Pax Romana καὶ Pax Americana «Ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται», ὅμως ποτὲ δὲν εἶναι ἡ ἴδια. Ἀλλὰ καὶ τὸ γεγονός, μολονότι ἔχει τὴν σαφῆ ταυτότητα τοῦ τετελεσμένου, εἶναι δηλαδὴ μοναδικό, ἕνα, ὅμως, ὅσον ἀφορᾷ στὸ νόημά του, παίρνει ἄπειρες καὶ διαφέρουσες μορφές ἰσάριθμες καὶ ἀντίστοιχες μὲ ὅσους καὶ ὅποιους τὸ νοοῦν, ἀλλὰ καὶ μὲ ὅσες καὶ ὅποιες εἶναι οἱ στιγμές, κατὰ τὶς ὁποῖες ὁ καθένας, ὁ ἴδιος, τὸ νοεῖ. Συνεπῶς ἐκεῖνοι ποὺ θεωροῦν ὅτι ἡ σύγχρονη Pax Americana εἶναι ἢ πρέπει νὰ εἶναι ἢ μπορεῖ νὰ εἶναι αὐθεντικὴ ἐπανάληψη, νεκρανάσταση τῆς Pax Romana πλανῶνται. Καὶ ὅσοι ἐπιχειροῦν νὰ «φωτοτυπήσουν» σήμερα τὴν δεύτερη, γιὰ νὰ παρουσιάσουν τὸ «φωτοαντίγραφό» τους ὡς τὴν πρώτη, ὄχι μόνο δὲν τὸ κατορθώνουν, ἀλλὰ καὶ διαπράττουν πολιτικοϊστορικὸ λάθος μὲ ἀποφασιστικὲς συνέπειες. Ἡ Ρώμη «συνέρραψε» τὸ «μοντέλλο» της «φωτοτυπῶντας» (μάταια καὶ φαντασιακά) τὸ μοντέλλο τῶν παλαιοτέρων ἀσιατικῶν αὐτοκρατοριῶν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ προκύψῃ «στὴν πορεία» κάτι τελείως διαφορετικό, ποὺ κατέληξε σ’ ἕνα πολιτικὸ πνευματικὸ κρᾶμα τῆς ρωμαϊκῆς διοικητικῆς σκέψεως καὶ τῆς ἀσιατικῆς θεοκρατίας – κρᾶμα ποὺ ἀπετέλεσε τὸ «πρόσωπο» τῆς μεσαιωνικῆς ἱστορίας τῆς ἀνθρωπότητος. Ποιά ἦταν ἡ ρωμαϊκὴ ἱστορικὴ ματαιότητα καὶ φαντασίωση; Ὅτι δὲν εἶδε τὸν κυρίαρχο ἱστορικὸ παράγοντα τῆς ἐποχῆς της, τὸν Ἑλληνικό Πολιτισμό. Καὶ ἀκριβῶς γι’ αὐτὸ ὁ «ἀόρατος» ἢ «ἀπωθημένος» ἀπὸ τὸν ῥωμαϊκὸ σχεδιασμό παράγων κατέστρεψε τὸ μοντέλλο (Ἀναγέννηση = τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ βεβαίως). Αὐτὴ ἡ κατάρρευση τῆς μεσαιωνικῆς τάξεως πραγμάτων ἀποτελεῖ τὴν ἀποφασιστικὴ συνέπεια τοῦ λάθους.