«Σ’ ἐκείνους ποὺ θέλουν νὰ ὑπογράψουν τὸ διαζύγιο Ἑλληνισμοῦ καὶ Χριστιανισμοῦ – τρομάρα τους!» Σὲ μία ἀπὸ τὶς πολλὲς δηλώσεις του ἀπὸ ἄμβωνος ὁ μακαριώτατος κ. Χριστόδουλος προσπάθησε νὰ γελοιοποιήσῃ ὅλους ἐκείνους ποὺ, ὅπως εἶπε, «εἶναι πρόθυμοι νὰ ὑπογράψουν τὸ διαζύγιο μεταξὺ ἑλληνικότητας καὶ ὀρθοδοξίας», ἐπεξηγώντας ὅτι τὰ στοιχεῖα αὐτὰ τοῦ Νεοελληνικοῦ μας πολιτισμοῦ (δηλαδὴ ἡ ἑλληνικότητα καὶ ἡ ὀρθοδοξία) εἶναι ἀδιάσπαστα. Ἀλλὰ εἶναι γνωστὸ τοὐλάχιστο στοὺς μορφωμένους κύκλους τῆς χώρας μας ὅτι ἡ Ἀρχαία Ἑλληνικὴ Ἰδεολογία καὶ ἡ Ὀρθοδοξία ἔχουν διαφορετικὲς πηγές. Ὁ χριστιανισμὸς τὴν ἀποκάλυψη τῆς ἀλήθειας τὴν δέχεται ὡς προερχόμενη ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Θεὸ (ποὺ ἐπισκέφτηκε τοὺς ἀνθρώπους καὶ τοὺς τὴν ἀνεκοίνωσε), ἐνῷ οἱ Ἕλληνες (φιλόσοφοι) ὅτι ἡ ἀλήθεια εἶναι προσπάθεια ἀγωνιώδης καὶ προσωπικὴ μέσα σ’ ἕνα μουγκὸ Σύμπαν. Διαφέρουν δὲ καὶ στὸ περιεχόμενο, ἐπειδὴ οἱ Ἕλληνες ἀρνήθηκαν τὴν ἔννοια τοῦ «δημιουργοῦ Θεοῦ» (τοῦ «ποιητοῦ Οὐρανοῦ καὶ Γῆς») καὶ δίδαξαν ὅλοι, ὅτι ὁ κόσμος ὑπῆρχε ἀνέκαθεν καὶ ἑπομένως δὲν εἶχε ἀνάγκη κανενὸς δημιουργοῦ. Πέρα ἀπ’ αὐτὰ καὶ σὲ πλῆθος ἄλλα θέματα σημειώνεται διαφορετικὴ τοποθέτηση. Ἔτσι, ὥστε ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος προσπαθεῖ, μελετώντας, νὰ διαπιστώσῃ αὐτὴ τὴν «ἑνότητα», βρίσκει ἀντίθετα μπροστά του ὅλο καὶ μεγαλύτερη διαφορετικότητα. Ἐν τῷ μεταξὺ κανένας σύγχρονος θεολόγος δὲν καταδέχεται νὰ δώσῃ στὸ πανελλήνιο μιὰ πειστικὴ ἀναφορά... Καὶ λέγεται μὲν κατὰ κόρον, ὅτι ὁ Ἰωάννης, ὁ Βασίλειος καὶ ὁ Γρηγόριος ἦταν θαυμάσιοι ἑλληνιστὲς καὶ ἀκριβῶς ἐκεῖνοι ποὺ ἕνωσαν τὸν Ἑλληνισμὸ μὲ τὴν Ὀρθοδοξία, ἀλλὰ δὲν λέγεται πῶς εἰδικὰ τὸ κατάφεραν καὶ πῶς συγκεκριμένα ἐναρμόνισαν τὶς δύο αὐτὲς ἀντιλήψεις καὶ κοσμοθεωρίες. Κι ἔτσι πλῆθος σημερινῶν Ἑλλήνων τὸ ἀγνοεῖ. Ἀντὶ λοιπὸν ἀστεϊσμῶν τοῦ τύπου «τρομάρα τους», καλύτερα δὲν θὰ ἦταν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ ἀρχιεπίσκοπος καταλεπτῶς περὶ τούτου; Νὰ μᾶς δείξῃ τὴ ραφὴ μὲ τὴν ὁποία ἐκεῖνοι συνέδεσαν τὰ δύο ὑφάσματα; Σήμερα οἱ ἐπιδράσεις καὶ ἡ ἰδεολογικὴ δύναμη τοῦ Κλήρου εἰς τὴν ἐθνική μας ζωὴ καὶ σκέψη βασίζεται πολὺ περισσότερο εἰς τὸ πολυπληθὲς καὶ τὸ μισθοδοτούμενο. Καὶ πολὺ λιγώτερο εἰς τὰ ἰδεολογικά του κηρύγματα. Ἀλλὰ σημασία ἔχει τὸ μέλλον. Γιατὶ εἶναι ἀδύνατο νὰ συνεχίσουμε οἱ Νεοέλληνες νὰ καβαλᾶμε δύο μαζὶ ἄλογα. Ἂν πρόκειται νὰ προχωρήσουμε, ἂν δὲν πρόκειται νὰ μείνουμε στάσιμοι, πρέπει κάποιο νὰ ξεκαβαλήσουμε. Καὶ νὰ δώσουμε φόρα στὸ ἄλλο. Ἀλλοιώτικα κινδυνεύουμε νὰ βρεθοῦμε στὸ ἔδαφος. Καλὸ θὰ ἦταν λοιπὸν καὶ ὁ μακαριώτατος νὰ βοηθήσῃ καὶ αὐτὸς εἰς τὴν ἀποσαφήνιση τοῦ ἐθνικοῦ ἰδεολογικοῦ μας ὁρίζοντα. Παραμερίζοντας βέβαια ἐν τῷ μεταξὺ καὶ κάθε εἴδους δημαγωγικοὺς πειρασμούς... Συνοψίζοντας: Ἀποκάλυψη, Δημιουργός. Εἶναι δύο λέξεις. Συνδυάζονται ἡ πρώτη μὲ τὴν φιλοσοφία, ἡ δεύτερη μὲ τὴν αἰωνιότητα; Κακῶς λοιπὸν μιλᾶμε γιὰ «διαζύγιο» σὲ μία περίπτωση ὅπου δὲν ὑπῆρξε ποτὲ γάμος... Παπᾶς βέβαια καὶ γαμπρὸς ἦταν παρόντες κοντὰ στὸν ἄμβωνα. Μόνο ποὺ ἡ νύφη (ἡ Ἑλληνικότητα) ἦταν καὶ πάλι φευγάτη. Γ. Δ. Δέπος