OI ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ TOY ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ κβ´. Ἱππίας ὁ Ἠλεῖος Ὁ Ἱππίας, ὁ ἑλληνικώτερος καὶ «ὀξυδερκέστερος ἐξ ὅλων τῶν σοφιστῶν» (Ἀμ. Μαρκελλῖνος), ὡς ὑπέρτατον ἀγαθὸν ὥριζε τὴν αὐτάρκειαν, τὴν ἀποδέσμευσιν δηλαδὴ τοῦ ἀτόμου ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῶν ἄλλων· καὶ τοῦτο ὄχι καθὼς τὸ ἐννοοῦσαν οἱ Κυνικοί, διὰ τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ ἀτόμου ἀπὸ κάθε περιττὴν ἀνάγκη, ἀλλὰ διὰ τῆς ἱκανότητος νὰ παράγῃ καὶ νὰ διαθέτῃ ἕκαστος ὅλα τ’ ἀναγκαιοῦντα. Ὁ σοφιστής, ποὺ συνταίριαζε τὰ ἔργα μὲ τοὺς λόγους του (λόγος-ἔργον), ἐνεφανίσθη κάποτε, λέγεται, εἰς τὴν Ὀλυμπίαν, φέροντας ἐνδύματα καὶ ὑποδήματα, ζώνην καὶ δακτύλιον, σφραγῖδα καὶ στλεγγίδα, ποὺ ἀποτελοῦσαν ἔργα τῶν χειρῶν του. Ὁ σοφιστὴς ὑπῆρξεν πολυμερὴς διάνοια· ἄνθρωπος δηλαδὴ μὲ πολλὰ ἐνδιαφέροντα καὶ ποικίλες γνώσεις. Γνώριζε γραμματικὴν καὶ ῥητορικήν, διαλεκτικὴν καὶ μαθηματικά, ἁρμονικὴν καὶ ἀστρονομίαν, ἐπιστῆμες ποὺ συστηματικὰ ἐδίδασκεν εἰς τοὺς μαθητές του. Εἰς τὸν Ἱππίαν λοιπὸν ἀνήκει ἡ τιμή, ὅτι πρῶτος διέγνωσεν τὴν μορφωτικὴν ἀξίαν τῶν ὡς ἄνω ἐπιστημῶν καὶ πρῶτος εἰσήγαγε τὴν διδασκαλίαν τους εἰς τὴν ἀνωτάτην παιδείαν, ἐπιστημῶν ποὺ ἀποτελοῦν τὰ βασικὰ συστατικὰ στοιχεῖα τῶν προγραμμάτων τῶν Πανεπιστημίων μας. Πέραν αὐτῶν ὁ σοφιστὴς συνέθετε καὶ ποιήματα καὶ τραγῳδίες καὶ διθυράμβους. Ὄντας Δωριεὺς ὁ Ἱππίας ἠσχολήθη ἰδιαιτέρως μὲ τὴν ἐθνολογίαν καὶ τὴν ἀρχαιολογίαν (οἱ Δωριεῖς, ὡς γνωστόν, ἦσαν παραδοσιακοὶ καὶ ἀγαποῦσαν τὴν Ἱστορίαν). Ὁ ὅρος «ἀρχαιολογία» θεωρεῖται πλάσμα τοῦ Ἱππίου, ἀφοῦ εἰς οὐδένα τῶν πρὸ αὐτοῦ συγγραφέων ἀπαντᾶται. Ἀπὸ τὸ ἔργον του «Ἐθνῶν Ὀνομασία» πληροφορούμεθα, ὅτι ὑπῆρξεν ἕνα ἔθνος καλούμενον «Σπαρτοὶ» κι ὅτι τὰ ὀνόματα τῶν ἠπείρων Ἀσίας καὶ Εὐρώπης προέρχονται ἀπὸ τὶς ὁμώνυμες Ὠκεανίδες, τὶς θυγατέρες τῶν πρεσβυτάτων Τιτάνων Ὠκεανοῦ καὶ Τηθύος. Κατὰ «τοὺς παμπαλαίους καὶ πολὺ πρὸ τῆς νῦν γενέσεως θεολογήσαντας» (Ὀρφεύς, Ὅμηρος, Ἡσίοδος) ὑπῆρξαν οἱ γεννήτορες ὅλων τῶν Ὀλυμπίων. Στὸ δεύτερο παρομοίου ἀντικειμένου ἔργο του «Ὀλυμπιονικῶν Ἀναγραφὴ» ὁ σοφιστὴς εἶχε συγκεντρώσει τὰ ὀνόματα τῶν ὀλυμπιονικῶν, τὴν καταγωγήν τους καὶ τὸ ἀγώνισμα εἰς τὸ ὁποῖον ἐπρώτευσαν –ἕνα πολύτιμο πίνακα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθησαν ὅλοι οἱ μεταγενέστεροί του, προκειμένου νὰ ἐπιτύχουν τὴν χρονολόγησιν τῆς ἱστορίας. Ἡ «Συναγωγὴ» τοῦ σοφιστοῦ τὸν ἀναδεικνύει ὡς πρῶτον συστηματικὸν δοξογράφον τῆς ἑλληνικῆς γραμματείας, ἀπ’ τὸν ὁποῖον ἀντλοῦν τὶς πληροφορίες τους ὁ Πλάτων καὶ ὁ Ἀριστοτέλης, ὁ Ἀθηναῖος καὶ ὁ Στοβαῖος καὶ δι’ αὐτῶν ὅλοι οἱ μεταγενέστεροι. Ἐκ τῆς «Συναγωγῆς» ἤντλησε ὁ Σταγιρίτης τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ Θαλῆς κατέληξε στὴν ἄποψιν, τὰ «πάντα πλήρη θεῶν εἶναι», παρατηρώντας τὸ ἤλεκτρον καὶ τὴν μαγνήτιδα λίθον, ἡ ὁποία δύναται νὰ κινῇ τὸν σίδηρον. Ὁ Ἱππίας σεμνύνεται καὶ γιὰ τὴν ἀνακάλυψιν τὴς «Τετραγωνιζούσης», μιᾶς καμπύλης» γραμμῆς καταλλήλου γιὰ τὸν τετραγωνισμὸν τοῦ κύκλου καὶ τὴν τρι-