ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
200-201ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ίνκα, "Κέτσουα", "Αταχουάλπα" — ΔΩΡΙΚΟΣ, Σ. - ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΑΚΗΣ, Κ.
Κείμενο φύλλου
ΣΤ. ΔΩΡΙΚΟΣ - K. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗΣ
«Ἴνκα» – «Κέτσουα» – «Ἀταχουάλπα»
ΤρεΙς ΕλληνικΕς λέξεις τ·ν Ινκα(*)
Ἴνκα, Κέτσουα, Ἀταχουάλπα, λέξεις ποὺ μοιάζουν ἐξωτικὲς, μυστικοπαθεῖς,
ἄπιαστες, ποὺ δὲν ἀποκαλύπτουν ἀμέσως στὸν Ἕλληνα μελετητὴ τῆς
ἱστορίας καὶ τῆς δράσεως τῶν ἰθαγενῶν κατοίκων τῶν Νοτιοαμερικανικῶν
χωρῶν καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Περοῦ, ὅπου ἀναπτύχθηκε ἡ αὐτοκρατορία τῶν
Ἴνκα, τῶν Υἱῶν τοῦ Ἡλίου, τοῦ Οὐρανοῦ, τοῦ Σύμπαντος.
Στὴν γλῶσσα τῶν ἰθαγενῶν τοῦ Περοῦ ἡ λέξη Ἴνκα σημαίνει: ἄρχοντας,
δεσπότης καὶ γενικώτερα εὐγενὴς γόνος ἐπιφανοῦς οἰκογενείας, τῆς ἐπικρατούσης
φυλῆς ἢ φατρίας. Οἱ μονάρχες τῶν Ἴνκα ἦσαν ἀπόλυτοι κύριοι
τῆς γῆς, πνευματικοί, θρησκευτικοί καὶ φυσικοὶ ταγοί, ἐκπρόσωποι τοῦ Θεοῦ
- Ἡλίου, τοῦ Ἴντι, πάνω στὴ Γῆ.
Ἔχουν διαπιστωθῆ «μυστηριώδεις» ἀναλογίες στὴν ἀρχιτεκτονικὴ καὶ
τοὺς μύθους τῆς ἀρχαίας Ἀμερικῆς μὲ τὶς κατασκευὲς καὶ τοὺς μύθους τῶν
Ἑλλήνων, τῶν ἑλληνικῆς καταγωγῆς Ἐτρούσκων, τῶν Πελασγῶν. Οἱ θαυμαστὲς
αὐτὲς ὁμοιότητες ἐνισχύονται ἀπὸ τὴν γλωσσολογικὴ ἀνάλυση τῶν
ἰδιωμάτων τῶν δύο περιοχῶν, ποὺ ἀποκαλύπτει συγγένειες καὶ συνάφειες,
ποὺ πέραν τοῦ φιλολογικοῦ ἐνδιαφέροντος κεντρίζουν τὴν γόνιμη περιέργεια
γιὰ ἱστορικὲς παράλληλες καταβολές. Ἡ γλῶσσα εἶναι αὐταπόδεικτο
ἐπιχείρημα γιὰ τὴν συγγένεια πολιτισμῶν, δεξιοτήτων καὶ πολιτικῶν, πνευματικῶν
καὶ πολιτιστικῶν μορφωμάτων. Ἂν οἱ λαοὶ ἐκφράζωνται μὲ παρόμοιο
τρόπο, ἀντιλαμβάνονται καὶ τὸν κόσμο, ἀλλὰ καὶ τὸν ἀπεικονίζουν
στὴν τέχνη, τὴν φιλοσοφία, τὴν ἐπιστήμη, μὲ ἀνάλογο τρόπο, λιγώτερο ἢ περισσότερο
παραστατικά, μὲ μεγαλύτερη ἢ μικρότερη ἀκρίβεια, μεγαλοπρέπεια
ἢ λεπτότητα.
Οἱ λέξεις ἀποκαλύπτουν τὴν θρησκεία, τὸν ἐξοπλισμό, τὰ ἐργαλεῖα, τὶς τεχνολογικὲς
δημιουργίες τῶν λαῶν. Τὴν σχέση μὲ τὴν θάλασσα, τὴν γῆ, τὶς
ὑπερκόσμιες δυνάμεις. Τὰ ἀρχιτεκτονήματα ἢ τὰ ἴδια τὰ διοικητικὰ μορφώματα
ὑλοποιοῦν τὶς ἀντιλήψεις τοῦ λαοῦ γιὰ τὸν κόσμο, τοὺς ἄρχοντες,
τοὺς θεούς. Λέξεις καὶ κοινωνικὴ καὶ πολιτικὴ δομὴ καὶ τὰ μέσα ἐπιβολῆς
ἢ ἀσκήσεώς τους ἀλληλοεξαρτῶνται. Γλῶσσα, φύση καὶ δομὴ στὰ δημιουργήματα
τοῦ ἀνθρώπου συνυπάρχουν. Οἱ λέξεις καὶ ἡ ἀποκρυπτογράφησή
τους περιγράφουν τὰ γεγονότα καὶ τὴν ἱστορία. Ἡ διαχρονικὴ καὶ συγκριτικὴ
μελέτη τῶν γλωσσῶν θεμελιώνει σχέσεις καὶ συγγένειες πολιτισμῶν.
Τὸ ταξίδι ποὺ ἐπιχειροῦμε στὶς «ἐξωτικὲς» λέξεις τῶν Ἴνκα ἀποδεικνύεται
μαγευτικό. Ἡ ἀνάλυσή τους ἀντικατοπτρίζει μέσα τους πολὺ γνώριμες,
πολὺ οἰκεῖες γιὰ μᾶς, ἀμιγῶς ἑλληνικὲς ὀνομασίες. Ἔτσι ὁ μακρυνὸς πολιτισμὸς
τῶν Υἱῶν τοῦ Ἡλίου ἀποκτᾷ νέο περιεχόμενο· καὶ ἔχουμε νὰ μάθω(*)
Ἀπὸ τὸ ὑπὸ ἔκδοσιν βιβλίο τῶν I. Δωρικοῦ - K. Χατζηγιαννάκη «Οἱ Ἴνκα μιλοῦσαν ἑλληνικά. Κετσούα,
ἡ γλῶσσα τῶν κατοίκων τοῦ Περοῦ, ἑλληνικὴ προσέγγιση»