Ἡ λαμπρὴ προϊποκράτεια ἰατρικὴ OI ΕΛΛΗΝΕΣ EIXAN ΔΙΑΧΩΡΙΣΕΙ THN ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΠΟ THN ΘΕΟΥΡΓΙΑ ΣΕ ΠΑΝΑΡΧΑΙΕΣ ΕΠΟΧΕΣ [Στὸ τεῦχος 207 τοῦ Μαρτίου ἔγινε μία βῆμα πρὸς βῆμα μελέτη τοῦ ἱππο- κρατικοῦ ἔργου, μέσα ἀπὸ τὴν ὁποία ἀνεδύθη τὸ «περίεργο» στοιχεῖο τῶν καταπληκτικῶν ἱπποκρατείων ἐπιτευγμάτων ἀπὸ τὴ μία καὶ τῶν ἀνεπαρ- κεστάτων ἐπιστημονικῶν του γνώσεων ἀπὸ τὴν ἄλλη. Ἔτσι καταλήξαμε νὰ μιλᾶμε γιὰ τὸ «μυστήριο» τῆς ἱπποκρατικῆς ἰατρικῆς. Ὁ Ἱπποκράτης φάνηκε ἰδιαίτερα ἀδύνατος ἐπιστημονικά, γιὰ νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργο ποὺ τοῦ ἀποδίδεται. Τὸν εἴδαμε νὰ στέλνῃ ἀλλοῦ τὰ δύσκολα περιστατικά. Δὲν μπορεῖ συνεπῶς νὰ χαρακτηρίζεται ὡς ὁ «πατὴρ» τῆς ἰατρικῆς. Ἐπίσης, ἐπισημάνθηκε τὸ γεγονός, ὅτι σύμφωνα μὲ τὴν ἐξέλιξη τῶν ἐπιστημῶν, γιὰ νὰ συλληφθῇ καὶ νὰ πραγματοποιηθῇ ἕνα τέτοιο σπουδαῖο ἔργο, θὰ ἀπαι- τεῖτο σὺν τοῖς ἄλλοις ἡ προΰπαρξη δομημένων ἐπιστημονικῶν γνώσεων, τῶν ὁποίων τὸ ἱπποκράτειο ἔργο θὰ ἀποτελοῦσε φωτεινὴ ἐξέλιξη. Συνεπῶς καὶ πάλι ὁ Ἱπποκράτης δὲν θὰ μποροῦσε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ὁ «πατὴρ» μιᾶς ἐπιστήμης, ἀλλὰ ὁ ἄξιος συνεχιστὴς της. Παρὰ ταῦτα ἡ ἐπίσημη ἄπο- ψη θέλει τὸν Ἱπποκράτη «πατέρα» τῆς ἰατρικῆς, θέλει τὴν πρὸ αὐτοῦ ἐποχὴ περίοδο «θαυμάτων» καὶ θεουργιῶν. Συνεπῶς τὸ μυστήριο παραμένει. Μή- πως ὅμως ὑπῆρξε τελικὰ πρὸ τοῦ Ἱπποκράτους ἐπιστήμη;] H ΠΡΟ TOY ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ IATPIKH Τί συμβαίνει ἑπομένως μὲ τὸν Ἱπποκρά- τη; Ποιός ἦταν; τί προσέφερε; Ἂν δεχθῇ κα- νεὶς ἀπὸ τὴν προηγηθεῖσα ἀνάλυση ὅτι δὲν εἶναι ὁ πρῶτος, ὅτι ὑπῆρχε προ-ϊπποκρα- τικὴ ἰατρική, τότε ποιά θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι αὐτή; Ποιό τὸ βάθος της; Ποιές οἱ ἐπι- τυχίες της; Τὸ περίφημο «ἐργάτησιν ἀνδρά- σιν πρήξιος», τοῦ ἱπποκρατικοῦ ὅρκου, ποὺ ἀνελάμβαναν τοὺς «λιθιῶντας», σὲ ποιούς ἀναφέρεται; Στὴν ἐποχὴ τοῦ Ἱπποκράτους, θεραπευ- τικὲς δραστηριότητες ἐλάμβαναν χώρα καὶ στὰ περίφημα Ἀσκληπιεῖα. Τί ἦταν ὅμως τὰ Ἀσκληπιεῖα, τὰ ὁποῖα ἔφεραν τὸ ὄνομα ἑνὸς μακρινοῦ προγόνου τοῦ Ἱπποκράτους; Κατὰ τὶς σημερινὲς ἀπόψεις τὰ Ἀσκληπιεῖα ἦσαν λατρευτικοὶ χῶροι, ναοὶ καὶ δευτε- ρευόντως χῶροι ἰατρικῆς προσφορᾶς. Ἦσαν τεμένη λατρείας καὶ ἰατρικῆς βοη- θείας, ἀφιερωμένα στὸν Ἀσκληπιό. Δὲν ἦσαν νοσοκομεῖα, ἀλλὰ θρησκευτικὰ ἱδρύ- Ἀνάγλυφο ποὺ ἀπεικονίζει τὴν θεραπεία ἀσθε- νοῦς ἀπὸ τὸν Θεὸ Ἀσκληπιό, κατὰ τὴν ἐγκοίμησή του. (Ἀρχαιολογικὸ Μουσεῖο Πειραιῶς).