Ἡ «κόλαση» ἢ ἡ «ἀκολασία» τῆς γνώσεως Ἂν παρατηρήσῃ κανεὶς προσεκτικὰ τὸν ἄνθρωπο, τὴν ἱστορία καὶ τὸν κόσμο, θὰ κατανοήσῃ πόσο καταλυτικὸ καὶ συμπαντικῶν διαστάσεων ὑπῆρξε τὸ γεγονὸς τῆς γενέσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λόγου. Μέσα στὸν ἄχρονο κόσμο τῆς ἀσυνειδητότητας ἕνα πρωτόγνωρο γένος ἀνθρώπων, οἱ Ἕλληνες, στηλώνει τὸ ἀνάστημά του καὶ παρατηρεῖ τὴν φύσιν ποὺ τὸν περιβάλλει, ὁρᾷ, θεᾶται, γίνεται θεὸς (στὴν «Θεογονία» οἱ πρῶτοιἄνθρωποι τῶν ἑλληνικῶν ὀρέων καλοῦνται «θεοί»). Αὐτὴ ἡ θέασις τοῦ κόσμου ἐπιστρέφει καὶ πάλι μέσα στὸν νοῦ, γιὰ νὰ γίνῃ διὰ τῆς σκέψεως «θεωρία» καί, ἐκφραζομένη διὰ τῆς γλώσσας, «λόγος». Ἡ πρώτη γνώμη γιὰ τὰ πράγματα θὰ ἐλεγχθῇ, ὥστε ὁ φορέας της νὰ πεισθῇ γιὰ τὴν ὀρθότητά της καὶ ἡ γνώμη νὰ γίνῃ γνῶσις. Ὁ δρόμος αὐτὸς πρὸς τὸν λόγο εἶναι ὁ δρόμος τῆς «λογικῆς». Λογικὴ καὶ λόγος γεννῶνται καὶ συμπορεύονται ἑνιαῖα καὶ ἀδιαχώριστα. Ἡ πρώτη πορεία τοῦ λόγου χάνεται στὰ χρόνια τοῦ ἀπωτάτου παρελθόντος καὶ φθάνει στὴν ἱστορία ὡς «μυθο-λογία». Ὁ ἀποσυμβολισμὸς τοῦ μύθου φανερώνει καὶ πάλι τὸν λόγο. Στὰ χρόνια τῆς ἱστορίας ὁ λόγος θὰ ἀναστηλωθῇ μ’ ὅλη του τὴν «φρεσκάδα» καὶ ὀμορφιὰ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες φιλοσόφους τῆς ἀρχαϊκῆς Ἰωνίας. Ἔκτοτε καὶ ὣς τὶς μέρες μας θὰ καταστῇ ἡ μοναδικὴ μήτρα τοῦ «Πολιτισμοῦ», ποὺ τὸν συναποτελοῦν ὅλα τὰ γεννήματα τοῦ λόγου. Ἡ ἱστορία τοῦ Πολιτισμοῦ ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ πλαισίου –καὶ μόνον αὐτοῦ– μπορεῖ νὰ θεωρηθῇ καὶ νὰ καταγραφῇ. Πολλοὶ ἴσως ἀναρωτηθοῦν: Οἱ ὑπόλοιποι ἄνθρωποι, πέραν τῶν φορέων τοῦ ἑλληνικοῦ λόγου, δὲν παράγουν πολιτισμό; Τὰ ἔθνη, οἱ φυλὲς ποὺ ὑπῆρξαν καὶ παρῆλθαν, αὐτὲς ποὺ ζοῦν σήμερα, ποὺ διαθέτουν τὰ δικά τους ἤθη, τὶς δικές τους ἀντιλήψεις γιὰ τὴν ζωή, τὸν θάνατο, τὴν ὁμαδικὴν συμβίωσιν, δὲν ἔχουν πολιτισμό; Καὶ ἀκόμη τὰ μικρὰ καὶ μεγάλα θρησκευτικὰ δόγματα ἢ ἰδεολογικὰ ῥεύματα ποὺ σημάδεψαν καὶ σημαδεύουν τὴν ἀνθρωπότητα μὲ φορεῖς ἑκατομμύρια ἀνθρώπους, ποὺ πιστεύουν, ἀγωνίζονται καὶ συχνὰ θυσιάζονται γι’ αὐτά, στέκονται μακρυὰ τοῦ Πολιτισμοῦ; Μπορεῖ νὰ εἰπωθῇ, ὅτι ὁποιαδήποτε πίστις, πεποίθησις ἢ δοξασία ἀποτελεῖ ἁπλῶς μίαν γνώμη καὶ στὸν βαθμὸ ποὺ ἀδυνατεῖ ἢ ἀρνεῖται νὰ τεθῇ στὴν συνειδητὴ κρίσιν τοῦ νοῦ, ποὺ ἀποφεύγει νὰ ἐπιβεβαιωθῇ διὰ τοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς ἀποδείξεως, στερεῖται τοῦ λόγου καὶ δὲν ἀποτελεῖ ἔτσι γέννημα τοῦ Πολιτισμοῦ. Στεροῦνται λοιπὸν οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι καὶ λαοὶ τῆς δυνατότητος γνώσεως; Φαίνεται πὼς ὄχι, ἀφοῦ τὸ σπέρμα τῆς ἀναζητήσεως εἶναι καθολικό. Κάθε πίστις, κάθε δοξασία ἔρχεται νὰ καλύψῃ μίαν ἀπορία, νὰ πληρώσῃ μίαν ἀναζήτησιν. Κάθε ἄνθρωπος, ἀνεξαρτήτως ἐθνότητος καὶ φυλῆς, θέλει νὰ γνωρίσῃ τὸ νόημα τῆς ὑπάρξεώς του, τήν ση-