καὶ προσπαθοῦν νὰ βροῦν τὸ μυστήριο(mystery), ποὺ κρύβουν
(cryptic) αὐτές, γιὰ νὰ ἐξηγήσουν(exegesis)τὴ δύναμη (dynamic) τῆς ἀνθρώπινης (anthropic)
σκέψης (skepsis) νὰ συλλάβῃ τὸν Θεὸ (=deo). Ἐπίσης τὸ ἱστορικὸ τῆς Θεολογίας (history of
theology)μὲ τὴν ἵδρυση καὶ ἀνάπτυξη τῆς ἐκκλησίας (ecclesia)– τὸ church(= ἐκκλησία) προ-
έρχεται ἀπὸ τὸ κύριος – βρίθει ἀπὸ ἑλληνικὸ γλωσσικὸ πλοῦτο (hellenic, glossology, plutocrat).
Ἀπὸ τὰ μοναστήρια (monasteries)βγῆκαν οἱ γραμματισμένοι ἄνθρωποι, οἱ ministers (ἱερεῖς)
καὶ κατ’ ἐπέκταση καὶ οἱ ὑπουργοὶ ὀνομάζονται ministers.
Ἐπίσης οἱ ἄλλοι δύο κλάδοι τῆς Θεολογίας, τὸ «συστηματικὸ» (systematic), ὅπου ἐξετά-
ζονται τὰ δόγματα (dogma)καὶ τὰ ἠθικὰ (ethical)διδάγματα (didactic)τοῦ Χριστιανισμοῦ
(christianity), ἀλλὰ καὶ τὸ «πρακτικὸ» (practical), ὅπου ἐξετάζεται ἡ λατρεία (latria= προφέ-
ρεται λατράια) καὶ ἡ διοίκηση τῆς ἐκκλησίας δὲν μποροῦν νὰ ὑπάρχουν χωρὶς τὴ διεισδυ-
τικὴ εὐρωστία καὶ τὸ βασικὸ θεμέλιο τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσας.
Στὴ συνέχεια θὰ ἤθελα νὰ ἀπαριθμήσω μερικὲς καὶ μόνον ἑλληνικὲς λέξεις, οἱ ὁποῖες
μπῆκαν στὴν Ἀγγλική, καὶ τὶς θεωρῶ, ὅτι ἔχουν κάποια σχέση μὲ τὴν θεολογία. Ἡ περι-
συλλογή τους ἔγινε μόνο μέσα σὲ μερικὲς μέρες ἐδῶ στὴ Μελβούρνη ἀπὸ βιβλία, περιοδικά,
ἐφημερίδες ἢ ἄρθρα ποὺ διάβασα καὶ ἀπὸ ὅ,τι ἄκουσα στὸ ραδιόφωνο καὶ τὴν τηλεόραση
καὶ ἀπὸ τὶς ἀγγλόφωνες προσωπικὲς συζητήσεις μου. Ἡ συλλογὴ τούτη εἶναι ἄκρως συ-
μπτωματικὴ (a symptomatic collection)καὶ δὲν ἔχει ἀξίωση νὰ θεωρηθῇ ἔρευνα ἢ ἀξιόλογο
πόνημα ἢ ἀκόμη ἕνα ἀνέκδοτο θρησκευτικὸ ἔργο, ποὺ νὰ ἀποδείξῃ τὸ μέγεθος τῆς ἑλλη-
νικῆς ἐπιρροῆς στὴν Ἀγγλικὴ καὶ παγκόσμια γλῶσσα ἀλλὰ καὶ τὴν ἀγγλόφωνη θεολογία.
Ἐτυμολογικὰ λεξικὰ δὲν συμβουλεύθηκα. Εἶναι ἁπλῶς ἕνας περίπατος πάνω στὴ γλωσσική
μας Ἀκρόπολη, ὅπου φαίνονται ὁλοκάθαρα τὰ μαρμάρινα ἀποφθέγματα, ποὺ ἀποκολλή-
θηκαν ἀπὸ τὸν κορμὸ τοῦ Παρθενῶνα καὶ ἄδικα ζητᾶμε νὰ μᾶς ἐπιστραφοῦν, μιὰ καὶ αὐτὰ
ἔκαναν μία ἄλλη χώρα πατρίδα τους.
Θὰ ἦταν παράκλησή μου, ὁ ἀναγνώστης, ἐνῷ διαβάζει τὶς λέξεις ποὺ ἀκολουθοῦν, νὰ σκέ-
φτεται τοῦτο τὸ πολὺ ἀληθινὸ ἱστόρημα. Οἱ Λατῖνοι ποτὲ δὲν εἶπαν τὸ ἀλφάβητό τους Λα-
τινικό. Ἑλληνικὸ τὸ ἔλεγαν, γιατὶ τὸ πῆραν ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες. Αὐτοὶ ποὺ εἶδαν τὸ φῶς τους