Ἡ λαμπρὴ προϊποκράτεια ἰατρικὴ OI ΕΛΛΗΝΕΣ EIXAN ΔΙΑΧΩΡΙΣΕΙ THN ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΠΟ THN ΘΕΟΥΡΓΙΑ ΣΕ ΠΑΝΑΡΧΑΙΕΣ ΕΠΟΧΕΣ [Στὸ τεῦχος 207 τοῦ Μαρτίου ἔγινε μία βῆμα πρὸς βῆμα μελέτη τοῦ ἱπποκρατικοῦ ἔργου, μέσα ἀπὸ τὴν ὁποία ἀνεδύθη τὸ «περίεργο» στοιχεῖο τῶν καταπληκτικῶν ἱπποκρατείων ἐπιτευγμάτων ἀπὸ τὴ μία καὶ τῶν ἀνεπαρκεστάτων ἐπιστημονικῶν του γνώσεων ἀπὸ τὴν ἄλλη. Ἔτσι καταλήξαμε νὰ μιλᾶμε γιὰ τὸ «μυστήριο» τῆς ἱπποκρατικῆς ἰατρικῆς. Ὁ Ἱπποκράτης φάνηκε ἰδιαίτερα ἀδύνατος ἐπιστημονικά, γιὰ νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργο ποὺ τοῦ ἀποδίδεται. Τὸν εἴδαμε νὰ στέλνῃ ἀλλοῦ τὰ δύσκολα περιστατικά. Δὲν μπορεῖ συνεπῶς νὰ χαρακτηρίζεται ὡς ὁ «πατὴρ» τῆς ἰατρικῆς. Ἐπίσης, ἐπισημάνθηκε τὸ γεγονός, ὅτι σύμφωνα μὲ τὴν ἐξέλιξη τῶν ἐπιστημῶν, γιὰ νὰ συλληφθῇ καὶ νὰ πραγματοποιηθῇ ἕνα τέτοιο σπουδαῖο ἔργο, θὰ ἀπαιτεῖτο σὺν τοῖς ἄλλοις ἡ προΰπαρξη δομημένων ἐπιστημονικῶν γνώσεων, τῶν ὁποίων τὸ ἱπποκράτειο ἔργο θὰ ἀποτελοῦσε φωτεινὴ ἐξέλιξη. Συνεπῶς καὶ πάλι ὁ Ἱπποκράτης δὲν θὰ μποροῦσε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ὁ «πατὴρ» μιᾶς ἐπιστήμης, ἀλλὰ ὁ ἄξιος συνεχιστὴς της. Παρὰ ταῦτα ἡ ἐπίσημη ἄποψη θέλει τὸν Ἱπποκράτη «πατέρα» τῆς ἰατρικῆς, θέλει τὴν πρὸ αὐτοῦ ἐποχὴ περίοδο «θαυμάτων» καὶ θεουργιῶν. Συνεπῶς τὸ μυστήριο παραμένει. Μήπως ὅμως ὑπῆρξε τελικὰ πρὸ τοῦ Ἱπποκράτους ἐπιστήμη;] H ΠΡΟ TOY ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ IATPIKH Τί συμβαίνει ἑπομένως μὲ τὸν Ἱπποκράτη; Ποιός ἦταν; τί προσέφερε; Ἂν δεχθῇ κανεὶς ἀπὸ τὴν προηγηθεῖσα ἀνάλυση ὅτι δὲν εἶναι ὁ πρῶτος, ὅτι ὑπῆρχε προ-ϊπποκρατικὴ ἰατρική, τότε ποιά θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι αὐτή; Ποιό τὸ βάθος της; Ποιές οἱ ἐπιτυχίες της; Τὸ περίφημο «ἐργάτησιν ἀνδράσιν πρήξιος», τοῦ ἱπποκρατικοῦ ὅρκου, ποὺ ἀνελάμβαναν τοὺς «λιθιῶντας», σὲ ποιούς ἀναφέρεται; Στὴν ἐποχὴ τοῦ Ἱπποκράτους, θεραπευτικὲς δραστηριότητες ἐλάμβαναν χώρα καὶ στὰ περίφημα Ἀσκληπιεῖα. Τί ἦταν ὅμως τὰ Ἀσκληπιεῖα, τὰ ὁποῖα ἔφεραν τὸ ὄνομα ἑνὸς μακρινοῦ προγόνου τοῦ Ἱπποκράτους; Κατὰ τὶς σημερινὲς ἀπόψεις τὰ Ἀσκληπιεῖα ἦσαν λατρευτικοὶ χῶροι, ναοὶ καὶ δευτερευόντως χῶροι ἰατρικῆς προσφορᾶς. Ἀνάγλυφο ποὺ ἀπεικονίζει τὴν θεραπεία ἀσθεἮσαν τεμένη λατρείας καὶ ἰατρικῆς βοηνοῦς ἀπὸ τὸν Θεὸ Ἀσκληπιό, κατὰ τὴν ἐγκοίμησή θείας, ἀφιερωμένα στὸν Ἀσκληπιό. Δὲν του. (Ἀρχαιολογικὸ Μουσεῖο Πειραιῶς). ἦσαν νοσοκομεῖα, ἀλλὰ θρησκευτικὰ ἱδρύ-