ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
199ΙΟΥΛΙΟΣ 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η ώλοκληρωμένη φυσική των Προσωκρατικών — ΜΠΑΣΤΑΣ, Γ.
- Η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης του Αναξαγόρα — ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Χ.
Κείμενο φύλλου
Ἡ ὡλοκληρωμένη Φυσικὴ τῶν Προσωκρατικῶν
Ἡ Κβαντικὴ Θεωρία (Ἡράκλειτος: «τὰ πάντα ρεῖ»), ὅπως ὡλοκληρώθηκε
στὴ δεκαετία τοῦ Τριάντα, ἔχει δημιουργήσει τὸν πυρηνικὰ
ἐξελιγμένο ἄνθρωπο, ἕναν ἄνθρωπο ποὺ ἔχει διεισδύσει μὲ πρακτικὲς
ἐφαρμογές, ποὺ εἶναι ἡ σύγχρονη τεχνολογία, στὸν Κόσμο τῆς Ἑλληνικῆς
Σκέψης. Βέβαια ὁ ἐπώνυμος ἄνθρωπος κατὰ κανόνα εἶναι
«σοφὸς ἢ παντογνώστης ἠλίθιος». Ἔτσι ὅλα τὰ συγγράμματα τῶν
συγχρόνων ἐπιστημόνων ποὺ συνήντησα, μὲ ἐξαίρεση τῶν Schrödinger
καὶ Οἰκονόμου, ἀρνοῦνται τὴν πατρότητα τῆς σύγχρονης Ἀτομικῆς
Θεωρίας στοὺς Λεύκιππο καὶ Δημόκριτο. Ἀρκετοὶ ἀπὸ αὐτοὺς εἰρωνεύονται
τὴ λέξη ἄτομο, ἀφοῦ ἔχουν βρεθῆ ἑκατοντάδες ὑποατομικὰ
σωματίδια κι ἑπομένως δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθῇ τὸ ἄτομο ὡς ἡ μικρότερη
μονάδα τῆς ὕλης. Ὁ Charles Sherrington παραπέμπει στὸν καθαρὰ
ποιοτικὸ χαρακτῆρα τῆς ἀρχαίας συλλογιστικῆς, περὶ τοῦ ἀτόμου,
καθὼς καὶ στὸ γεγονὸς ὅτι ἡ βασικὴ ἰδέα τῆς συλλογιστικῆς αὐτῆς
περιέχεται στὴν λέξη ἄτομο («ἄτμητο» ἢ «ἀδιαίρετο»), ἕνα χαρακτηρισμὸ
ποὺ σήμερα θεωρεῖται πλέον ἐσφαλμένος. «Ὁ σοφὸς ἢ παντογνώστης
ἠλίθιος» ἄνθρωπος.
Τὸ ἄτομο, ὅπως τὸ καθώρισε ὁ Δημόκριτος, εἶναι ἡ βασικὴ μονάδα
Ἡ θεωρία τῆς Μεγάλης Ἔκρηξης τοῦ Ἀναξαγόρα
Κύριε διευθυντά,
Θὰ ἤθελα νὰ ἐπισημάνω ὅτι ἡ σήμερον ἀποδεκτὴ θεωρία περὶ τῆς δημιουργίας
τοῦ Σύμπαντος μετὰ ἀπὸ μία ἔκρηξη εἶναι πνευματικὴ σύλληψη
τοῦ Ἀναξαγόρα. Γίνεται δεκτὸ καὶ ἐπιβεβαιώθηκε ἀπὸ τὸ τηλεσκόπιο
Hubble, ὅτι τὸ Σύμπαν διαρκῶς διαστέλλεται, διότι ἡ ὕλη
ποὺ τὸ ἀπαρτίζει ἔχει τὴν ὥθηση ποὺ προῆλθε ἀπὸ μία ἀρχικὴ ἔκρηξη
(Big Bang). Ὅμως εἶναι ἐνδιαφέρον ὅτι πιστεύεται ὅτι ἡ ἀρχικὴ
ὕλη πρὶν τὴν ἔκρηξη ἦτο ἀπείρου πυκνότητος, ὅπως στὶς «μαῦρες τρύπες»,
ὅπου δὲν ὑπάρχουν οἱ νόμοι τῆς φυσικῆς ὅπως τοὺς ξέρουμε. Δὲν
ὑπῆρχε τότε οὔτε χρόνος, διότι προϋπόθεση τῆς ὕπαρξης τοῦ χρόνου
εἶναι ἡ ὕπαρξη κίνησης, ὅπως ἀναφέρει ὁ Πλάτων. Ἀπὸ αὐτὴν τὴν
ἀπείρου πυκνότητος ἀδιαφοροποίητη ὕλη προῆλθε ἡ διαφοροποιη-