Τὸ «κενὸν» καὶ τὸ «πλῆρες» Σύμπαν καὶ τὸ «ξερόνιον» τῆς «πληροφορίας» ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΑΣΤΡΙΚΟΣ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΑΙΘΕΡΑΣ»; I. ΕΙΣΑΓ·ΓΗ Στὸ τεῦχος 197 τοῦ «Δαυλοῦ», ποὺ φιλοξένησε τὸ ἄρθρο μου «Ἡ Φιλοσοφία τῆς Φύ- σεως καὶ οἱ Ἀριθμοί»,ἀναφέρθηκα μὲ μεγάλη συντομία στὴν ὕπαρξι ἑνὸς «πληροφο- ριακοῦ αἰθέρα», ποὺ ἀποτελεῖ τὸ βασικὸ ὑπόστρωμα τῆς λογικῆς καὶ φυσικῆς δομῆς ὅλων τῶν γεγονότων, φαινομένων, καταστάσεων, ὁρατῶν καὶ μὴ ὁρατῶν, τῆς Φύσεως καθὼς καὶ στὶς συνθῆκες ἰδανικοῦ σχεδιασμοῦ τῶν βασικῶν φαινομένων. Ἀναμφισβήτητα πολ- λὰ ἀπὸ τὰ σημεῖα ποὺ ἀνεφέρθησαν ἔχουν ἀνάγκη περαιτέρω διευκρινήσεων καὶ σχο- λιασμοῦ. Θὰ προσπαθήσουμε σήμερα νὰ δώσουμε μία πολὺ συνοπτικὴ εἰκόνα τῶν παρα- δεδεγμένων φυσικομαθηματικῶν θεωριῶν καὶ προτύπων, ποὺ μποροῦν νὰ δικαιώσουν τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ γράφοντος σχετικὰ μὲ τὰ δύο κύρια συνθετικὰ τοῦ ὅρου «πληρο- φοριακὸς αἰθέρας», δηλ. τὶς σύγχρονες ἀντιλήψεις γιὰ τὸν «αἰθέρα»γενικῶς καὶ τὶς πα- ραδεδεγμένες σύγχρονες θεωρίες γιὰ τὴν «πληροφορία». Πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι καὶ τὰ δύο αὐτὰ θέματα ἀνήκουν στὸ γενικώτερο ἐπιστημονικὸ πλαίσιο συγχρόνων θεωριῶν καὶ ἀντιλήψεων, ποὺ καλύπτουν ὄχι μόνον θέματα τῆς μικροφυσικῆς καὶ κοσμολογίας ἀλλὰ σοβαρώτατα θέματα στατιστικῆς, θερμοδυναμικῆς, πιθανοτήτων, δυναμικῆς τοῦ χάους, σχέσεις ἀβεβαιότητος, ἐντροπίας καὶ πληροφορίας καὶ πολλῶν ἄλλων φυσικῶν, φιλοσο- φικῶν καὶ μεταφυσικῶν προσεγγίσεων σὲ θέματα τύχης, προγραμματισμοῦ, διαφορο- ποιήσεων, προκαθορισμοῦ κ.λπ., ποὺ ἔχουν ἀπασχολήσει καὶ συνεχῶς ἀπασχολοῦν πλῆθος ἐπιστημόνων φιλοσόφων καὶ στοχαστῶν. Ἑπομένως ὁ ἀναγνώστης θὰ πρέπει νὰ ἀνα- φερθῇ γιὰ πλήρη καὶ ὀρθὴ πληροφόρησι σὲ ὑπάρχοντα ἐκλεκτὰ ἔργα καὶ βιβλία διακε- κριμένων Ἑλλήνων ἐπιστημόνων, φιλοσόφων καὶ στοχαστῶν, ποὺ διεξοδικὰ καὶ ἐμπερι- στατωμένα καὶ μὲ φιλοσοφικὲς ἀναλύσεις καὶ ἑρμηνεῖες ἐρευνοῦν καὶ σχολιάζουν τὰ ἄνω θέματα. Μερικὰ ἀπὸ τὰ ἔργα αὐτὰ ἀναφέρονται στὴ βιβλιογραφία (βλ. I, II, III, IV). II. «KENON» KAI «ΠΛΗΡΕΣ» ΣΥΜΠΑΝ KAI O ΑΙΘΕΡΑΣ Τὸ γενικώτερο θέμα τοῦ αἰθέρα, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὶς θεωρίες καὶ τὶς δοξασίες τῶν ἀρχαί- ων Ἑλλήνων φιλοσόφων καὶ τὶς σχετικὲς πρωταρχικὲς ἔννοιες (βλ. π.χ.: I), ποὺ ἐπανει- λημμένως ἔχουν παρουσιασθῆ στὶς σελίδες τοῦ Δαυλοῦ καὶ τὶς πιὸ πρόσφατες ἀρνητικὲς ἢ θετικὲς προσεγγίσεις στὴν ἑρμηνεία των, θὰ πρέπει νὰ παραδεχθοῦμε ὅτι σήμερα ὑπάρ- χει πλῆθος ἀνθρώπων συνήθους γενικῆς μόρφωσης ποὺ πιστεύει στὴν ὕπαρξη κάποιου «πνεύματος» κάτω ἀπὸ διάφορες ὀνομασίες καὶ ὁρισμούς. Αὐτὲς εἶναι ὑπερβατικὲς μορ- φὲς κάποιου εἴδους αἰθέρα, ποὺ ἐπεξηγοῦνται εἴτε δογματικά εἴτε ἱστορικὰ καὶ παραδο- σιακά εἴτε ἐπιστημονικά. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μεγάλος ἀριθμός, κυρίως νέων στοχαστῶν καὶ ἐπιστημόνων ποὺ πι- στεύουν στὴν πλήρη ἀνυπαρξία ὁποιασδήποτε μορφῆς πνευματικοῦ «μέσου» καὶ ἑπομέ- νως τὴν ἀνυπαρξία τοῦ αἰθέρα. Στὴν πρώτη ἀλλὰ κυρίως στὴ δεύτερη περίπτωση ἡ ἔννοια τοῦ αἰθέρα ἐξετάζεται μαζὺ μὲ τὴν θεμελιώδη κατάστασιν τοῦ λεγομένου «τελείου κε- νοῦ», τοῦ Vacuum, ποὺ κάθε ἄλλο παρὰ «κενὸν» μπορεῖ νὰ θεωρηθῇ σήμερα θεωρητικὰ ἢ πειραματικὰ (βλ. πρόσφατο τίτλο ἄρθρου ἐπιστημονικοῦ περιοδικοῦ στὴ βιβλιογρα- φία: V). Ἢδη ἀπὸ τοῦ ἔτους 1900 ὁ διάσημος φυσικὸς Larmorεἶχε προτείνει τὸν ὅρο