ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
200-201ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- "Διαχειριστική δομή σκέψεως" — ΤΣΙΑΜΗΣ, Μ.
Κείμενο φύλλου
«Διαχειρίσιμη δομὴ σκέψεως»
Ὑ πάρχουν δύο μόνο βασικοὶ δρόμοι προσέγγισης τοῦ ρυθμοῦ τῆς ζωῆς.
Ὁ παραδοσιακὸς ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου οἱ τρόποι ποὺ προσφέρονται
ἀπὸ τὰ διάφορα αὐθαίρετα ἐξουσιαστικὰ ἰδεολογήματα, τοὺς διάφορους
-ισμούς. Ὁ παραδοσιακὸς ἐναρμονίζεται μὲ πανάρχαιες δοξασίες, οἱ ὁποῖες
ἐν τέλει καθίστανται ἡ μοναδικὴ πηγὴ τῆς γνώσης, διότι προσεγγίζουν τοὺς ἀναλλοίωτους
καὶ ὑπέρτατους Φυσικοὺς Νόμους καὶ αὐτοὺς τηροῦν μὲ σεβασμό.
Ὁ ἄλλος τρόπος, μὲ εὐκολία θὰ ἔλεγα ὁ Δρόμος τῆς Κακίας, κατ’ ἐξοχὴν κοσμοπολίτικη
ἀντίληψη τῶν μεγαλουπόλεων, περιπλέκεται πάντοτε καὶ κατασκευάζει
ὑποκειμενικὰ ἰδεολογικὰ συστήματα. Αὐτὰ ἐνίοτε λαμβάνουν μεγάλες
κοινωνικὲς διαστάσεις καὶ λειτουργοῦν ὅσο διαρκεῖ ἡ πλάνη τοῦ συναισθηματικοῦ
φορτίου ποὺ μεταφέρει ὁ ἑκάστοτε -ισμός, π.χ. ὁ Σοσιαλισμός, ὁ Κομμουνισμός,
ὁ Χριστιανισμὸς κ.λπ.
Κατὰ κανόνα ὅλοι οἱ -ισμοὶ ἀποτελοῦν«παράσιτα» τῆς παραδόσεως, διότι ἀφ’
ἑαυτῶν καθίστανται ἀνίκανοι γιὰ πραγματική, ἀληθινὴ πολιτισμικὴ δημιουργία,
ἐφ’ ὅσον ἀπομακρύνονται καὶ μισοῦν, ἕως καὶ θανάσιμα, τὸν φυσικὸ ρυθμὸ
τῆς ζωῆς: Ἡ ἐξουσία θεωρεῖ τοὺς φυσικοὺς νόμους ἐν γένει ὡς δεσμευτικοὺς καὶ
ἐμπαίζει μ’ αὐτούς, ἀρέσκεται στὴν ὑπέρβασή τους (συνεχῶς νέα ὅρια τεχνολογίας,
ὑπέρμετρη ἕως ἄμετρη ἐφαρμογή της κ.λπ.). Μὴ ἔχοντας ἄλλη πλέον ἐπιλογὴ
πνευματικῶς οἱ ἄνθρωποι συμπεριφέρονται ὡς ἡμιμαθεῖς.
Ὑπάρχουν ἐπίσης δύο βασικοὶ τρόποι, μὲ πολλὲς παραλλαγές, διὰ τῶν ὁποίων
δυνάμεθα νὰ ἐλέγχουμε τὴν συμπεριφορὰ τῶν ἀνθρώπων. Ὁ πρῶτος ἀφορᾷ στὴν
σωματικὴ καὶ ψυχικὴ δέσμευση, δηλαδὴ αὐτὸς ποὺ χρησιμοποιεῖ βία, ὅπλα, ἐξάρτηση,
πάθη, ἀδυναμίες, καταναλωτισμὸ κ.λπ. ὡς μέσα ἄσκησης τῆς ἐξουσίας ἐν
γένει. Ὁ δεύτερος τρόπος εἶναι μυστηριώδης, δυσνόητος, γοητευτικός, πολύπλοκος
ἀλλὰ ἐξόχως ἀποτελεσματικός. Εἶναι ἡ ἐλεγχόμενη πνευματικὴ κατεύθυνση.
Ἐὰν ἡ νόηση διαμορφωθῇ βάσει ἑνὸς συγκεκριμένου ἰδεολογικοῦ ἢ φιλοσοφικοῦ
πλαισίου, τότε μποροῦμε νὰ ἐλέγχουμε τὴν συμπεριφορὰ τοῦ ἀτόμου,
διότι ἁπλᾶ κατασκευάζεται διαχειρίσιμη δομὴ σκέψεως. Ἀναλόγως τοῦ φιλοσοφικοῦ
ἢ τοῦ πνευματικοῦ συστήματος ποὺ θὰ χρησιμοποιηθῇ, τοῦ τύπου τῶν
παραδεδομένων «μυστηρίων», καθὼς καὶ τῆς προέλευσής του, προκύπτουν καὶ
οἱ διάφοροι γνωστοὶ «πιστοί», οἱ ὁποῖοι πρόσκεινται ἄλλοι ἐδῶ κι ἄλλοι ἐκεῖ,
ἐκτὸς ἀπὸ τὴν δική τους πατρῴα παράδοση, διαιρεμένοι πάντοτε (τὸ «διαίρει
καὶ βασίλευε» τῆς ἐξουσίας).
Ἂ ς δοῦμε ὅμως, πῶς λειτουργεῖ αὐτὸς ὁ ἐξουσιαστικὸς «πνευματικὸς»
μηχανισμὸς στὴν ἐποχή μας. Ἡ κατάληξη -ισμὸς μεταφέρει τὸ συναισθηματικὸ
φορτίο τοῦ ὑποκειμένου, καὶ συχνὰ ἐκφράζει κάτι τὸ ὁποῖο
εἶναι ἄσχετο μὲ τὸ ἴδιο τὸ ἀντικείμενο, στὸ ὁποῖο ἀναφέρεται. Κλασσικὸ παράδειγμα
τὸ χάος μεταξὺ τῆς χριστιανικῆς ἠθικῆς καὶ τῆς χριστιανικῆς ἐκκλησίας.
Ἡ ἐξέλιξη τῶν κοσμοπολίτικων ἀντιλήψεων πάντοτε φέρει δυστυχία, διότι κάθε
ἀντιβαίνουσα θεωρία πρὸς τὴν φύση αὐτο-τιμωρεῖται καὶ ἐπαναφέρεται ἡ κατά-