O ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ TO ΖΕΪΜΠΕΚΙΚΟ Ἀπάντησις τοῦ κ. K. Σκαβάντζου εἰς τὸν κ. Στ. Βασδέκην Εἰς τὸ τεῦχος 197, Μαΐου 1998 τοῦ «Δαυλοῦ» ὁ κ. Σταῦρος Βασδέκης συνεχίζει τὰς παρανοήσεις (προϊὸν βαθείας προκαταλήψεως) καὶ τὰ ἀτοπήματα (προϊὸν βαθείας ἀγνοίας). Εἰς ἕνα κείμενον - παραλήρημα, χωρὶς συγκεκριμένον θέμα, πετάγεται ἀπὸ τὴν ἀρχαίαν Σπάρτην εἰς τοὺς Μάου-Μάου τῆς Ἀφρικῆς, εἰς τὴν ρυθμικήν, εἰς τὴν πυροβασίαν, εἰς τὸ Βυζάντιον, εἰς τὴν μετρικὴν καί, τὸ χειρότερον, εἰς τὴν κριτικὴν τῶν ἐγκύρων βιβλιογραφικῶν μου πηγῶν, ἐπιστημονικῶν, ὄχι ἐμπειρικῶν, τὰς ὁποίας ἀγνοεῖ! Μὲ παντελῆ ἔλλειψιν συλλογισμῶν ἄγεται καὶ πάλιν ἀπὸ τὸ τυχαῖον ἢ ἐμπειρικὸν εἰς τὴν γνώμην του, θεωρώντας την ἐπιστήμη. Ἀξιοσημείωτος καὶ ἡ ἐμπάθειά του ἐναντίον τῆς Βυζαντινῆς Μουσικῆς. Χάριν καὶ μόνον τῶν ἀναγνωστῶν τοῦ «Δαυλοῦ» ἂς τύχῃ ἀπαντήσεων. Ἀτόπημα 1ον: «Ἡ Βυζαντινὴ μουσικὴ εἶναι ἄρρυθμος». Καταρρίπτεται εὐκόλως μέσῳ ἁπλοῦ συλλογισμοῦ: Ἡ Βυζαντινὴ μουσικὴ δὲν ἔχει ρυθμόν (ἄρρυθμος). Ἄρα δὲν εἶναι μουσική. Συμπέρασμα: Οἱ Βυζαντινοὶ δὲν εἶχον μουσικήν. Ἐκεῖ ὁδηγεῖ λογικῶς τὸ πόρισμά του. Γραφικόν. Τὸ διατὶ ὅμως ἑκατοντάδες συγγραφεῖς ἔγραψαν διὰ τὴν βυζαντινὴν μουσικὴν δὲν μᾶς τὸ λέγει... Ἠσχολήθησαν μὲ κάτι ἀνύπαρκτον. Τὸ διατὶ ἄλλοι ἔγραψαν εἰδικὰ βιβλία, ἄρθρα καὶ κεφάλαια μόνον διὰ τὸν ρυθμόν εἰς τὴν Βυζαντινὴν μουσικήν, πάλι δὲν τὸ λέγει. Καὶ αὐτοὶ φαίνεται ὅτι ἐματαιοπόνησαν. Εἰς ὅλα τὰ βιβλία παρασημαντικῆς ὑπάρχουν εἰδικὰ σημεῖα ἀφορῶντα εἰς τὸν χρόνον. Εἶναι περισσότεροι ἀπὸ 20 οἱ χρόνοι (ἀργόν, δίγοργον, παῦσις, σταυρός, τρίαργον κ.λπ.). Ὁ Χρύσανθος ὁ ἐκ Μαδύτου εἰς τὸ ἔργον του «Θεωρητικὸν Μέγα τῆς Μουσικῆς» ἀναφέρεται εἰς τὴν παρ. 354 εἰς τὸ ἦθος τοῦ ἤχου πλαγίου α´, λέγων ὅτι εἰς τὰ εἱρμολογικὰ ἐκφράζει «τὸ διεγερτικὸν καὶ χορευτικόν», ὅταν ἔχῃ ταχεῖαν ἀγωγήν. Ὁ ἦχος (χορευτικὸς) αὐτὸς τῶν Βυζαντινῶν ἀντιστοιχοῦσε μὲ τὸν Ὑποδώριον «τρόπον» τῶν Ἀρχαίων, ὅπως ἐπισημαίνουν οἱ περισσότεροι ἐρευνηταί. Ἀτόπημα 2ον: «Οὐδὲν ἀνέφερα περὶ βιβλιογραφίας». Πρῶτον σεῖς, κύριε Βασδέκη, εἰπεῖτε μας ποιός συγγραφεύς εἰδικὸς εἰς τὴν Βυζαντινὴν μουσικὴν ὑποστηρίζει ὅτι εἶναι ἄρρυθμος; Περιμένομεν ἀπάντησιν... Διότι ὅσους γνωρίζω ἐγὼ (πάνω ἀπὸ 30), ὑποστηρίζουν ὅτι ἔχει χρόνους, μέτρα καὶ ρυθμούς. Καὶ σᾶς παραπέμπω εἰς τὰ ἔργα: 1) Egon Wellesz, History of Byzantine Music and Hymnography (Oxford University Press). 1α) Egon Wellesz, Die rhythmik der Byzantinischen Hymnen, ZMW, vol. II («Ἡ Ρυθμικὴ Ἀγωγὴ τῶν Βυζαντινῶν Ὕμνων»). 2) Aubry, Le rhythme tonique dans la poésie liturgique et dans les chants de l’ Eglise Grecque, Paris, 1903. 3) Ψάχος K.A., Ἡ παρασημαντικὴ τῆς Βυζαντινῆς Μουσικῆς. 4) Tiby O., La Musica Byzantina, Milan 1938. 5) Tillyard H., Byzantine Music and Hymnograph, London 1923.