OI ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ TOY ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ κβ´.Ἱππίας ὁ Ἠλεῖος Ὁ Ἱππίας, ὁ ἑλληνικώτερος καὶ «ὀξυδερκέστερος ἐξ ὅλων τῶν σοφιστῶν» (Ἀμ. Μαρκελλῖνος), ὡς ὑπέρτατον ἀγαθὸν ὥριζε τὴν αὐτάρκειαν, τὴν ἀποδέσμευσιν δηλαδὴ τοῦ ἀτόμου ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῶν ἄλλων· καὶ τοῦτο ὄχι καθὼς τὸ ἐννο- οῦσαν οἱ Κυνικοί, διὰ τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ ἀτόμου ἀπὸ κάθε περιττὴν ἀνάγκη, ἀλλὰ διὰ τῆς ἱκανότητος νὰ παράγῃ καὶ νὰ διαθέτῃ ἕκαστος ὅλα τ’ ἀναγκαι- οῦντα. Ὁ σοφιστής, ποὺ συνταίριαζε τὰ ἔργα μὲ τοὺς λόγους του (λόγος-ἔργον), ἐνεφανίσθη κάποτε, λέγεται, εἰς τὴν Ὀλυμπίαν, φέροντας ἐνδύματα καὶ ὑποδή- ματα, ζώνην καὶ δακτύλιον, σφραγῖδα καὶ στλεγγίδα, ποὺ ἀποτελοῦσαν ἔργα τῶν χειρῶν του. Ὁ σοφιστὴς ὑπῆρξεν πολυμερὴς διάνοια· ἄνθρωπος δηλαδὴ μὲ πολλὰ ἐνδια- φέροντα καὶ ποικίλες γνώσεις. Γνώριζε γραμματικὴν καὶ ῥητορικήν, διαλεκτικὴν καὶ μαθηματικά, ἁρμονικὴν καὶ ἀστρονομίαν, ἐπιστῆμες ποὺ συστηματικὰ ἐδί- δασκεν εἰς τοὺς μαθητές του. Εἰς τὸν Ἱππίαν λοιπὸν ἀνήκει ἡ τιμή, ὅτι πρῶτος διέγνωσεν τὴν μορφωτικὴν ἀξίαν τῶν ὡς ἄνω ἐπιστημῶν καὶ πρῶτος εἰσήγαγε τὴν διδασκαλίαν τους εἰς τὴν ἀνωτάτην παιδείαν, ἐπιστημῶν ποὺ ἀποτελοῦν τὰ βασικὰ συστατικὰ στοιχεῖα τῶν προγραμμάτων τῶν Πανεπιστημίων μας. Πέραν αὐτῶν ὁ σοφιστὴς συνέθετε καὶ ποιήματα καὶ τραγῳδίες καὶ διθυράμβους. Ὄντας Δωριεὺς ὁ Ἱππίας ἠσχολήθη ἰδιαιτέρως μὲ τὴν ἐθνολογίαν καὶ τὴν ἀρχαιολογίαν (οἱ Δωριεῖς, ὡς γνωστόν, ἦσαν παραδοσιακοὶ καὶ ἀγαποῦσαν τὴν Ἱστορίαν). Ὁ ὅρος «ἀρχαιολογία» θεωρεῖται πλάσμα τοῦ Ἱππίου, ἀφοῦ εἰς οὐδέ- να τῶν πρὸ αὐτοῦ συγγραφέων ἀπαντᾶται. Ἀπὸ τὸ ἔργον του «Ἐθνῶν Ὀνομα- σία» πληροφορούμεθα, ὅτι ὑπῆρξεν ἕνα ἔθνος καλούμενον «Σπαρτοὶ» κι ὅτι τὰ ὀνόματα τῶν ἠπείρων Ἀσίας καὶ Εὐρώπης προέρχονται ἀπὸ τὶς ὁμώνυμες Ὠκε- ανίδες, τὶς θυγατέρες τῶν πρεσβυτάτων Τιτάνων Ὠκεανοῦ καὶ Τηθύος. Κατὰ «τοὺς παμπαλαίους καὶ πολὺ πρὸ τῆς νῦν γενέσεως θεολογήσαντας» (Ὀρφεύς, Ὅμηρος, Ἡσίοδος) ὑπῆρξαν οἱ γεννήτορες ὅλων τῶν Ὀλυμπίων. Στὸ δεύτερο πα- ρομοίου ἀντικειμένου ἔργο του «Ὀλυμπιονικῶν Ἀναγραφὴ» ὁ σοφιστὴς εἶχε συ- γκεντρώσει τὰ ὀνόματα τῶν ὀλυμπιονικῶν, τὴν καταγωγήν τους καὶ τὸ ἀγώνισμα εἰς τὸ ὁποῖον ἐπρώτευσαν –ἕνα πολύτιμο πίνακα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθησαν ὅλοι οἱ μεταγενέστεροί του, προκειμένου νὰ ἐπιτύχουν τὴν χρονολόγησιν τῆς ἱστορίας. Ἡ «Συναγωγὴ» τοῦ σοφιστοῦ τὸν ἀναδεικνύει ὡς πρῶτον συστηματικὸν δο- ξογράφον τῆς ἑλληνικῆς γραμματείας, ἀπ’ τὸν ὁποῖον ἀντλοῦν τὶς πληροφορίες τους ὁ Πλάτων καὶ ὁ Ἀριστοτέλης, ὁ Ἀθηναῖος καὶ ὁ Στοβαῖος καὶ δι’ αὐτῶν ὅλοι οἱ μεταγενέστεροι. Ἐκ τῆς «Συναγωγῆς» ἤντλησε ὁ Σταγιρίτης τὴν πληροφο- ρίαν, ὅτι ὁ Θαλῆς κατέληξε στὴν ἄποψιν, τὰ «πάντα πλήρη θεῶν εἶναι», παρα- τηρώντας τὸ ἤλεκτρον καὶ τὴν μαγνήτιδα λίθον, ἡ ὁποία δύναται νὰ κινῇ τὸν σί- δηρον. Ὁ Ἱππίας σεμνύνεται καὶ γιὰ τὴν ἀνακάλυψιν τὴς «Τετραγωνιζούσης», μιᾶς καμπύλης» γραμμῆς καταλλήλου γιὰ τὸν τετραγωνισμὸν τοῦ κύκλου καὶ τὴν τρι-