Ἡ πολιτιστικὴ στείρωση τῆς Εὐρώπης Ὅλοι ὁμιλοῦν σήμερα γιὰ γίγαντες-ἑταιρεῖες καὶ νάνους-κράτη. Ὅμως τὰ διάφορα κοινωνικὰ προβλήματα ποὺ ἔχουν ἀναφανῆ ἐξ αἰτίας τῆς παγκο- σμιοποιήσεως τῆς οἰκονομίας (ἀνεργία, πορνεία, παιδικὴ ἐργασία, κοινω- νικὲς παροχὲς κ.λπ.) ἔχουν αἴτιο μᾶλλον τὸ πολιτιστικὸ ἔλλειμμα, παρὰ τὴν οἰκονομικὴ δυσπραγία. Ἡ δὲ θεραπεία τους χρειάζεται μὲν πολιτικὴ βού- λησι, ποὺ ὅμως θὰ τὴν καθορίσῃ ὁ βαθμὸς πολιτισμοῦ τοῦ κάθε κράτους. Καὶ αὐτὸ συμβαίνει, γιατὶ οἱ ἀνάγκες τοῦ κάθε ἀτόμου δὲν εἶναι μόνον οἰκονο- μικές. Μία ἑταιρεία λύνει (σὲ ὅποιο βαθμὸ) τὸ πρόβλημα τῆς διαβιώσεως ὄχι ὅμως καὶ τὴν ποιότητά της. Ἄρα τὸ μεγάλο αἴτημα τῶν ἡμερῶν μας εἶναι ἡ ποιότητα ζωῆς. *** Παρ’ ὅλ’ αὐτὰ οἱ ἀποφάσεις τῶν ὀργάνων τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως ἔχουν ἐπικεντρώσει τὸ ἐνδιαφέρον τους στὴν νομισματικὴ ἕνωσιν. Ὅσο γιὰ τὸ νέο πρόγραμμα πολιτιστικῆς ἀναπτύξεως, ποὺ θὰ ἰσχύσῃ γιὰ τὴν πενταετία 2000- 2005, ἐπροικοδοτήθη μὲ τὸ ἀσήμαντο ποσὸν τῶν 167 ἑκατομμυρίων ECU (μὲ σημερινὲς ἰσοτιμίες γύρω στὰ 60 δισεκατομμύρια δραχμὲς) καὶ γιὰ τὰ 15 κρά- τη μέλη. Καὶ εἶναι ἀκατανόητο νὰ προπαγανδίζεται ἡ Εὐρώπη τῶν πολιτῶν, ὅταν παραγνωρίζεται ὁ ἴδιος ὁ πολίτης. Ὁπολίτης δὲν εἶναι ὁ σκύλος τοῦ Παυλώφ, γιὰ νὰ κουνᾷ τὴν οὐρά του στὸν ἦχο τῆς ὑποσχέσεως τῆς ὑλικῆς πα- ροχῆς. Ὁ ἀθλητισμός, οἱ καλὲς τέχνες, ἡ παιδεία ἀποτελοῦν οὐσιαστικὸ τμῆμα τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς, ποὺ καμμία ἀνώνυμη ποδοσφαιρικὴ ἑταιρεία, καμμία σχολὴ καλῶν τεχνῶν ἤ κανένα σχολεῖο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύσουν, ἄν δὲν ἀπευθύνωνται στὴν ψυχή του καὶ ὄχι στὸ βαλάντιόν του. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκλείωνται πολῖτες ἀπὸ τὴν σωματικὴ ἄσκησι (βεβαίως ὁ ἀθλητισμὸς δὲν εἶναι μόνον σωματικὴ ἄσκησις), ἀπὸ τὴν καλλιτεχνικὴ δημιουργία καὶ ἀπόλαυσιν καὶ ἀπὸ τὴν μόρφωσιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσμετρῶνται μὲ λογιστικὴ λογικὴ οἱ παροχὲς τῶν ἀγαθῶν αὐτῶν. *** Σ’ ἕνα ἄρθρο τῆς Γιώτας Συκκᾶ στὴν «Καθημερινὴ» τῆς 2ας Ἰουνίου 1998 σημειώνεται: «Ὁ εὐρωπαϊκὸς κινηματογράφος καὶ ἡ τηλεόραση εἶναι σὲ δεινὴ θέση, ὄχι λόγῳ παραγωγῆς ἀλλὰ ἐξ αἰτίας τῆς μὴ κατανάλωσης» («Πρῶτα Σύγκλιση, μετὰ Πολιτισμός», σελ. 15). Ἡ φράσις αὐτὴ ἀποκαλύ- πτει τὴν φρικτὴ ἀλήθεια· ὄχι μόνον στὸν κινηματογράφο καὶ τὴν τηλεόρα- ση, ἀλλὰ στὸ σύνολο τῶν τεχνῶν ἡ Εὐρώπη δὲν καταναλώνει τὰ πολιτιστικά της προϊόντα. Δύο εἶναι οἱ αἰτίες τοῦ φαινομένου αὐτοῦ. Ὑπάρχουν τηλεο- πτικὰ προγράμματα καὶ κινηματογραφικὰ ἔργα εὐρωπαϊκά, ποὺ ἀποτελοῦν μίμησι τῶν ἀμερικανικῶν. Μὲ δεδομένη τὴν ὑλικοτεχνικὴ ὑπεροχὴ τῶν ΗΠΑ τὰ εὐρωπαϊκὰ προϊόντα φαντάζουν πτωχοὶ συγγενεῖς καὶ δὲν προσελκύουν καταναλωτικὸ ἐνδιαφέρον. Ἡ «Γιούρολαντ» δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ φθάσῃ τὴν