Ὁ «ὑποκειμενικὸς χρόνος» τοῦ Ἡρακλείτου καὶ οἱ ἐφαρμογές του στὴν Κβαντικὴ θεωρία O «ΧΩΡΟΧΡΟΝΟΣ» HTAN ΓΝΩΣΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ Τί εἶναι ‘καιρός’; Τί ‘καίριον’; Τί ‘χρόνος’; Εἰς τὰ ἐρωτήματα αὐτὰ τῆς φιλοσοφίας, τὰ ὁποῖα ἐκκρεμοῦν 2500 ἔτη περίπου, δίδεται ὁριστικὴ ἀπάντησις. Εἰς τὴν Ἑλλάδα φιλοσοφικὲς σκέψεις περὶ τοῦ καιροῦ ἢ τοῦ χρόνου ἐμφανίζονται ἤδη εἰς τὰ ἔργα τοῦ Ἡρακλείτου, τοῦ Παρμενίδου, τοῦ Σοφοκλέους. Ὁ Πλάτων καὶ ὁ Ἀριστοτέλης ἔδωσαν ἄφθαρτες ἀπαντήσεις. Εἰς τὴν παροῦσαν ἐργασίαν ἀναπτύσσεται θεωρία χρόνου, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἀναθεωροῦνται ἀπόψεις τῶν Πλάτωνος καὶ Ἀριστοτέλους, ἀλλὰ γενικεύονται καὶ μαθηματικοποιοῦνται κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ καθίστανται αὐτὲς ἐφαρμόσιμες εἰς τὴν κβαντικὴν θεωρίαν καὶ νὰ ἐπιτρέπουν τὴν λύσιν χρονίων καὶ παραδόξων1 εἰς τὴν Φυσικήν. I. Καιρός, καίριον καὶ χρόνος. - Ἑρμηνευτικὴ προσημείωσις Ἡ ἐξήγησις τῆς λέξεως ‘καιρὸς’ προηγεῖται λογικῶς καὶ γλωσσολογικῶς τῆς λέξεως ‘καίριον’, ὡς ἐπιθέτου παραγομένου ἐκ τοῦ οὐσιαστικοῦ, καὶ ἡ ἐξήγησις 1. Ἀπεδείχθη ὅτι τὰ παράδοξα προέρχονται ἐκ τῆς ὑποτεθείσης –διὰ μέσου τῶν αἰώνων– τοπολογικῆς δομῆς τοῦ χρόνου. Οἱ ἐρευνητὲς διεπίστωσαν, ἤδη κατὰ τὸν 19ον αἰ., ὅτι εὑρίσκοντο ἀποτελέσματα εἰς τὴν Φυσικήν, τὰ ὁποῖα ἀντέφασκον εὐθέως πρὸς τὴν ἐμπειρίαν. Π.χ., ἐνῶ εἰς τὴν πραγματικότητα ὅ,τι διαχέεται (διασκορπίζεται), δὲν ἐπανέρχεται ἀφ’ ἑαυτοῦ εἰς τὴν προτέραν θέσιν του, ἡ Μηχανικὴ τοῦ Newton προβλέπει τὸ ἀντίθετον. Ἂν καὶ ὑπάρχῃ πληθώρα μεθόδων μετρήσεως τοῦ χρόνου, δὲν ὑπάρχει λειτουργικὸς ὁρισμὸς τοῦ χρόνου. Μὲ τὴν ἐμφάνισιν τῆς θεωρίας Σχετικότητος τοῦ Einstein, ὡς καὶ τῆς Κβαντικῆς θεωρίας τῶν Schroedinger καὶ Heisenberg, κατέστη τὸ ζήτημα τοῦ χρόνου εἰς τὴν Φυσικὴν ἔτι ὀξύτερον, διότι, π.χ.: α) Προέκυψεν, ὡς λύσις τῶν ἐξισώσεων τῆς Σχετικότητος τοῦ Einstein, ἡ δυνατότης μεταβάσεως εἰς τὸ παρελθὸν καὶ συναντήσεως μὲ μὴ ὑπάρχοντα πλέον πρόσωπα. β) Δύναται ὁ «γάτος τοῦ Schroedinger» νὰ εἶναι ταυτοχρόνως ζωντανὸς καὶ νεκρὸς κ.ἄ. Σειρὰ ἐργασιῶν τοῦ γράφοντος κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παρελθούσης δεκαετίας (βλ. βιβλιογραφίαν) ἔφερεν εἰς τὸ φῶς νέαν ἀντίληψιν περὶ χρόνου. Αὐτὴ ἐπέτρεψε νὰ λυθοῦν τὰ παράδοξα τῆς Κβαντικῆς θεωρίας. Ἐπίσης ἀπεδείχθη ὅτι ὁ χρόνος δὲν ‘ρέει’ ἀενάως καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ παρατηρητοῦ, ὅπως ἐδίδαξεν ὁ Newton, ἀλλὰ δημιουργεῖται κατὰ μικρὰ διαστήματα εἰς τὸν ἐγκέφαλον τοῦ παρατηρητοῦ ὡς ἀπεικόνισις παρατηρουμένων μεταβολῶν φυσικῶν μεγεθῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ ἢ τοῦ ἐσωτερικοῦ κόσμου. Παραδείγματα: Ἡ συντεταγμένη θέσεως ἢ τὸ ἠλεκτρικὸν φορτίον σωματίου, τὸ βάρος, ἡ φωτεινότης, οἱ σφυγμοὶ τῆς καρδίας κ.τ.λ. Ὅλες οἱ μεταβολὲς φυσικῶν μεγεθῶν εἰς τὸ Σύμπαν ὀφείλονται εἰς φυσικὲς δυνάμεις. Χωρὶς ἀλληλεπιδράσεις δὲν συμβαίνουν μεταβολὲς καὶ συνεπῶς δὲν ὑπάρχει χρόνος ὡς ἀπεικόνισις αὐτῶν.